Θολό το τοπίο για τα μέτρα μείωσης του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας
Tα μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας φαίνεται ότι καθυστερούν για πολύ ακόμα, αφού η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος – Ενέργεια δεν έχει ακόμα κάν καταλήξει στο μοντέλο θα προτείνει, πέρα από το χρονικό διάστημα που ενδεχομένως να απαιτηθεί για εγκριθεί η ελληνική πρόταση από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές.
Πρόκειται για μία κατάσταση που ήδη προκαλεί τις εύλογες ανησυχίες της ενεργοβόρο βιομηχανίας, που θεωρεί ότι εμπαίζεται, δεδομένου ότι οι συζητήσεις για τα μέτρα αυτά έχουν ξεκινήσει από τον Σεπτέμβριο και ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δηλώσει τον Οκτώβριο στη γενική συνέλευση του ΣΕΒ ότι τα μέτρα θα ανακοινωθούν σύντομα. Χαρακτηριστική ήταν η χθεσινή δήλωση του προέδρου της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνη Κοντολέοντα Δήλωση Αντώνη Κοντολέοντα προέδρου ΕΒΙΚΕΝ για το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας.
«Θα περιμένουμε την επίσημη ενημέρωση για τις εξελίξεις στο ιταλικό μοντέλο και για τις νέες προτάσεις του Υπουργείου για να τοποθετηθούμε συνολικά. Εάν όμως ευσταθούν οι δημοσιογραφικές πληροφορίες μιλάμε για ανατροπή των όσων σχεδιάζονταν επί τόσους μήνες” (Ολόκληρη η δήλωση του προέδρου της ΕΒΙΚΕΝ στο κάτω μέρος του κειμένου)
Υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου ανέφεραν ότι στη τρέχουσα φάση εξετάζονται τόσο το ιταλικό μοντέλο, προσαρμοσμένο στην ελληνική πραγματικότητα, όσο και οι δυνατότητες του CISAF καθώς και η αντιστάθμιση. Ακόμα όμως δεν έχει καταλήξει, με την επιλογή πάντως που φαίνεται να κερδίζει τις περισσότερες πιθανότητες στη φάση αυτή να είναι η αντιστάθμιση, ιδιαίτερα στο βαθμό που δεν θα χρειαστεί ιδιαίτερη έγκριση από την ΕΕ.
Το CISAF (Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων για τη Συμφωνία Καθαρής Βιομηχανίας) είναι ο νέος βασικός κανονισμός που ενέκρινε η ΕΕ τον Ιούνιο του 2025, για την παροχή από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις οικονομικής στήριξης προκειμένου να ενισχυθεί η παραγωγή καθαρής τεχνολογίας και να επιταχυνθεί η πράσινη μετάβαση. Το νέο Πλαίσιο, που ήλθε σε αντικατάσταση του TCTF. βελτιστοποιεί τους κανόνες για τις επιδοτήσεις, τις φορολογικές ελαφρύνσεις και άλλες ενισχύσεις για την υποστήριξη της απαλλαγής της βιομηχανίας από τον άνθρακα, τις ΑΠΕ , τη δέσμευση άνθρακα, των κρίσιμων πρώτων υλών και της στρατηγικής παραγωγής καθαρής τεχνολογίας (μπαταρίες, ημιαγωγοί κλπ.) Ωστόσο, όπως δήλωσαν τα ίδια στελέχη, ορισμένα από τα όρια που θέτει το CISAF φαίνεται ότι θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αντιστρόφως ανάλογα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας, ειδικά αν συγκριθούν με την αντιστάθμιση, την οικονομική ενίσχυση για το κόστος ρύπων που λαμβάνουν οι βιομηχανίες, οι οποίες εκτείθενται στον διεθνή ανταγωνισμό και υπάρχει κίνδυνος μετεγκατάστασης τους σε τρίτες χώρες με χαμηλότερο περιβαλλοντικό κόστος. ‘Ήδη αλλαγές στο CISAF ζητεί η Γερμανία, ενώ και η χώρα μας φαίνεται ότι τάσσεται κατά ορισμένων ρυθμίσεων.
