Μεθοδολογία προσδιορισμού του Μεικτού Περιθωρίου Κέρδους της δραστηριότητας Παραγωγής διαμόρφωσε η ΡΑΕ για όλες ανεξαιρέτως τις τεχνολογίες που συμμετέχουν στη χονδρεμπορική αγορά χωρίς σχήμα κρατικής ενίσχυσης, όπως αναφέρει στο πόρισμά της για τα υπερέσοδα των εταιριών ηλεκτρισμού, παραδεχόμενη ταυτόχρονα ότι δεν έχει την αρμοδιότητα ή την επιστημονική εξειδίκευση ορκωτού λογιστή για να σχολιάσει το ορθό και το εύλογο όλων των εγγραφών στις οικονομικές καταστάσεις
Σύμφωνα με το πόρισμα, που καλύπτει τους έξι μήνες Οκτώβριος 2021-Μάρτιος 2022, οι τεχνολογίες που εξετάστηκαν αφορούν σε :
- Λιγνιτικές μονάδες
- Υδροηλεκτρικές μονάδες
- Μονάδες φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου
- Μονάδες φυσικού αερίου ανοιχτού κύκλου
- Μονάδες Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ), κατά το μέρος που συμμετέχουν στην αγορά
- Χαρτοφυλάκια ΑΠΕ τα οποία δεν υπόκεινται σε σχήμα κρατικής ενίσχυσης.
Ως Μεικτό Περιθώριο Κέρδους (ΜΠΚ) στη χονδρεμπορική αγορά, σε ευρώ, η ΡΑΕ ορίζειτη διαφορά μεταξύ των Εσόδων και του Βραχυπρόθεσμου Κόστους Παραγωγής κάθε μονάδας παραγωγής. Το ΜΠΚ υπολογίστηκε για κάθε ώρα επίλυσης της Αγοράς και έγινε αναγωγή ανά μήνα, για κάθε μήνα της περιόδου από τον Οκτώβριο 2020 έως και τον Μάρτιο 2022.
Το Μεικτό Περιθώριο Κέρδους για κάθε μονάδα παραγωγής ανά μήνα προσδιορίζεται από:
Τις Χρεοπιστώσεις από τη χονδρεμπορική αγορά (Αγορά Επόμενης Ημέρας, Ενδοημερήσια Αγορά, Αγορά Εξισορρόπησης, Αποκλίσεις)
Το Βραχυπρόθεσμο Κόστος Παραγωγής
Τα αποτελέσματα των υπολογισμών αντιπαραβλήθηκαν με τις εκκαθαρίσεις του Χρηματιστηρίου Ενέργειας (Henex Clear), τις οικονομικές καταστάσεις και τα υποβληθέντα τιμολόγια προμήθειας φυσικού αερίου.
Ως αυξημένη κερδοφορία μιας μονάδας ορίστηκε η Διαφορά Μεικτού Περιθωρίου Κέρδους (ΔΜΠΚ) σε ευρώ, δηλαδή το γινόμενο:
- της διαφοράς της Μοναδιαίας Τιμής Μεικτού Περιθωρίου Κέρδους του μήνα εξέτασης (κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης) και του ίδιου μήνα του προηγούμενου έτους
- της παραχθείσας ποσότητας της μονάδας σε MWh όπως μετρήθηκε στο σύστημα SCADA
του ΑΔΜΗΕ κατά το μήνα εξέτασης
Με βάση τους συντελεστές αυτούς, αν για παράδειγμα μία μονάδα τον Οκτώβριο του 2021 είχε παραγωή 100 MWh με μοναδιαία τιμή μεικτού περιθωρίου κέρδους 30 ευρώ/MWh, έναντι αντίστοιχης τιμής 10 ευρώ/MWh τον Οκτώβριο 2020, τότε η αυξημένη κερδοφορία είναι η διαφορά των δύο τιμών, δηλαδή 20 ευρώ Χ 100 MWh= 2.000 ευρώ.
Ως γνωστόν, το πόρισμα της ΡΑΕ εντοπίζει αυξημένη κερδοφορία των τεσσάρων παραγωγών κατά 927 εκατ. ευρώ από τη συμμετοχή τους στη χονδρική αγορά κατά την περίοδο Οκτωβρίου 2021-Μαρτίου 2022. Από τα 927 εκατ. ευρώ. αφαιρείται το κόστος των εκπτώσεων που χορήγησε η ΔΕΗ στους πελάτες της στο 8μηνο από τον Αύγουστο του 2021 έως το Μάρτιο του 2022, ύψους 336 εκατ. ευρώ.
