Πώς και γιατί η Ευρώπη πληρώνει 5 φορές πιο ακριβά το αμερικανικό LNG
Περίπου πέντε φορές ακριβότερα πληρώνει η Ευρώπη το αμερικανικό υγροποιημένο αέριο (LNG), σε σχέση με την τιμή χονδρικής στις ΗΠΑ, καθώς η τιμή του αερίου ΤΤF, που καθορίζει μέχρι και τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα είναι περίπου κατά 40 ευρώ/MWh υψηλότερη, από την αντίστοιχη αμερικανική, όπως διαμορφώνεται στο χρηματιστήριο αερίου, Henry Hub.
Mε βάση τα στοιχεία των δύο αγορών, χθες λίγο πριν το κλείσιμο, η τιμή TTF για παράδοση αερίου τον επόμενο μήνα εκινείτο στα 49,50 ευρώ/MWh, ενώ στο αντίστοιχο hub των ΗΠΑ, η τιμή διαμορφωνόταν στα 3,07 δολ/MMBTU που αντιστοιχούν σε 9,07 ευρώ/MWh. Μία διαφορά τιμής ύψους 40,43 ευρώ ανά μεγαβατώρα !
Βέβαια, η συγκεκριμένη διαφορά δεν αντικατοπτρίζει το τελικό κόστος παράδοσης του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη. Στην τιμή προστίθενται το κόστος υγροποίησης, η μεταφορά και η επαναεριοποίηση, τα οποία αυξάνουν το κόστος κατά περίπου 15 έως 24 ευρώ/MWh, όπως αναφέρουν αναλυτές.
Ακόμα και με τα κόστη αυτά όμως η Ευρώπη διατηρεί ένα διαρθρωτικό premium στις τιμές φυσικού αερίου.. Καταρχάς, η αγορά LNG λειτουργεί σε παγκόσμια κλίμακα, με τα δεξαμενόπλοια να κατευθύνονται στις περιοχές που προσφέρουν τις υψηλότερες τιμές. Η ισχυρή και σταθερή ζήτηση από μεγάλους εισαγωγείς, όπως η Κίνα και η Ιαπωνία, αναγκάζει τις ευρωπαϊκές αγορές να προσφέρουν υψηλότερες τιμές προκειμένου να προσελκύσουν φορτία LNG που δεν έχουν προπωληθεί.
Παράλληλα, η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της απώλειας των φθηνών ρωσικών ποσοτήτων φυσικού αερίου μέσω αγωγών. Η μετάβαση από μακροχρόνιες συμβάσεις αγωγών σε αγορές spot έχει καταστήσει τον εφοδιασμό πιο ευάλωτο στις διακυμάνσεις των τιμών, αυξάνοντας τη μεταβλητότητα της αγοράς.
Στις ΗΠΑ, η παραγωγή φυσικού αερίου παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, όμως οι εξαγωγικές δυνατότητες περιορίζονται από τη χωρητικότητα των εγκαταστάσεων υγροποίησης. Ως αποτέλεσμα, σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου παραμένουν εγκλωβισμένες στην εγχώρια αγορά, διατηρώντας χαμηλά τις τιμές στο Henry Hub.
Σημαντικό ρόλο παίζουν βέβαια και οι γεωπολιτικές εξελίξεις. Οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή και οι κίνδυνοι στις κρίσιμες οδούς θαλάσσιας μεταφοράς ενέργειας ενσωματώνονται στις τιμές των ευρωπαϊκών συμβολαίων μέσω ενός πρόσθετου «ασφαλίστρου κινδύνου», το οποίο αυξάνει το κόστος συναλλαγών του TTF στο ολλανδικό hub.
Tο μέγεθος του premium που πληρώνει η Ευρώπη συναρτάται επίσης από τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στη γηραιά ήπειρο, τα οποία συνδέονται αντιστρόφως με τις τιμές. Όσο χαμηλότερα είναι τα αποθέματα, τόσο αυξάνεται η διαφορά τιμών σε σχέση με τις ΗΠΑ
Σύμφωνα με τους κανονισμούς της ΕΕ τα κράτη-μέλη πρέπει να έχουν γεμίσει τις υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου κατά 90% έως την 1η Νοεμβρίου κάθε έτους. Όταν τα αποθέματα εισέρχονται στην περίοδο αναπλήρωσης της άνοιξης σε χαμηλά επίπεδα, όπως συνέβη στις αρχές του 2026 με πληρότητα περίπου 28%-31%, οι ευρωπαϊκές εταιρίες του κλάδου υποχρεώνονται να αγοράζουν LNG όλο το καλοκαίρι, ανεξάρτητα από τις τιμές της αγοράς. Η ανελαστική αυτή ζήτηση ασκεί ανοδικές πιέσεις στο TTF και διευρύνει τη διαφορά από το Henry Hub.
Αντίθετα, όταν τα αποθέματα βρίσκονται σε σχετικά υψηλά επίπεδα, άνω του 40%-50% την άνοιξη, η Ευρώπη διαθέτει μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών. Οι εισαγωγείς μπορούν να απορρίψουν ακριβότερα φορτία LNG και να περιμένουν ευνοϊκότερες συνθήκες στην αγορά, περιορίζοντας το premium που απαιτούν οι πωλητές.
Φέτος, η αποθεματοποίση για τον επόμενο χειμώνα ξεκίνησε με χαμηλή πληρότητα στις υπόγειες αποθήκες της Ευρώπης, κάτω του 30%. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, στις 8 Ιουνίου η πληρότητα είχε αυξηθεί στο 42,8% και στα τερματικά LNG στο 61,9%. Στην Ελλάδα η πληρότητα στα LNG τέρμιναλ ήταν 43%, έναντι 29,4% ένα μήνα πριν και 51,2% πριν από ένα χρόνο.
Τα χαμηλά αποθέματα λειτουργούν ως πολλαπλασιαστής της μεταβλητότητας, όπως αναφέρουν οι αναλυτές. Οι υπόγειες αποθήκες αποτελούν τη βασική γραμμή άμυνας απέναντι σε απρόβλεπτες διακοπές εφοδιασμού ή προβλήματα στις μεταφορές. ‘Έτσι όταν τα αποθέματα είναι χαμηλά, οι αγορές αντιδρούν πιο έντονα σε γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως οι διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ. Σε συνθήκες περιορισμένων αποθεμάτων, οι επενδυτές και οι έμποροι ενσωματώνουν άμεσα ένα αυξημένο «ασφάλιστρο φόβου» στις ευρωπαϊκές τιμές, προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια εφοδιασμού.
Τέλος, η πληρότητα των αποθηκών επηρεάζει άμεσα και τον ανταγωνισμό με την Ασία για την προσέλκυση φορτίων LNG. Όταν τα ευρωπαϊκά αποθέματα είναι χαμηλά, οι ευρωπαϊκοί κόμβοι εμπορίας υποχρεώνονται να προσφέρουν υψηλότερες τιμές από τους αντίστοιχους ασιατικούς προκειμένου να κατευθύνουν τα διαθέσιμα δεξαμενόπλοια μακριά από αγορές όπως η Κίνα, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα.
Ας σημειωθεί τέλος, ότι η χθεσινή τιμή του TTF στα 49,50 ευρώ/MWh, είναι κατά 6,65% υψηλότερη σε σχέση με τον περασμένο μήνα και κατά 37% ακριβότερη σε σχέση με πέρυσι.