Aπό την άλλη πλευρά. όμως και η αντιστάθμιση δείχνει να παρουσιάζει νέα προβλήματα, μετά τις τροποποιήσεις που έκανε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Κατευθυντήριες Γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις του ETS (Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Ρύπων) σε ότι αφορά την Αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους CO2 για την περίοδο 2026-2030. Μεταξύ των κύριων αλλαγών είναι η επέκταση του καταλόγου επιλεξιμότητας ώστε να συμπεριλάβει 20 νέους τομείς και δύο νέους υποτομείς αλλά και ο συντελεστής που υπολογίζει την ένταση των ρύπων ανά καύσιμο, με το σχετικό συντελεστή για την Ελλάδα να πέφτει από 73% που ήταν σε 58%, λόγω της απολιγνιτοποίησης. ‘Όσο χαμηλότερος είναι ο εν λόγω συντελεστής τόσο χαμηλότερη είναι και η οικονομική ενίσχυση μέσω της αντιστάθμισης. Ωστόσο, όπως εξήγησαν από το υπουργείο, η εν λόγω τροποποίηση της ΕΕ περιλαμβάνει και ορισμένες δικλείδες, που δίνουν κάποια περιθώρια ευελιξίας ως το 2030, για να μη χάσουν απότομα οι βιομηχανίες μεγάλο μέρος της ενίσχυσης που έπαιρναν για την αντιστάθμιση. Συνδυαστικά με τη χρήση της ευελιξίας που δίνει ο νέος κανονισμός, το ύψος της αντιστάθμισης θα μπορούσε να κινηθεί σε ένα επίπεδο που θα μείωνε το ενεργειακό κόστος τους σε βαθμό ικανοποιητικό, σύμφωνα με το υπουργείο τουλάχιστον. Μάλιστα, όπως επισημάνθηκε η οικονομική ενίσχυση μέσω της αντιστάθμισης δεν συνοδεύεται από τα “βάρη” του ιταλικού μοντέλου, το οποίο υποχρεώνει τις βιομηχανίες να αναπτύξουν ΑΠΕ σε αντάλλαγμα της φθηνότερης ενέργειας.
Πάντως, ο νέος τρόπος υπολογισμού της αντιστάθμισης προκάλεσε την απογοήτευση της εγχώριας βαριάς βιομηχανίας που δικαιούται της σχετικής επιδότησης, καθώς εκτιμά πως δεν έγιναν εγκαίρως οι κατάλληλες κινήσεις από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της βιομηχανίας, οι απώλειες για το 2026 λόγω της τροποποίησης μπορεί να φθάσουν στα 50 εκατ. Ευρώ. Κατά τους ίδιους υπολογισμούς, εάν το σύνολο της επιδότησης που θα δικαιούνταν οι βαριές βιομηχανίες της χώρας, από τα έσοδα της εμπορίας δικαιωμάτων ρύπων, για το 2026 ανέρχονταν σε 250 εκατ. ευρώ, το ποσό αυτό θα μειωθεί κατά 25% σε περίπου 200 εκατ. ευρώ και μάλιστα θα διανεμηθεί σε μεγαλύτερο αριθμό επιχειρήσεων.
Προς το παρόν πάντως, ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος που έχει αναλάβει να εκπονήσει το τελικό σχέδιο στήριξης της βιομηχανίας φαίνεται να διατηρεί αρκετές επιφυλάξεις για την οριστικοποίηση του σχήματος, προκειμένου να συνδυάσει όλες τις δυνατότητες και να εξασφαλίσει ότι το νέο σχήμα θα έχει την έγκριση της Κομισιόν.
Δήλωση Αντώνη Κοντολέοντα, προέδρου της ΕΒΙΚΕΝ
«Θα περιμένουμε την επίσημη ενημέρωση για τις εξελίξεις στο ιταλικό μοντέλο και για τις νέες προτάσεις του Υπουργείου για να τοποθετηθούμε συνολικά. Εάν όμως ευσταθούν οι δημοσιογραφικές πληροφορίες μιλάμε για ανατροπή των όσων σχεδιάζονταν επί τόσους μήνες ερήμην μας.”
Πλην όμως η όποια εμπλοκή στην εφαρμογή του ιταλικού μοντέλου δεν αιτιολογεί γιατί δεν προχωρούν αυτονόητα μέτρα που θα μειώσουν το καθημερινό κόστος της βιομηχανίας. Πιο συγκεκριμένα:
- ΕΤΜΕΑΡ, γιατί δεν αποδίδονται τα 17εκ ανά έτος που οφείλονται από το 2022 και εντεύθεν;
- Γιατί συνεχίζεται η λάθος χρέωση ΕΤΜΕΑΡ στη Μέση Τάση, δηλαδή η ίδια χρέωση για επιλέξιμους και μη καταναλωτές;
- Γιατί δεν ενισχύεται η ΡΑΑΕΥ, ώστε να υπάρξει ουσιαστικός έλεγχος της λειτουργίας της αγοράς και των αυξήσεων στο κόστος της Αγοράς Εξισορρόπησης;
- Γιατί παρά το γεγονός πως τέθηκαν σε λειτουργία οι διασυνδέσεις με την Κρήτη και τις Κυκλάδες δεν μειώνονται τα ΥΚΩ, ενώ αυξάνεται η Χρέωση Χρήσης Συστήματος. Οι βιομηχανίες δεν ευθύνονται για το έλλειμμα του ΕΛΥΚΩ.
