Εξετάζεται η ενοποίηση του ρυθμιστικού καθεστώτος στον Κάθετο Διάδρομο
To ενδεχόμενο ενοποίησης του όλου ρυθμιστικού καθεστώτος και της ταρίφας μεταφοράς αερίου από τον Κάθετο Διάδρομο, προκειμένου να καταστεί πιο ανταγωνιστικός και φιλικός προς τους χρήστες, έρχεται στην πολιτική και τεχνική ατζέντα των αρμόδιων αρχών στις πέντε χώρες που διασχίζει ο διαβαλκανικός αγωγός μεταφοράς αερίου από την Ελλάδα ως την Ουκρανία.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι το θέμα έχει ήδη τεθεί από τους Αμερικανούς και ότι συζητήθηκε κατά την πρόσφατη επίσκεψη του υπουργού Περιβάλλοντος-Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου στην Ουάσινγκτον, καθώς τα υψηλά τέλη μεταφοράς αλλά και το γεγονός ότι οι προμηθευτές πρέπει να αντιμετωπίσουν διαφορετικό καθεστώς σε κάθε μία χώρα -Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία – θεωρείται ότι αποτελούν εμπόδια για την απρόσκοπτη διέλευση του αμερικανικού LNG.
Μετά την αποτυχία των πρώτων δημοπρασιών του ΔΕΣΦΑ για το προϊόν Route 1, που αφορά στη δέσμευση χωρητικότητας μεταφοράς αερίου από τις εγκαταστάσεις της Ρεβυθούσας στον Κάθετο Διάδρομο, οι Διαχειριστές των Συστημάτων στις 5 χώρες προέβησαν σε σημαντικές εκπτώσεις των τελών μεταφοράς. Οι εκπτώσεις φάνηκαν ότι απέδωσαν στην τελευταία δημοπρασία του Νοεμβρίου, προσελκύοντας αυξημένο ενδιαφέρον από τους traders αλλά όχι σε τόσο ικανοποιητικά ποσοστά. Στο πλαίσιο αυτό έχει ήδη συμφωνηθεί να συσταθεί μία ομάδα εργασίας για την επίλυση των εκκρεμοτήτων και δεν αποκλείεται να γίνει και συνάντηση των αρμόδιων υπουργών των 5 χωρών μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026 για να εξεταστούν διεξοδικά όλα τα θέματα, όπως ανέφερε άλλωστε ο υπουργός κ. Παπασταύρου σε πρόσφατη συνέντευξη του.
Εξάλλου, μόλις προχθές ο κ. Δημήτρης Κοπελούζος, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του φερώνυμου ομίλου, δήλωσε πως τα τέλη του Κάθετου Διαδρόμου θα πρέπει να μειωθούν για να καταστεί ανταγωνιστικός ένα δεύτερος πλωτός σταθμός αποθήκευσης- επαναεριοποίησης LNG στην Ελλάδα. Η Gastrade, που λειτουργεί στην Αλεξανδρούπολη τον πρώτο πλωτό σταθμό (FSRU), σχεδιάζει την κατασκευή και δεύτερου FSRU, του “ΑΣΦΑ Θράκης”.
Αξίζει να σημειωθεί ότι την περίοδο αυτή τρέχουν οι διαδικασίες για τις δημοπρασίες δύο νέων προϊόντων κράτησης χωρητικότητας στον Κάθετο Διάδρομο, των Route 2 και 3, που αφορούν σε αέριο προερχόμενο από το FSRU Αλεξανδρούπολης και τον αγωγό ΤΑΡ, αντίστοιχα. Αν η προετοιμασία ολοκληρωθεί εγκαίρως, τότε δεν αποκλείεται οι δημοπρασίες αυτές να διεξαχθούν παράλληλα με την επόμενη μηνιαία δημοπρασία για το Route 1, την τελευταία Δευτέρα του Δεκεμβρίου.
Η ανταγωνιστική διέλευση από τον Κάθετο Διάδρομο θεωρείται κρίσιμης σημασίας για την προώθηση του αμερικανικού LNG στη ΝΑ Ευρώπη και την Ουκρανία και την ανάδειξη της χώρας μας σε ενεργειακό hub, με την υλοποίηση των συμφωνιών που συζητούνται μεταξύ ελληνικών και αμερικανικών εταιριών για την προμήθεια αερίου, όπως το πρόσφατο deal της Atlantic SEE (Aktor-ΔΕΠΑ Εμπορίας) με τη Venture Global.
Ο ανταγωνισμός για την αγορά που ανοίγει στην ευρύτερη περιοχή μετά την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού αερίου από το τέλος του 2027 και όταν λήξει ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι ήδη έντονος, μέσω των FSRU και των αγωγών που λειτουργούν σε άλλες χώρες, όπως η Κροατία, η Πολωνία, η Λιθουανία και η Τουρκία, αλλά και όσων σχεδιάζονται. Στο πλαίσιο αυτό, είναι απαραίτητος ο περαιτέρω συντονισμός για την βελτίωση της αποτελεσματικότητας του Κάθετου Διαδρόμου.
