Έρευνα υδρογονανθράκων: Ριζικές ανακατατάξεις και συνεχείς ανατροπές
H πολιτική της Ουάσιγκτον και των μεγάλων αμερικανικών πετρελαϊκών ομίλων για την απόκτηση δικαιωμάτων στα δυνητικά αποθέματα πετρελαίου και αερίου σε όλο το τόξο από την Μαύρη Θάλασσα, τη Μεσόγειο και Βόρειο Αφρική τόσο για οικονομικούς όσο και για γεωπολιτικούς λόγους, σταδιακά γίνεται πράξη.
Πρόσφατα ήλθε στο φως της δημοσιότητας η είδηση ότι η γνωστή μας, από την εμπλοκή σε έρευνες στις “δύσκολες” περιοχές νότια της Κρήτης, Chevron συνομιλεί με την με την κρατική ενεργειακή εταιρία της Τουρκίας, ΤΡΑΟ, για κοινές έρευνες υδρογονανθράκων στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο.
Πρόκειται για μία συμφωνία, που αν και εφόσον κλείσει, δεν θα αφορά μόνον την πιθανή ενίσχυση της ενεργειακής παραγωγής της Τουρκίας αλλά σηματοδοτεί- τουλάχιστον την περίοδο αυτή που γίνονται οι διαπραγματεύσεις- μία φάση βελτίωσης των σχέσεων ‘Άγκυρας- Ουάσιγκτον
Προηγήθηκε ήδη τον Ιανουάριο μία συμφωνία της Τουρκίας με τη Exxon Mobil για κοινές έρευνες στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μεσόγειο.
Η δραστηριοποίηση των αμερικανικών εταιριών στην περιοχή δεν θα πρέπει πάντως να μας εκπλήσσει. Τόσο η Chevron όσο και η Exxon συμμετέχουν σε παραχωρήσεις σε θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου, του Ισραήλ, της Αιγύπτου, της Ελλάδας, της Λιβύης και άλλων χωρών ευρύτερα, δείχνοντας ότι τόσο σε γεωπολιτικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο υδρογοναθράκων οι ΗΠΑ αναπτύσσουν ένα ισχυρό παρών στην θαλάσσια περιοχή από τη Μαύρη Θάλασσα ως τα νερά της δυτικής Ασίας και της Βόρειας Αφρικής.
Ως τώρα πάντως, τα περιορισμένα δείγματα έρευνας και παραγωγής στις ζώνες όλης αυτής της περιοχής όπου συμμετέχουν, εκτός του Ισραήλ και της Λιβύης, δείχνει ότι το ενδιαφέρον των αμερικανικών κολοσσών πρωτίστως είναι γεωπολιτικό και σε δεύτερη-πιο μεσομακροπρόθεσμη βάση- οικονομικό. Μοιάζουν περισσότερο σαν να κτίζουν θέσεις για το μέλλον τόσο για τις ίδιες όσο και για τις ΗΠΑ, παρά να ενδιαφέρονται για άμεση αξιοποίηση των εν δυνάμει κοιτασμάτων.
Βέβαια, η ιεράρχηση των προς έρευνα πετρελαιοπιθανών περιοχών εξαρτάται από μία σειρά παραγόντων, από τη δυσκολία και το κόστος άντλησης των υποψήφιων κοιτασμάτων, τις τιμές του πετρελαίου/αερίου, τη διαθεσιμότητα εξειδικευμένου εξοπλισμού, τις γενικότερες συνθήκες των διεθνών αγορών πετρελαίου- αερίου κλπ. Διαφοροποιείται δε σημαντικά από εταιρία σε εταιρία, ανάλογα με τις προτεραιότητες που η ίδια δίνει σε σχέση με τα υπόλοιπα προς έρευνα-παραγωγή κοιτάσματα που διαχειρίζεται σε διάφορες περιοχές του πλανήτη.
Το 2025 για την Ελλάδα ήταν η χρονιά Chevron. Η εταιρία διεκδίκησε και πήρε σε κοινοπραξία με την HelleniQ Energy τα δικαιώματα για μία σειρά από αχαρτογράφητες θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης, που τα όριά τους “ακουμπούν” στις κόκκινες γραμμές με τη Λιβύη.
