ΕΣΑΗ: Mόνον για τις συμβατικές μονάδες και τους σταθμούς αποθήκευσης οι Εντολές Πακέτου
Την αντίθεσή του στη γενικευμένη επέκταση της πρόσβασης στα νέα εργαλεία που προτείνει το Χρηματιστήριο Ενέργειας όπως οι Εντολές Πακέτου, πέραν των θερμικών μονάδων και των σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας εκφράζει ο Σύνδεσμος Ανεξάρτητων Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΑΗ), εκτιμώντας ότι η γενικευμένη επέκταση εγκυμονεί δυσανάλογους κινδύνους για τη διαμόρφωση των τιμών και την εύρυθμη λειτουργία της Αγοράς Επόμενης Ημέρας.
Σχολιάζοντας την εισήγηση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας για τη συμμετοχή των Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΣΑΗΕ) στις Αγορές Ηλεκτρικής Ενέργειας και ειδικότερα για την προτεινόμενη επέκταση της πρόσβασης όλων των κατηγοριών συμμετεχόντων σε Εντολές Πακέτου στην Αγορά Επόμενης Ημέρας, ο ΕΣΑΗ αναγνωρίζει μεν την ανάγκη προσαρμογής της αγοράς στις νέες τεχνολογικές και λειτουργικές συνθήκες που δημιουργεί η αυξανόμενη διείσδυση της αποθήκευσης, επισημαίνει όμως και τους κινδύνους που προκύπτουν από την αυξανόμενη συμμετοχή των ευέλικτων τεχνολογιών στο μείγμα παραγωγής τα επόμενα έτη.
Η πρόταση του ΕΧΕ αφορά στην εισαγωγή νέων τύπων εντολών, όπως οι κυκλικές εντολές πακέτου (circular orders), και στη βελτίωση των υφιστάμενων εργαλείων. Οπως επισημαίνει ο ΕΣΑΗ τα νέα εργαλεία μπορούν – υπό προϋποθέσεις – να ενισχύσουν τη δυνατότητα διαμόρφωσης εφικτών προγραμμάτων αγοράς, λαμβάνοντας υπόψη τους τεχνικούς περιορισμούς κάθε τεχνολογίας. Ιδίως για μονάδες με συγκεκριμένους λειτουργικούς περιορισμούς, οι Εντολές Πακέτου αποτελούν κρίσιμο εργαλείο ώστε να αποτυπώνονται χαρακτηριστικά όπως ελάχιστος χρόνος λειτουργίας, τεχνικό ελάχιστο ή κόστος εκκίνησης.
Ωστόσο, ο Σύνδεσμος διαφωνεί με τη γενικευμένη επέκταση της πρόσβασης στις Εντολές Πακέτου σε όλες τις κατηγορίες κατανεμόμενων οντοτήτων. Υποστηρίζει ότι οι μονάδες αποθήκευσης, πέραν των υβριδικών εντολών, θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε Απλές, Συνδεδεμένες και Αποκλειστικές Ομάδες Εντολών Πακέτου, προκειμένου να διασφαλιστεί η ισότιμη και αποδοτική συμμετοχή τους στην αγορά. Αντίθετα, η επέκταση του μέτρου σε άλλες τεχνολογίες, χωρίς σαφή τεχνική αναγκαιότητα, αναμένεται να αυξήσει την πολυπλοκότητα και τον χρόνο επίλυσης του αλγορίθμου σύζευξης, οδηγώντας ενδεχομένως σε μη ικανοποιητικά αποτελέσματα.
Ο Σύνδεσμος εδράζει τη θέση αυτή στη πάγια ρυθμιστική προσέγγιση της Ρυθμιστικής Αρχής, όπως αποτυπώνεται ιδίως στις Αποφάσεις 947/2020 και Ε-166/2025, στις οποίες επισημαίνεται ότι οι Εντολές Πακέτου συνιστούν κατ’ εξαίρεση εργαλείο, κυρίως για τη μοντελοποίηση των τεχνικών περιορισμών των θερμικών μονάδων. Η γενικευμένη χρήση τους μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς τη διαμόρφωση τιμών και την ευελιξία της αγοράς, αναφέρουν οι ίδιες αποφάσεις, όπως τονίζει ο ΕΣΑΗ, υπενθυμίζοντας ότι η ΡΑΑΕΥ είχε, επιλέξει ρητά να διατηρήσει τον περιορισμό πρόσβασης στις Εντολές Πακέτου αποκλειστικά για θερμικές μονάδες, επισημαίνοντας την ανάγκη περαιτέρω αξιολόγησης με βάση επαρκή δεδομένα από τη λειτουργία της αγοράς με 15λεπτα προϊόντα.
