Λουμάκης: Διαφορετικά τα δεδομένα μεταξύ stand alone και behind the meter μπαταριών σε έργα ΑΠΕ
Τις προκλήσεις της αγοράς αποθήκευσης ανέδειξε μιλώντας σε πάνελ του Athens Energy Summit με θεματική «Energy storage, empowering security, grid stability and renewable generation», ο Πρόεδρος του ΣΠΕΦ Δρ. Στέλιος Λουμάκης την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026 στην Αίγλη Ζαππείου. Όπως τόνισε, «το 2026 θα είναι μια πολύ πιο δύσκολη χρονιά σε σχέση με πέρυσι για τα έργα ΑΠΕ και ιδίως τα φωτοβολταϊκά που δεν έχουν προτεραιότητα κατανομής, με την απώλεια εισοδήματος, σύμφωνα με τις προσομοιώσεις μας, να ξεπερνά ακόμη και το 1/3 της ονομαστικής, σωρευτικά στο τέλος του έτους. Είναι δυστυχώς το “τσουνάμι” των πρόσθετων 2 – 3 GW νέων Φ/Β σταθμών που αναμένεται να προστεθούν φέτος επιπλέον των 12 GW ηλιακών σταθμών που ήδη λειτουργούν στη χώρα και που θα εκτοξεύσουν τις περικοπές και μηδενικές-αρνητικές τιμές στο ηλεκτρικό σύστημα. Την ίδια στιγμή, η αποθήκευση ασθμαίνει να εκκινήσει, ενώ σε κάθε περίπτωση με την δίωρη χωρητικότητα της δεν φαίνεται ποσοτικά επαρκής ώστε να αντισταθμίσει την πολύωρη καθημερινά ανισορροπία στην αγορά».
Παίρνοντας τα πράγματα με τη σειρά, ο κος Λουμάκης διαχώρισε τα επενδυτικά δεδομένα και κίνητρα μεταξύ stand alone και behind the meter μπαταριών σε έργα ΑΠΕ. Οι merchant stand alone σταθμοί όπως ανέφερε, καλώς εστιάζουν στην συντριπτική τους πλειοψηφία σε δίωρη χωρητικότητα, αφού γι’ αυτήν θα βρουν πλούσιο arbitrage τιμών στην χονδρική και εξίσου σημαντικές ευκαιρίες στην αγορά εξισορρόπησης, ώστε να μπορέσουν να κάνουν μια τίμια απόσβεση και να κερδοφορίσουν. Η αύξηση του capex που θα συνεπαγόταν μια αύξηση της χωρητικότητας πέραν των δύο ωρών, αυξάνει το ρίσκο του κανιβαλισμού και δεν έχουν λόγο σε αυτή τη φάση να το αναλάβουν. Άλλωστε πέραν των προσομοιώσεων μένει να φανεί στην πράξη η απόδοση και το “fair play”των ΦοΣΕ στην ενεργό καθημερινή διαχείριση των σταθμών στην αγορά και βεβαίως το συνεπαγόμενο κόστος για τους επενδυτές, υπογράμμισε.
Σε κάθε περίπτωση επειδή το πρόβλημα των μηδενικών-αρνητικών τιμών στην χονδρική είναι πολύωρο και όχι δίωρο, απαιτούνται πολλαπλές «βάρδιες» σταθμών αποθήκευσης δίωρης χωρητικότητας ώστε να το περιορίσουν, τόνισε. «Όπως έχουμε ήδη πει, κάθε 1 GW Φ/Β που προστίθεται απαιτεί πολλαπλά GW δίωρης αποθήκευσης για να εξομαλυνθεί. Και βέβαια όλα αυτά μέχρι κάποιο όριο, διότι το πρόβλημα δεν είναι γραμμικό. Για παράδειγμα με 20 GW Φ/Β σε λειτουργία το 2030, απλά το πρόβλημα των περικοπών-μηδενικών/αρνητικών τιμών δεν θα λύνεται ούτε με τέλεια και πλήρη αποθήκευση, αφού μαζί και με όλες τις υπόλοιπες πηγές θα παράγουμε περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια απ΄ όση χρειαζόμαστε και μπορούμε εξάγουμε σε ετήσια βάση. Σε ένα τέτοιο σενάριο οι περικοπές στα έργα χωρίς προτεραιότητα κατανομής θα εκκινούν από το 25-30% και επειδή προφανώς δεν νοείται τεχνικά πλήρης και τέλεια αποθήκευση, η συνολική απώλεια εισοδήματος θα το υπερβαίνει πολλαπλά», υπογράμμισε ο κος Λουμάκης.