Δεδομένου ότι η Chevron – όπως και η ExxonMobil, η οποία επίσης συμμετέχει σε παραχωρήσεις νότια και δυτικά της Κρήτης, έχουν συμφέροντα και από την άλλη πλερά, δηλαδή τη Λιβύη, όπου εμπλέκεται και το παράνονμο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο, το ενδιαφέρον εστιάζεται και στο πώς οι δύο αμερικανικοί κολοσσοί θα χειριστούν τις λεπτές ισορροπίες στην περιοχή. Κάτι ανάλογο θα πρέπει να περιμένουμε και στα σχέδια Τουρκίας-Chevron, αν ευωδοθούν.
Προς το παρόν πάντως, η Chevron δείχνει να στρέφει τον προσανατολισμό της στη Βενεζουέλα. Ήδη ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόνανλτ Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα επεκτείνει τα δικαιώματα της Chevron στη Βενεζουέλα και, όπως δείχνουν οι πρόσφατες εξελίξεις, ο Λευκός Οίκος περιμένει πολλά από τα πετρέλαια της νοτιοαμερικανικής χώρας.
Στο πλαίσιο αυτό δεν είναι απίθανο να υπάρξουν κάποιες καθυστερήσεις από αμερικανικής πλευράς όσον αφορά τις έρευνες στην Ελλάδα. Εκτός ίσως από την ερευνητική γεώτρηση στο πιο ώριμο Block 2 του Ιονίου- κοινοπραξία ExxonMobil-Energean-HelleniQ Energy, που προγραμματίζεται σε 12-18 μήνες από τώρα.
Όσον αφορά τη Chevron στην Τουρκία ακόμα δεν είναι σαφές σε ποια έργα θα μπορούσε να επικεντρωθεί μια πιθανή συνεργασία. Η τουρκική TPAO δραστηριοποιείται ήδη στη Μαύρη Θάλασσα, στο Ιράκ, στη Ρωσία και στη Σομαλία, ενώ στο παρελθόν έχει πραγματοποιήσει γεωτρήσεις στην ανατολική Μεσόγειο. Εν τω μεταξύ η ΤΡΑΟ έχει ανάλογη συμφωνία με την Exxon Mobil για κοινές έρευνες σε Μαύρη Θάλασσα και Ανατολική Μεσόγειο.
Στην ίδια περιοχή, η Chevron διαχειρίζεται κοιτάσματα σε θαλάσσιες περιοχές του Ισραήλ και της Κύπρου.
Η ευρύτερη αναθέρμανση των τουρκο-αμερικανικών σχέσεων- που πολύ πρόσφατα αποτυπώθηκε και στην πρόσκληση του Αμερικανού Προέδρου στον πρόεδρο της Τουρκίας Ραζέπ Ταγίπ Ερντογάν να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ για τη Γάζα- έρχεται σε μία περίοδο ευρύτερων γεωπολιτικών ανατροπών, πολλές από τις οποίες ξεκινούν με πρωτοβουλία του ίδιου του προέδρου Τραμπ. Ταυτόχρονα όμως συμπίπτει και με μία χρονική περίοδο σύσφιξης των ελληνο-αμερικανικών σχέσεων, πράγμα που κάνει πολλούς να αναρωτιούνται αν αυτή η διττή ενασχόληση της αμερικανικής διοίκησης με την Ελλάδα και την Τουρκία προιωνίζεται και μία ουσιαστικότερη εμπλοκή στα έλληνα -τουρκικά με λύσεις “αλά Τραμπ”.
Οι εξελίξεις θα δείξουν το μέλλον. Επίκειται άλλωστε και η συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν τον Φεβρουάριο, ενώ ανοικτό παραμένει και το μέτωπο της Γροιλανδίας, με τους πρόσθετους δασμούς που έχει προαναγγείλει ο Αμερικανός πρόεδρος και τις αντιδράσεις των Ευρωπαίων.
Σε μία περίοδο ριζικών ανακατατάξεων και συνεχών ανατροπών οι όποιες προβλέψεις είναι παρακινδυνευμένες. Οψόμεθα…