Ο ΕΣΑΗ υπογραμμίζει ότι η πρόσβαση στις Εντολές Πακέτου δεν αποτελεί γενικό δικαίωμα, αλλά ειδικό εργαλείο που απαιτεί τεκμηριωμένη ρυθμιστική κρίση. ‘Άλλωστε και το Χρηματιστήριο Ενέργειας αναγνωρίζει ότι η εκτεταμένη χρήση τους μπορεί να επηρεάσει τη διαμόρφωση της Τιμής Εκκαθάρισης, προκαλώντας απότομες μεταβολές και αυξημένη διακύμανση, οι οποίες ενδέχεται να μην αντανακλούν το βραχυπρόθεσμο οριακό κόστος παραγωγής. Για τη διασφάλιση αξιόπιστης τιμολόγησης απαιτείται επαρκής ρευστότητα, ιδίως μέσω υβριδικών εντολών.
Στο πλαίσιο αυτό, η επέκταση της χρήσης Εντολών Πακέτου στις μονάδες αποθήκευσης κρίνεται συμβατή με το περιοριστικό πνεύμα του κανονιστικού πλαισίου, λόγω των ιδιαίτερων τεχνικών και λειτουργικών χαρακτηριστικών τους. Αντιθέτως, η ένταξη μεγάλων υδροηλεκτρικών σταθμών, χαρτοφυλακίων κατανεμόμενου φορτίου ή χαρτοφυλακίων ΑΠΕ δεν τεκμηριώνεται από αντίστοιχους τεχνικούς περιορισμούς. Οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί, όπως έχει αναγνωριστεί και σε προηγούμενες αποφάσεις, διαθέτουν υψηλή λειτουργική ευελιξία, ταχεία μεταβολή ισχύος και απουσία περιορισμών ελάχιστης διάρκειας λειτουργίας, γεγονός που καθιστά επαρκή τη συμμετοχή τους μέσω ωριαίων ή υβριδικών εντολών.
Τέλος, ο Σύνδεσμος επισημαίνει ότι η τεκμηρίωση της πρότασης βασίζεται σε προσομοιώσεις με δεδομένα του 2023, τα οποία δεν αντανακλούν τις σημερινές συνθήκες, με την αυξημένη διείσδυση ΑΠΕ και τα συχνά φαινόμενα χαμηλού υπολειπόμενου φορτίου. Σε ένα περιβάλλον μειωμένης ρευστότητας, η εκτεταμένη χρήση δυαδικών (all-or-nothing) Εντολών Πακέτου εισάγει ασυνέχειες στον χώρο λύσεων του αλγορίθμου, περιορίζοντας τη δυνατότητα ομαλής εξισορρόπησης προσφοράς και ζήτησης. Κατά συνέπεια, η Τιμή Εκκαθάρισης κινδυνεύει να επηρεαστεί περισσότερο από τεχνικούς περιορισμούς και λιγότερο από τα θεμελιώδη οικονομικά σήματα, υπονομεύοντας τη διαμόρφωση αξιόπιστων και αποδοτικών τιμών στην Αγορά Επόμενης Ημέρας.
“Επομένως, θεωρούμε ότι η τεχνική και ρυθμιστική ανάγκη χρήσης Εντολών Πακέτου εξακολουθεί να υφίσταται για τις συμβατικές/θερμικές μονάδες και πρέπει να επεκταθεί στους σταθμούς αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και μόνο. Η γενικευμένη επέκταση της πρόσβασης ενδέχεται να δημιουργήσει δυσανάλογους κινδύνους για τη διαμόρφωση τιμών και την εύρυθμη λειτουργία της Αγοράς Επόμενης Ημέρας, ιδίως ενόψει της αύξησης συμμετοχής ευέλικτων τεχνολογιών στο μίγμα παραγωγής τα επόμενα έτη”, καταλήγει ο ΕΣΑΗ
