12+1 βήματα για την αξιοποίηση του Εθνικού Ορυκτού Πλούτου

12+1 βήματα για την αξιοποίηση του Εθνικού Ορυκτού Πλούτου

Ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων χαιρετίζει τις πρόσφατες δηλώσεις της πολιτικής ηγεσίας του ΥπΕΝ για τη σημασία του εθνικού ορυκτού πλούτου τόσο στην οικονομική ανάπτυξη όσο και στη γεωπολιτική ενίσχυση της χώρας μας και την ρητή δέσμευση για περαιτέρω αξιοποίηση του.

Στην προσπάθειά μας να συμβάλλουμε στην επίτευξη αυτού του στόχου, δεσμευτήκαμε σε πρόσφατη συνάντηση με τον Υφυπουργό κύριο Τσάφο και την Γενική Γραμματέα κυρία Παληαρούτα να καταθέσουμε σειρά προτάσεων τόσο για θεσμικά όσο και για κανονιστικά θέματα, τα οποία, κατά την άποψή μας – χωρίς ιδιαίτερο λόγο — εμποδίζουν την ανάπτυξη της εξόρυξης.

Ξεκινάμε σήμερα με την αποστολή 2 υπομνημάτων. Το πρώτο περιέχει προτάσεις για την επίλυση του ιδιότυπου και μάλλον παράδοξου ιδιοκτησιακού ζητήματος που ισχύει στις Κυκλάδες. Το δεύτερο περιέχει 12 έτοιμες προτάσεις νομοθέτησης για 12 απλά και καθημερινά ζητήματα, τα οποία επιβαρύνουν την εξορυκτική δραστηριότητα τόσο με κόστος όσο και με χρονικές καθυστερήσεις. 

Μέσα στις επόμενες εβδομάδες, θα καταθέσουμε ολοκληρωμένες προτάσεις για την επικαιροποίηση της Εθνικής Πολιτικής για τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες, η οποία αποτελεί ένα θεσμικό σημείο αναφοράς για τη διαχείριση των θεμάτων της εξόρυξης. Παράλληλα, θα συμμετέχουμε ενεργά στις ομάδες εργασίας για την ανανέωση των κανονιστικών κειμένων που αφορούν τον Κλάδο (μεταλλευτικός κώδικας και ΚΜΛΕ), καθώς ως ΣΜΕ έχουμε διατυπώσει απόψεις επι των θεμάτων αυτών πολλές φορές στο παρελθόν.

Τέλος, όπως επισημάναμε στην πολιτική ηγεσία του ΥπΕΝ, οι ειδικοί επιστήμονες και νομικοί των μελών και συνεργατών μας είναι στη διάθεση της πολιτείας ώστε να ολοκληρώσουμε το συντομότερο δυνατό το θεσμικό πλαίσιο για τεχνικές απαιτήσεις που προκύπτουν από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για τις «Κρίσιμες Ορυκτές Πρώτες Ύλες» , κάτι  που αποτελεί υποχρέωση της χώρας μας

Με την ευκαιρία, αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι ο Κανονισμός αυτός ψηφίσθηκε προκειμένου η ΕΕ να μειώσει την – πλήρη μέχρι σήμερα – εξάρτησή της σε κρίσιμα ορυκτά από τρίτες χώρες. Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι διότι το πρώτο κρίσιμο ορυκτό στο οποίο η ΕΕ θα αποκτήσει πλήρη αυτονομία παραγωγής είναι το Ελληνικό γάλλιο, που παράγεται ήδη από την ΜΕΤΛΕΝ, μέλος του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων.

Ακολουθούν περιλήψεις των δύο υπομνημάτων

Υπόμνημα Α

Ιδιοκτησιακό Κυκλάδων

Το ιδιοκτησιακό ορισμένων δασικών εκτάσεων στη νησιωτική Ελλάδα ταλαιπωρεί τους νόμιμούς ιδιοκτήτες για δεκαετίες. 

Σύμφωνα με το Νόμο, σε ορισμένες περιοχές, (νησιωτική Ελλάδα και Μάνη), δεν ισχύει το τεκμήριο ιδιοκτησίας του Δημοσίου επί των δασικών εκτάσεων, το δε βάρος απόδειξης των τυχόν ιδιοκτησιακών του δικαιωμάτων φέρει το Δημόσιο 

Οι εξορυκτικές και λατομικές εκμεταλλεύσεις στις ανωτέρω περιοχές υποχρεούνται να ασκήσουν αγωγή κατά του Δημοσίου για την αναγνώριση των ιδιοκτησιακών τους δικαιωμάτων και παράλληλα να καταθέσουν εγγυητικές επιστολές για τυχόν μελλοντικά μισθώματα που θα προκύψουν. Λόγω της μακράς διάρκειας των δικών, οι εγγυητικές επιστολές διογκώνονται σε επίπεδα που οι επιχειρήσεις αδυνατούν να αντιμετωπίσουν. 

