Νέα επιβάρυνση στο κόστος της βιομηχανίας, καθώς από 1/1/26 καταργούνται σταδιακά τα δωρεάν δικαιώματα CO2
Πρόσθετα κόστη στη βιομηχανία προκαλεί η σταδιακή κατάργηση της διάθεσης δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων από την αρχή του 2026 με τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις της χώρας να εκτιμούν ότι το ενεργειακό τους κόστος θα αυξηθεί κατά κατά 8 ευρώ/MWh σε πρώτη φάση. Και το κόστος αυτό θα αυξάνεται όσο θα ενισχύεται η ζήτηση για αγορά δικαιωμάτων ρύπων από το Χρηματιστήριο Ρύπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ETS).
Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, του φορέα που εκπροσωπεί τις βιομηχανίες έντασης ενέργειας, Αντώνης Κοντολέον τονίζει ότι το έξτρα αυτό κόστος έρχεται να προστεθεί στην επιβάρυνση της ηλεκτροπαραγωγής από τα αντίστοιχα δικαιώματα εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα, που εφαρμόστηκαν το 2013, με αποτέλεσμα σήμερα για το ρεύμα που πληρώνουν οι επιχειρήσεις περίπου 35-40 ευρώ να αφορούν στο CO2.
Πρόκειται, όπως τονίζει, για μία επιβάρυνση, ένα φόρο που δεν υπάρχει εκτός Ευρώπης, με αποτέλεσμα ήδη η ευρωπαϊκή βιομηχανία να έχει ένα ανταγωνιστικό μειονέκτημα
‘Έως την 1/1/2026 η βιομηχανία της Ευρώπης προστατευόταν με δωρεάν δικαιώματα. Αυτό από 1/1/2026 σταδιακά τα δικαιώματα αυτά καταργούνται, πράγμα που σημαίνει ότι από την αρχή του νέου έτους, όταν μια βιομηχανία καίει φυσικό αέριο δεν θα το αγοράζει πχ στα 30 ευρώ αλλά στα 38 ευρώ. Τα πρόσθετα 8 ευρώ είναι αυτά που θα πρέπει να πληρώσει για να αγοράσει δικαιώματα ρύπων. Όσο δε θα αυξάνεται η ζήτηση των δικαιωμάτων, τόσο θα αυξάνονται και οι τιμές τους. Τα 8 ευρώ θα γίνουν 10 κλπ. “Η Ευρώπη πυροβολεί τα πόδια της” ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κοντολέων.
Η Ευρώπη κάτω από την πίεση και τον κίνδυνο της αποβιομηχάνισης έχει δώσει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να χορηγούν κρατικές επιδοτήσεις για να στηρίξουν τη βιομηχανία τους. Και εδώ βρίσκεται η ελληνική διάσταση του θέματος, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχουν ανακοινωθεί τα ειδικά μέτρα στήριξης της βιομηχανίας που προανήγγειλε ο πρωθυπουργός στην ετήσια γενική συνέλευση του ΣΕΒ τον Οκτώβριο.
Στην Ευρώπη έχουν αντιληφθεί πλέον ότι με τον τρόπο που προχωρά η ενεργειακή μετάβαση οδηγούμαστε σε αποβιομηχάνιση εάν δεν επιδοτηθεί η βιομηχανία Στην Ελλάδα με τα κόστη που αυξάνονται συνέχεια αυτό καθίσταται ακόμη πιο επιτακτικό.
Η Γερμανία βασίστηκε στην πρόσφατη οδηγία της Επιτροπής, τη CYSAF, που επιτρέπει στα κράτη μέλη να επιδοτήσουν το 50% της ενεργειακής κατανάλωσης με το 50% της τιμής ενέργειας μέχρι τα 50 ευρώ/MWh. Η Ιταλία προσπάθησε να εφαρμόσει ένα άλλο μηχανισμό, το ιταλικό μοντέλο, το οποίο στήριξε και η ΕΒΙΚΕΝ. Τελικώς όμως, οι παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με τα πέναλτι που επέβαλε στην Ιταλία, φαίνεται ότι οδήγησαν σε αδράνεια το μέτρο. ‘Ετσι, το σχήμα δεν τρέχει ακόμα, καθώς έγινε ένας διαγωνισμός για 8.000 MW φωτοβολταικά με την τιμή να κλείνει στα 60 ευρώ και τελικώς αγοραστές και παραγωγοί προτίμησαν να κλείσουν 20ετή ΡΡΑ, χωρίς τους ιδιαίτερους όρους, που συνόδευαν το ιταλικό μοντέλο.
Η ελληνική αγορά έχει στρεβλώσεις, τις οποίες επιβεβαίωσε η πρόσφατη μελέτη του ACER για τις συμπεριφορές των συμμετεχόντων στην αγορά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης το περυσινό καλοκαίρι. Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι συμμετέχοντες στις αγορές εκμεταλλεύτηκαν τη στενότητα διαθέσιμης ισχύος όταν έσβηναν τα φωτοβολταϊκά και ανέβασαν τις τιμές στα ύψη, με αποκορύφωμα την 4η Σεπτεμβρίου 2024, όταν στην κλίμακα τιμών από 200 έως 900 ευρώ/MWh δεν υπήρχε καμία προσφορά.
Αυτό, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΒΙΚΕΝ, δείχνει ότι η ελληνική αγορά έχει δομικές αδυναμίες και όταν διαμορφώνονται οι κατάλληλες συνθήκες οι τιμές ξεφεύγουν.
Ένα άλλο πρόβλημα που επισημαίνει ο κ. Κοντολέων είναι το κόστος των προσαυξήσεων στην Αγορά Εξισορρόπησης. Είναι ένα πρόβλημα , που θα πρέπει να λύσει η κυβέρνηση, καθώς η τιμή που πληρώνει η βιομηχανία αλλά και ο καταναλωτής δεν είναι αυτή που διαμορφώνεται στην Αγορά Επόμενης Ημέρας. Στην πραγματικότητα όλοι πληρώνουμε 20-25 ευρώ/MWh επιπλέον για τις προσαυξήσεις.
‘Όλα αυτά είναι θέματα που πρέπει να εξεταστούν. Ας σημειωθεί ότι ήδη ο ΑΔΜΗΕ προωθεί πρόταση για την προαγορά των εφεδρειών, αντίστοιχη με αυτή που ισχύει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες , η οποία μπορεί να μειώσει σημαντικά το κόστος. Θα πρέπει να υπάρξουν και άλλα τέτοια μέτρα, πέραν των επιδοτήσεων, για να εξορθολογιστεί το κόστος του ηλεκτρισμού για τη βιομηχανία, διαφορετικά η ελληνική αγορά, συμπεριλαμβανομένου του κόστους εξισορρόπησης θα παραμείνει η ακριβότερη στην Ευρώπη, με άμεσο κίνδυνο την αποβιομηχάνιση.
