FSRU: Οι μακροχρόνιες συμβάσεις βασική προϋπόθεση για την υλοποίηση της επένδυσης
Οι μακροχρόνιες συμβάσεις δέσμευσης δυναμικότητας για το νέο πλωτό σταθμό φυσικού αερίου, το FSRU Θράκης, αποτελούν βασική προϋπόθεση για τη Gastrade, την εταιρία που έχει αναπτύξει το FSRU Αλεξανδρούπολης, για τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης όσον αφορά στην κατασκευή του νέου τερματικού, για το οποίο βρίσκεται σε επαφές με ενδιαφερόμενους καθώς και με το αμερικανικό κρατικό αναπτυξιακό fund DFC και την ,επίσης κρατικά ελεγχόμενη, Export- Import Bank (EXIM) .
O πλωτός σταθμός αποθήκευσης -επαναεριοποίησης υγροποιημένου αερίου , “FSRU Θράκη” σχεδιάζεται σε μεγαλύτερες διαστασεις από το υφιστάμενο στα αντοικτά της Αλεξανδρούπολης, προκειμένου να εξυπηρετεί και τα LNG carriers νέας γενιάς, που είναι μεγαλύτερα. Διαθέτει ήδη άδεια ΑΣΦΑ (Ανεξάρτητου Συστήματος Φυσικού Αερίου) ενώ πρόσφατα εγκρίθηκαν και οι περιβαλλοντικοί όροι για το έργο. Θα εγκατασταθεί περίπου στην ίδια περιοχή, βορειοδυτικά από το υπάρχον τερματικό περίπου 9 χλμ από τις ακτές.
“Aκόμα και αν λάβουμε τη τελική επενδυτκή απόφαση (FID) μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2027, θα μπορούασμε εντός του 2028 να έχουμε έτοιμο το νέο σταθμό” δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος τη Gastrade Κώστας Σιφναίος, μιλώντας σε δημοσιογράφους, που χθες επισκέφθηκαν τις εγκαταστάσεις του FSRU Αλεξανδρούπολης.
Το 2028 είναι χρονιά ορόσημο, δεδομένου ότι στο τέλος του 2027 η ΕΕ σταματά τις εισαγωγές αερίου από τη Ρωσία, πράγμα που σημαίνει ότι δημιουργείται μία αγορά της τάξης των 35 δισ. Κυβικών μέτρων αερίου ετησίως στη νοτιο-ανατολική Ευρώπη. Αν αφαιρέσουμε τα περίπου 10 δισ.κμ που επιδιώκει να εφοδιάσει η Ρουμανία από δική της παραγωγή αερίου, τότε ένα τμήμα από τα 25 δισ. κμ θα μπορούσε να εξυπηρετηθεί από τον “Κάθετο Διάδρομο ” και από LNG, κυρίως αμερικανικής προέλευσης, που θα μεταφέρεται μέσω της Ελλάδας
Ωστόσο για να είναι το 2ο FSRU οικονομικά βιώσιμο θα πρέπει να συντρέχουν αρκετές προϋποθέσεις. Κατ’ αρχήν είναι το κόστος, το οποίο με τρέχουσες τιμές υπολογίζεται σε 550-600 εκατ. Ευρώ, κατά πολύ υψηλότερο από το τερματικό της Αλεξανδρούπολης και μάλιστα δεν μπορεί να επιδοτηθεί από ευρωπαϊκούς πόρους, ούτε να χρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων με ευνοϊκούς όρους. Η ΕΕ στο πλαίσιο της πολιτικής της για την απανθρακοποίηση δεν χρηματοδοτεί νέα έργα φυσικού αερίου, πράγμα όμως που αφήνει εκτεθειμένη τη ΝΑ Ευρώπη, σχεδόν΄όλες τις χώρες νότια και ανατολικά της Αυστρίας συν την Ουκρανία ,όταν σταματήσει η ροή του ρωσικού αερίου, καθώς χρειάζοντας σημαντικά έργα υποδομών προκειμένου να τροφοδοτηθεί η περιοχή με αέριο από άλλες πηγές και διαδρομές.
Παρά τις συζητήσεις για το θέμα αυτό που ήδη γίνονται με τις Βρυξέλλες, η ΕΕ μέχρι στιγμής δεν έχει δώσει το πράσινο φως.
Έτσι, αν το FSRU Θράκης δεν μπορέσει να λάβει οικονομική ενίσχυση από ευρωπαϊκούς πόρους θα πρέπει να έχει κλέσει μακροχρόνιες (κυρίως δεκαπενταετείς) συμφωνίες δέσμευσης του μεγαλύτερου μέρους της χωρητικότητας του, για να ληφθεί η FID.
Σοβαρό είναι και το ζήτημα του Κάθετου Διαδρόμου, του διασυνδετήριου αγωγού μεταφοράς αερίου από την Ελλάδα ως την Ουκρανία, ο οποίος μέχρι σήμερα, λόγω των ακριβότερων τιμών και του ανταγωνισμού από άλλες “διαδρομές” δεν προσελκύει χρήστες. Kρίσιμος είναι ο ρόλος των ΗΠΑ, καθώς η Ουάσιγκτον πιέζει για τον Κάθετο Διάδρομο και για τη μεταφορά αμερικανικού LNG στην Ουκρανία και τις άλλες χώρες τη περιοχής, την Ουγγαρία, τη Σλοβακία, τη Μολδαβία, τη Σερβία , τη Βουλγαρία κλπ. Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται με ενδιαφέρον η συνάντηση που έχει προγραμματιστεί στις 24 Φεβουαρίου στην αμερικανική πρωτεύουσα με τους υπουργούς των πέντε χωρών απ’ όπου περνά ο. Κάθετος Διάδρομο και τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ. Στη συνάντηση θα παραβρίσκονται και εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς στόχος είναι να αρθούν τα εμπόδια, να γίνει πιο ανταγωνιστικός και να ανοίξει στις ενδιάμεσες αγορές, πέραν της Ουκρανίας.
Είναι προφανές ότι ο ανταγωνισμός για την αγορά αερίου της νότιας και ανατολικής Ευρώπης είναι ιδιαίτερα έντονος καί ότι ίσως θα πρέπει να υπάρξει ένα “μοίρασμα”, ανάμεσα τους παίκτες, προκειμένου ο “Κάθετος Διάδρομος” και η μεταφορά LNG μέσω της Ελλάδας στην περιοχή να αποκτήσει ένα σημαντικό μερίδιο.
