Κάθετος Διάδρομος: Πως η Ελλάδα θα γίνει βασική πύλη εισόδου LNG προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη
Τα νέα μακροχρόνια προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας που προωθούν οι διαχειριστές του Κάθετου Διαδρόμου μεταφοράς φυσικού αερίου αναμένεται να αποτελέσουν το επόμενο κρίσιμο βήμα για τη μετατροπή της Ελλάδας σε βασική πύλη εισόδου LNG προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Οι δημοπρασίες που προγραμματίζει ο ΔΕΣΦΑ τον Ιούλιο εκτιμάται ότι θα ξεκλειδώσουν το ενδιαφέρον των διεθνών traders, καθώς για πρώτη φορά θα προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και δυνατότητα μακροχρόνιου σχεδιασμού στις εμπορικές ροές φυσικού αερίου.
‘Άλλωστε το αυξημένο γεωπολιτικό και ενεργειακό ενδιαφέρον για τον Κάθετο Διάδρομο αποτυπώνεται και στις διπλωματικές πρωτοβουλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου αναμένεται να μεταβεί εκ νέου στις Ηνωμένες Πολιτείες στο πλαίσιο της συνάντησης του σχήματος «3+1» (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ), με τον Κάθετο Διάδρομο και τη διοχέτευση αμερικανικού LNG προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία να βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα της Ουάσιγκτον, αν και το κυρίως θέμα είναι η πολυτάραχη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας- Κύπρου και μελλοντικά Ισραήλ.( GSI)
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την επίσκεψή του χθες στη Σόφια, όπου υπογράμμισε ότι οι ενεργειακές διασυνδέσεις βρίσκονται στον πυρήνα της ελληνοβουλγαρικής συνεργασίας. Όπως τόνισε, ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου αναβαθμίζει τη γεωπολιτική θέση τόσο της Ελλάδας όσο και της Βουλγαρίας, καθώς οι δύο χώρες εξελίσσονται σε κομβικούς παρόχους ενέργειας για κράτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Παράλληλα, συνέδεσε το έργο με ένα ευρύτερο σχέδιο περιφερειακής συνδεσιμότητας που περιλαμβάνει ενεργειακές, σιδηροδρομικές και οδικές υποδομές από τα ελληνικά λιμάνια έως την Ουκρανία, με τη συμμετοχή της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας.
Αλλά και ο αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Gastrade, στην οποία ανήκει το FSRU Αλεξανδρούπολης, Κωστής Σιφναίος, σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Forbes υποστηρίζει ότι η μετάβαση της Ευρώπης σε ένα νέο μοντέλο εφοδιασμού που βασίζεται ολοένα και περισσότερο στο LNG δημιουργεί μια ιστορική ευκαιρία για την Ελλάδα. Όπως επισημαίνει, η σταδιακή απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο δημιουργεί ένα σημαντικό κενό εφοδιασμού, το οποίο θα πρέπει να καλυφθεί τα επόμενα χρόνια μέσω νέων πηγών και διαδρομών προμήθειας.
Στο πλαίσιο αυτό, τα νέα ετήσια προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο αποτελούν σαφώς πιο ρεαλιστική προσέγγιση. Παράλληλα όμως χρειάζονται πιο ευέλικτα εργαλεία και μεγαλύτερη αξιοποίηση της διαθέσιμης δυναμικότητας των δικτύων. Στη λογική αυτή, ο κ. Σιφναίος υποστηρίζει ότι τα παλαιά προϊόντα Route 1 και 2 θα πρέπει να παραμείνουν και να λειτουργούν συμπληρωματικά με τα νέα προϊόντα – μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια – που προβλέπει η πρόσφατη συμφωνία των Διαχειριστών, ώστε να αξιοποιείται κατά βέλτιστο τρόπο η υφιστάμενη δυναμικότητα του συστήματος. Παράλληλα, πρέπει να προχωρήσουν κρίσιμες αναβαθμίσεις, όπως η ενίσχυση του ελληνο-βουλγαρικού αγωγού (IGB), η αναβάθμιση των διασυνδέσεων Βουλγαρίας – Ρουμανίας και η καλύτερη αξιοποίηση υφιστάμενων αγωγών, όπως ο TurkStream/Balkan Stream. Aναφερόμενος στην αποτυχία των δημοπρασιών Route 1, 2 και 3 δήλωσε ότι τα αρχικά μηνιαία προϊόντα μεταφοράς δεν επέτρεπαν τον απαραίτητο στρατηγικό σχεδιασμό για τους εισαγωγείς LNG, καθώς κανείς δεν μπορούσε να δεσμεύσει ένα φορτίο χωρίς να γνωρίζει τις συνθήκες που θα επικρατούσαν τον επόμενο μήνα.
‘Εθεσε όμως και το θέμα των αναβαθμίσεων που θα χρειαστεί στο ελληνικό σύστημα μεταφοράς προκειμένου να εξασφαλιστεί η ροή του LNG, καθώς από το τέλος του 2027 σταματούν οι εισαγωγές ρωσικού αερίου στην ΕΕ, που σημαίνει ότι η Ελλάδα θα πρέπει να αντικαταστήσει με LNG το ρωσικό αέριο αγωγού που εισάγει σήμερα και αντιστοιχεί στο 40% του συνόλου των εισαγωγών. Παράλληλα μίλησε και για το 2ο πλωτό σταθμό, FSRU που προωθεί η Gastrade στο Θρακικό Πέλαγος, πλησίον του FSRU της Αλεξανδρούπολης, το οποίο έχει ήδη δεσμεύσει το μεγαλύτερο μέρος της δυναμικότητας του για τα επόμενα χρόνια.
Ο Κάθετος Διάδρομος εξελίσσεται σε στρατηγική ενεργειακή αρτηρία για την ευρύτερη περιοχή που εκτείνεται από την Ελλάδα έως την Ουκρανία με δυνατότητες τροφοδοσίας της Ουγγαρία, της Σλοβακίας και δυνητικά των Δυτικών Βαλκανίων. Ήδη προωθείται η σύνδεση με τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία. Στη νέα αυτή ενεργειακή αρχιτεκτονική η Ελλάδα, χάρη στη γεωγραφική της θέση και τις υποδομέςς LNG που διαθέτει, μπορεί να παίξει κομβικό ρόλο, αποτελώντας την πύλη εισόδου του αερίου.