Οι περισσότερες από αυτές τις αγωγές απορρίπτονταν ως αόριστες διότι θα έπρεπε οι ιδιώτες να προσκομίσουν αποδείξεις για πράξεις νομής από το 1885. Ταυτόχρονα όμως δεν αναγνωρίσθηκε και κυριότητα στο Δημόσιο το οποίο είχε προβάλει ένσταση ιδίας κυριότητας. 

Με την εφαρμογή του Κτηματολογίου και επειδή η πρώτη εγγραφή είναι στο όνομα του ιδιώτη, το Δημόσιο θα όφειλε να ασκήσει την κτηματολογική αγωγή προκειμένου να επιδιώξει την αλλαγή της ως άνω κτηματολογικής εγγραφής. Τέτοια αγωγή ουδέποτε ασκήθηκε 

Έτσι προκύπτει ο εξής τραγέλαφος 

– το Δημόσιο αδυνατεί να εκμισθώσει τον χώρο, καθώς βάσει του κτηματολογίου φέρεται να είναι ιδιωτικός 

– η Διεύθυνση Τεχνικού Ελέγχου της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, δεν αποδέχεται τις κτηματολογικές εγγραφές υπέρ του ιδιώτη λόγω ύπαρξης «στοιχείων» απόδειξης της κυριότητας του Δημοσίου, 

– το εάν τα παραπάνω «στοιχεία» είναι η όχι επαρκή πρέπει να κριθεί από το δικαστήριο στο οποίο το δημόσιο δεν μπορεί – και ίσως δεν θέλει – να ασκήσει αγωγή 

– Το δημόσιο ζητά από τον ιδιώτη να ασκήσει δεύτερη αγωγή για τα ιδιοκτησιακά του δικαιώματα, την οποία ο ιδιώτης δεν μπορεί να ασκήσει αφού με βάση το κτηματολόγιο η έκταση είναι ιδιοκτησία του 

– Το δημόσιο ζητά αναπροσαρμογή των ήδη κατατεθειμένων εγγυητικών επιστολών απειλώντας με διακοπή εργασιών την επιχείρηση

Ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων, μέλη του οποίου θίγονται σημαντικά από την παραπάνω κατάσταση, έχει προτείνει εναλλακτικές λύσεις για την οριστική επίλυση του ζητήματος. 

Υπόμνημα Β

Προτάσεις ΣΜΕ για άμεσες βελτιώσεις κείμενων νομοθετικών διατάξεων 

Το υπόμνημα περιέχει 12 απολύτως συγκεκριμένες προτάσεις τροποποίησης της υφιστάμενης νομοθεσίας. Οι προτάσεις αφορούν κυρίως τεχνικά και κανονιστικά θέματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι προτάσεις προσφέρουν τις απαραίτητες διευκρινίσεις ώστε οι επιχειρήσεις και η διοίκηση να γνωρίζουν σαφώς το πλαίσιο. Σε κάποιες περιπτώσεις, ζητείται να εξομοιωθεί η νομοθεσία με αυτή που ισχύει για άλλους κλάδους, ενώ σε άλλες προτείνονται επεκτάσεις στην εφαρμογή ορισμένων κανόνων. Όλες οι προτεινόμενες παρεμβάσεις στοχεύουν στο  να θεραπεύσουν ζητήματα τα οποία – με την υπάρχουσα νομοθεσία – προσθέτουν κόστος και καθυστερήσεις στην εξορυκτική δραστηριότητα, χωρίς να προσφέρουν κανενός είδους ωφέλεια στο κοινωνικό σύνολο. 

Οι προτάσεις μας αφορούν τα εξής θέματα: 

1. Λατομεία αδρανών υλικών εκτός Λατομικών Περιοχών που εξυπηρετούν συγκεκριμένο σκοπό . 
2. Προσδιορισμός μη ουσιωδών μεταβολών για την Τεχνική Μελέτη σε αναλογία με αυτές για τη ΜΠΕ. 
3. Ειδικοί Κανονισμοί Ασφαλείας μηχανημάτων. 

4. Παραχώρηση εκτάσεων κατά χρήση.
5. Απαλλοτρίωση ξένης ιδιοκτησίας για τα λατομεία αδρανών, όμοια με τα λατομεία μαρμάρων και βιομηχανικών ορυκτών
6. Θέματα διάθεσης αδρανών υλικών ως συμπαραγόμενα υλικά .
7. Αποστάσεις ασφαλείας που πρέπει να διατηρούνται από ΑΠΕ από υπάρχοντα λατομεία. 
8. Επιστροφές – παραδόσεις αποκατεστημένων δασικών εκτάσεων. 
9. Προσδιορισμός ανταλλάγματος χρήσης 
10. Περίπτωση λατομικού χώρου που ανήκει κατά τμήματα σε περισσότερους του ενός Δήμου.
11. Εγκατάσταση και λειτουργία υποστηρικτικών εγκαταστάσεων των ηλεκτρομηχανολογικών.
12. Εκμετάλλευση λατομείων αδρανών υλικών εκτός λατομικών περιοχών, χωρίς να δημιουργείται αθέμιτος ανταγωνισμός.