Ρεκόρ παραγωγής ηλιακής ενέργειας το 2025 αλλά οι τιμές παρέμειναν ασταθείς
Σε χρονιά ρεκόρ για την παραγωγή ηλιακής ενέργειας εξελίχθηκε το 2025 για όλη την Ευρώπη, μειώνοντας σημαντικά την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και περιορίζοντας τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
Ωστόσο οι τιμές παρέμειναν ασταθείς και σε συνδυασμό με τη χαμηλή ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αποκάλυψαν την επείγουσα ανάγκη επιτάχυνσης του εξηλεκτρισμού και της ανάπτυξης της ευελιξίας του συστήματος για τη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.
Πρόκειται για τα βασικά συμπεράσματα της Eurelectric, του φορέα που εκπροσωπεί τη βιομηχανία ηλεκτρισμού της ΕΕ, όσον αφορά την ηλιακή ενέργεια.
Οι τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στις Αγορές Επόμενης Ημέρας ήταν κατά μέσο όρο 88 ευρώ/MWh το 2025 – κάτω από τα επίπεδα του 2023, αλλά ελαφρώς υψηλότερες από ό,τι το 2024. Οι τιμές ήταν υψηλότερες κυρίως το πρώτο εξάμηνο του έτους λόγω της ασθενέστερης αιολικής και υδροηλεκτρικής παραγωγής, ενώ το δεύτερο εξάμηνο μειώθηκαν καθώς η ισχυρή ηλιακή παραγωγή και οι χαμηλότερες τιμές φυσικού αερίου βελτίωσαν τις συνθήκες της αγοράς.
Παρά αυτή τη συγκράτηση, η αστάθεια των τιμών παρέμεινε. Οι αρνητικές τιμές σημειώθηκαν σε περίπου 3,3% των ωρών, ενώ οι αυξήσεις τιμών πάνω από 150 ευρώ/MWh αντιπροσώπευαν το 9,3% των ωρών – πολύ κάτω από τα επίπεδα του 2022, αλλά υψηλότερες από ό,τι το 2024 – ενισχύοντας την αυξανόμενη ανάγκη για ευελιξία του συστήματος.
Ταυτόχρονα, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας συνδέθηκαν λιγότερο με το κόστος των ορυκτών καυσίμων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2019, στην ΕΕ, κατά μέσον όρον περίπου το 74% των ωρών παρουσίαζε τιμές ηλεκτρικής ενέργειας που υπερέβαιναν το κόστος της παραγωγής με φυσικό αέριο —μια ένδειξη για την επίδραση των ορυκτών καυσίμων στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας. Αντίστοιχα, το 2025, το σχετικό ποσοστό είχε περιοριστεί μόλις στο 32% των ωρών, γεγονός που δείχνει πώς οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορούν να βοηθήσουν στην αποσύνδεση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας από το φυσικό αέριο. Η πλήρης απελευθέρωση των πλεονεκτημάτων αυτών απαιτεί όμως επιταχυνόμενες επενδύσεις στην αποθήκευση και την ευελιξία.
Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας παρέμεινε ο αδύναμος κρίκος του τομέα. Η συνολική κατανάλωση το 2025 έμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητη σε σύγκριση με το 2024, περίπου 7% κάτω από τα επίπεδα του 2021, αντανακλώντας μια άνιση και ατελή βιομηχανική ανάκαμψη στις διάφορες χώρες της Ευρώπης, παράλληλα με τις συνεχιζόμενες βελτιώσεις στην αποδοτικότητα.
Συνολικά, το 2025, οι εκπομπές αέριων ρύπων από τον τομέα της ενέργειας ανήλθαν σε περίπου 45% των όγκων του 1990, αντανακλώντας τρεις δεκαετίες σταθερής προόδου στην απαλλαγή από το διοξείδιο του άνθρακα. Ωστόσο, η ταχύτητα προς την επίτευξη του στόχου της ΕΕ για 50% Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας επιβραδύνθηκε, δείχνοντας ότι παραμένει η πρόκληση της εξισορρόπησης της ταχείας πράσινης ανάπτυξης με τη σταθερότητα της αγοράς και την ανάκαμψη της ζήτησης.
Η ηλιακή ενέργεια είχε σαφώς την κορυφαία επίδοση. Με συνολική παραγωγή άνω των 340 TWh, έφθασε στο 12,5% του μείγματος παραγωγής της ΕΕ, το υψηλότερο μερίδιο που έχει καταγραφεί ποτέ. Η ηλιακή παραγωγή αυξήθηκε κατά περισσότερο από 60 TWh σε ετήσια βάση, ποσότητητα ισοδύναμη με τη συνολική ετήσια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας της Πορτογαλίας. Η αύξηση βοήθησε στην αντιστάθμιση των μειώσεων της υδροηλεκτρικής (-13%) και της αιολικής (-4%) παραγωγής μεταξύ 2024 και 2025. Η πυρηνική ενέργεια παρέμεινε σταθερή περίπου στο 24%, συνεχίζοντας να παρέχει αξιόπιστο βασικό φορτίο, ενώ η παραγωγή ηλεκτρισμού από ορυκτά καύσιμα περιορίστηκε σε μεγάλο βαθμό χάρη στην αύξηση της ηλιακής παραγωγής.
«Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μειώνουν την έκθεση της Ευρώπης στις τιμές των ορυκτών καυσίμων, αλλά η χαμηλή ζήτηση ηλεκτρισμού κινδυνεύει να επιβραδύνει τις επενδύσεις. Η τόνωση της ζήτησης είναι το κλειδί για τη σταθεροποίηση των αγορών, την υποστήριξη της βιομηχανίας και τη διατήρηση της προσπάθειας για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές », δήλωσε ο Kristian Ruby, Γενικός Γραμματέας της Eurelectric.
Ιδιαίτερη έμφαση για τη μείωση της αστάθειας τιμών ο κ. Ruby, έδωσε στην πρόσθετη ευελιξία, μέσω αποθήκευσης, απόκρισης της ζήτησης και σταθερής χωρητικότητας. Τόνισε επίσης ότι η Ευρώπη βρίσκεται σταθερά στο δρόμο προς μια πιο πράσινη ενέργεια, αλλά ο ρυθμός πρέπει να επιταχυνθεί, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ηλεκτροκίνησης ως του πιο αποτελεσματικού μοχλού μείωσης των εκπομπών.. Ταυτόχρονα, η κλιμάκωση της ευελιξίας αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για τη σταθεροποίηση των τιμών και τη διασφάλιση μιας ανταγωνιστικής, απαλλαγμένης από άνθρακα ευρωπαϊκής οικονομίας.