Αναδρομική επιστροφή στην αγορά εξισορρόπησης
Οπως αναφέρει το πόρισμα, κατά την κρίση της Αρχής, οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας (εκτόςΑΠΕ) εισέπραξαν κατά την περίοδο Νοεμβρίου 2020 – Φεβρουαρίου 2021 (από την έναρξη του Μοντέλου Στόχου έως την εφαρμογή της Απόφασης ΡΑΕ 54/20213) ποσά τα οποία δεν αντικατοπτρίζουν εύλογα έσοδα βάσει αποδοτικής λειτουργίας της αγοράς. Συνεπώς, θεωρείται σκόπιμο, ιδιαίτερα υπό την παρούσα συγκυρία, να επιστραφούν στην αγορά ενέργειας προς όφελος των τελικών καταναλωτών. Για το σκοπό αυτό, προτείνεται σχετική νομοθετική ρύθμιση.
Η αναδρομικότητα στην αγορά εξισορρόπησης, επηρεάζει και το περιθώριο κέρδους της ανωτέρω μεθοδολογίας, καθώς απομειώνει το περιθώριο κέρδους παλαιότερων μηνών (Νοέμβριος 2020-Φεβρουάριος 2021, κυρίως τους 2 πρώτους μήνες), με τους οποίους γίνεται η σύγκριση των μηνών Νοέμβριος 2021-Φεβρουάριος 2022 της ενεργειακής κρίσης.
Εκπτώσεις καθετοποιημένων προμηθευτών
Από την παράθεση των οικονομικών αποτελεσμάτων προκύπτει ότι όλοι οι καθετοποιημένοι συμμετέχοντες (ΔΕΗ, Μυτιληναίος, Elpedison, Ηρων) εμφανίζουν ζημίες στην δραστηριότητα της Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας για το έτος 2021. Μέρος αυτών δύναται να ερμηνευθεί ως αποτέλεσμα α) των μακροχρόνιων συμβάσεων με καταναλωτές Υψηλής Τάσης σε σταθερές τιμές, και β) της διατήρησης των ανταγωνιστικών χρεώσεων στα σταθερά τιμολόγια Χαμηλήςκαι Μέσης Τάσης που προϋπήρχαν της ενεργειακής κρίσης, τα οποία ερμηνεύονται από τους καθετοποιημένους Προμηθευτές ως «έμμεση παροχή εκπτώσεων» στους τελικούς καταναλωτές. Περαιτέρω, η ΔΕΗ παρείχε επιπλέον εκπτώσεις στους καταναλωτές Μέσης και Χαμηλής Τάσης.
Στο πόρισμα η ΡΑΕ τονίζει ακόμα ότι η κερδοφορία των συμμετεχόντων επηρεάζεται από εγγραφές στις οικονομικές καταστάσεις, όπως το χρηματοοικονομικό κόστος, επιμερισθέντα έξοδα Διοίκησης, αποσβέσεις, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπά έξοδα, τα οποία αποτελούν λογιστική αποτύπωση ευρύτερων επιχειρηματικών αποφάσεων και δεν σχετίζονται άμεσα με το περιθώριο κέρδους στην δραστηριότητα της παραγωγής. Για το λόγο αυτό, στο αποτέλεσμα των οικονομικών καταστάσεων αποτυπώνεται ότι οι καθετοποιημένοι συμμετέχοντες εμφανίζουν ακόμα και μειωμένα κέρδη το 2021 σε σχέση με το 2020 (για τους επιμέρους δείκτες EBITDA, EBIT, ΚΠΦ) στο σύνολο των δραστηριοτήτων τους (Παραγωγή και Προμήθεια).
Ωστόσο, η Αρχή δεν θεωρεί ότι η σύγκριση των οικονομικών καταστάσεων με αυτά των προηγούμενων ετών αρκεί ως η πλέον αντιπροσωπευτική μεθοδολογία για την εξέταση της πιθανής αυξημένης κερδοφορίας κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης.