Αύξηση κατά 20-40% ως το 2030 του κόστους του συστήματος ηλεκτρισμού λόγω δικτύων προβλέπει ο ACER
Aύξηση του κόστους του συστήματος ηλεκτρισμού κατά 20-40% ως το 2030, που πιθανώς να φθάσει και στο 100% το 2050 προβλέπει ο Ευρωπαίος Ρυθμιστής Ενέργειας ACER, κρούοντας το καμπανάκι του κινδύνου για την ανάγκη λήψης μέτρων για τον περιορισμό της σχετικής δαπάνης, η οποία απειλεί ευθέως την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Πρόκειται για μία προειδοποίηση πολύ σημαντική, ιδιαίτερα για τη χώρα μας, όπου οι χρεώσεις δικτύων μεταφοράς και διανομής, του ΑΔΜΗΕ και του ΔΕΔΔΗΕ, που πληρώνουμε στους λογαριασμούς ρεύματος αυξάνονται συνεχώς τα τελευταία χρόνια, με προοπτική περαιτέρω αύξησης το 2025 και τα αμέσως επόμενα χρόνια.
Το κόστος του συστήματος ηλεκτρισμού προστίθεται στο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και επιβαρύνει άμεσα τους λογαριασμούς ρεύματος μέσω των τελών για τη μεταφορά και το δίκτυο διανομής ρεύματος αλλά και έμμεσα, μέσω των διαφόρων μηχανισμών, που επιβαρύνουν το τελικό κόστος ενέργειας.
«Ο περιορισμός του κόστους του συστήματος , ενός από τους κύριους παράγοντες που διαμαορφώνουν το τελικό λογαριαμό ρεύματος, αποτελεί βασικό στοιχείο για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ», αναφέρει ο ACER στην έκθεση παρακολούθησης των υποδομών ηλεκτρισμού, που δημοσιοποίησε στις 16 Δεκεμβρίου. Το κόστος του συστήματος περιλαμβάνει τιςδαπάνες που πραγματοποιούνται, πέρα από το κόστος της ενέργειας, όπως τα κόστη πουσχετίζονται με το δίκτυο, με τα προγράμματα στήριξης όπως οι εθνικοί μηχανισμοί χωρητικότητας (capacity mechanism) και άλλες συναφείς δαπάνες.
Σύμφωνα με τον ACER μόνον το κόστος των μηχανισμών για το capacity αυξήθηκε κατά 40% το 2023. Όπως ο ίδιος ο Ευρωπαίος Ρυθμιστής Ενέργειας αναφέρει στην έκθεσή του, αν επαληθευτούν οι προβλέψεις για αύξηση του κόστους των δικτύων κατά 20-40% ως το 2030 και πιθανώς στο 100% ως το 2050, τότε μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο η συνολική οικονομική προσιτότητα των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ACER επισημαίνει ότι η αύξηση της χωρητικότητας των υφιστάμενων δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, σε πολλές περιπτώσεις θα μπορούσε να γίνει με λιγότερες δαπάνες, όπως με την αναβάθμιση/επέκταση των υφιστάμενων γραμμών και όχι με την κατασκευή νέων γραμμών μεταφοράς ηλεκτρισμού
«Οι οικονομικά αποδοτικές επενδύσεις στο δίκτυο είναι απαραίτητες για να διατηρηθεί το συνολικό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας σε χαμηλά επίπεδα για τους τελικούς καταναλωτές», υπογραμμίζει ο ACER, συνιστώντας στους Διαχειριστές να βελτιστοποιήσουν τη χρήση των υπαρχόντων δικτύων πριν από την κατασκευή νέων.
Στο πλαίσιο αυτό, η έκθεση του ACER για τις υποδομές ηλεκτρισμού καταλήγει σε μία σειρά από συστάσεις, όπως :
. Kαλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων δικτύων για την αύξηση της χωρητικότητας του δικτύου, πριν δημιουργηθούν νέα δίκτυα.
. Διασφάλιση ότι οι εθνικοί μηχανισμοί χωρητικότητας (capacity) είναι απόλυτα απαραίτητοι, καλά σχεδιασμένοι, ανοιχτοί σε διασυνοριακή συμμετοχή και συντονισμένοι με τα όποια άλλα προγράμματα στήριξης για ευελιξία στον έλεγχο του κόστους.
. Βελτίωση της ασφάλειας εφοδιασμού και των πλαισίων σχεδιασμού υποδομών.
. Προώθηση μιας πιο συντονισμένης προσέγγισης μεταξύ των κρατών μελών για τη μείωση του κόστους ασφάλειας εφοδιασμού και την επιτάχυνση των οικονομικά αποδοτικών επενδύσεων σε περιφερειακές υποδομές.
. Προσεκτική παρακολούθηση των επενδύσεων σε όλα τα επίπεδα δικτύου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι εξελίξεις στο δίκτυο ευθυγραμμίζονται με την ενεργειακή μετάβαση.
Επίσης, ο Ευρωπαίος Ρυθμιστής Ενέργειας προτείνει ως άμεσο μέτρο, τη σηματοδότηση, πότε και πού υπάρχει συμφόρηση δικτύου, μέσω των τελών δικτύου και των τιμών αγοράς στις ζώνες προσφοράς, ώστε να επιτραπεί στους χρήστες του δικτύου να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους. Η πρακτική αυτή μπορεί να ενισχύσει την απόκριση ζήτησης (demand response) και άλλες επιλογές ευελιξίας.
«Τα σήματα χρόνου [στα τιμολόγια δικτύου] διαδραματίζουν ήδη κρίσιμο ρόλο στη βελτιστοποίηση της χωρητικότητας του δικτύου», αναφέρει ο ACER στην έκθεσή του, προσθέτοντας ότι εξ ίσου χρήσιμα θα μπορούσαν να ηταν και τα σήματα γεωγραφικής θέσης, που σχεδόν δεν χρησιμοποιούνται στην Ευρώπη, σήμερα.
Παράλληλα, ο Ρυθμιστής προτείνει να εξεταστούν και άλλες, λιγότερο κοστοβόρες λύσεις, όπως για παράδειγμα οι «μη καλωδιακές επιλογές» για την αύξηση της διαθέσιμης χωρητικότητας στα υπάρχοντα δίκτυα, όπως τεχνολογίες ψηφιοποίησης και διαχείρισης δεδομένων που βελτιώνουν την παρακολούθηση και τον έλεγχο.
Στο πλαίσιο αυτό είναι πιθανόν οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές να χρειαστεί να αλλάξουν τα κίνητρα για να καταστήσουν τις μη καλωδιακές επιλογές πιο ελκυστικές για τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύου.
Τέλος, ο ACER υπογραμμίζει ότι οι Διαχειριστές δεν πρέπει να βασίζουν τα επενδυτικά τους σχέδια σε μη ρεαλιστικά σενάρια για υψηλή ζήτηση και προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας, γιατί αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει ένα σπιράλ αυξανόμενων δαπανών δικτύου και τελών χρήσης, ιδιαίτερα αν ο όγκος της ζήτησης αποδειχθεί τελικά χαμηλότερος από τον προβλεπόμενο, προκαλώντας κατ’ επέκταση υψηλότερο κόστος ανά μονάδα κατανάλωσης.