«Υπό το πρίσμα αυτό, οπωσδήποτε δεν έχουμε την πολυτέλεια να μηρυκάζουμε τις κατατεθειμένες και με υψηλές εγγυητικές αιτήσεις Όρων Σύνδεσης που σωρεύτηκαν στην πρόσκληση του Υπουργείου από αδειοδοτικά ώριμα έργα αποθήκευσης. Χωρίς προφανώς να υπερθεματίζουμε τυχόν παραβάσεις των όρων της πρόσκλησης από πλευράς επενδυτών, θεωρούμε πως δεν υπάρχει λόγος να αυτοπεριοριστούμε στα 4.7 GW της πρόσκλησης, αφήνοντας στον «κάλαθο» των διαχειριστών τα υπόλοιπα 5-6 GW που κατατέθηκαν και που αν δεν πιεστούν οι διαχειριστές ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ να τα αξιολογήσουν τώρα στα πλαίσια της πρόσκλησης, ίσως καθυστερήσουν για χρόνια. Άλλωστε όταν γράφτηκε η Υ.Α. της πρόσκλησης, ίσως δεν μπορούσε να προβλέψει το τσουνάμι των Φ/Β που ακολούθησε και που δυστυχώς συνεχίζει. Πάντως, η πρόσφατη δημοσιοποίηση μελέτης του ΔΕΔΔΗΕ που δείχνει πως στο δίκτυο του χωρούν από 1.8 έως 2.9 GW έναντι των μόλις 0.9 GW της πρόσκλησης ΥΠΕΝ και των 2 GW αιτήσεων ΟΠΣ που κατατέθηκαν, δείχνει το δρόμο της διεύρυνσης. Είναι άλλωστε προφανές πως δεν πρόκειται σε κάθε περίπτωση να υλοποιηθούν όλα τα έργα, έστω και αν λάβουν Όρους Σύνδεσης», συμπλήρωσε ο Πρόεδρος του ΣΠΕΦ.
Εστιάζοντας στο νέο πεδίο που ανοίγει σε συνέχεια και του πρόσφατου ν. 5261/2025 και που αφορά στην προσθήκη αποθήκευσης πίσω από τον μετρητή σε Φ/Β σταθμούς που λειτουργούν μετά το 2019, τα δεδομένα είναι παντελώς διαφορετικά, παρατήρησε. «Σύμφωνα με τις προσομοιώσεις μας μια δίωρη αποθήκευση σε έργα με ΣΕΔΠ, υπό τις δεδομένες ανισορροπίες του ελληνικού συστήματος, δεν θα έχει καταλυτική επίδραση στην απόδοση του πάρκου, ενώ επιπλέον θα καταστήσει ιδιαίτερα πολύπλοκο το έργο του ΦοΣΕ να τη διαχειριστεί χρονικά σκοπεύοντας στο βέλτιστο χρονικό διάστημα που θα πρέπει αυτή να φορτίζει από το Φ/Β και να μένει ο σταθμός εκτός αγοράς ώστε να αποφεύγει τις μηδενικές-αρνητικές τιμές. Χρειάζεται οι παραγωγοί να κατανοήσουν πως η αφορά ηλεκτρικής ενέργειας απαρτίζεται από 15λεπτες δημοπρασίες στις οποίες όταν καλούνται οι ΦοΣΕ να συμμετέχουν τα έργα τους, δεν γνωρίζουν εκ προοιμίου πιο θα είναι το αποτέλεσμα τιμών. Συνεπώς, αναλόγως και της χρηματο-οικονομικής μόχλευσης και ευαλωτότητας κάθε έργου ή επενδυτή, η χωρητικότητα της αποθήκευσης χρήζει επέκτασης και βεβαίως όλο αυτό εξαρτάται και από το που θα κυμανθούν οι stand alone σταθμοί και που τα πρόσθετα ΑΠΕ και ιδίως τα Φ/Β που έρχονται», κατέληξε ο κος Λουμάκης αναδεικνύοντας την επενδυτική πολυπλοκότητα του νέου τοπίου στις ανανεώσιμες και στην αποθήκευση.
