Eκτόξευση των τιμών του πετρελαίου
Με τις τιμές του πετρελαίου να εκτοξεύονται μέσα στο Σαββατοκύριακο όσο εξελισσόταν οι πολεμικές επιχειρήσεις στο Ιράν, η προσοχή στρέφεται σήμερα στο άνοιγμα των διεθνών αγορών και στις εξελίξεις όσον αφορά στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία de facto παραμένουν κλειστά, αποτελώντας πλέον πολεμική ζώνη. Περισσότερερα από 100 δεξαμενόπλοια έχουν ακινητοποιηθεί, τρία πλοία φαίνεται ότι δέχθηκαν πυρά άγνωστης προέλευσης ανοικτά του Ομάν, με το ένα από αυτά να ανακοινώνεται από τις αμερικανικές αρχές ότι αποτελούσε τάνκερ του σκιώδους στόλου του Ιράν.
Από τα Στενά του Ορμούζ διακινείται πάνω από το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου
Αναλυτές πάντως εκτιμούν ότι και μόνον η αβεβαιότητα προσθέτει ένα υψηλό πολεμικό premium στο πετρέλαιο, του οποίου οι τιμές στις over the counter συναλλαγές είχαν αυξηθεί ως χθες το βράδυ περίπου 10%, με το Brent να εκτινάσσεται στα 80 δολάρια το βαρέλι, από 72, 87 δολ/βαρέλι την Παρασκευή, ημέρα κατά την οποία είχε κερδίσει 2,87%, καθώς οι αγορές προεξοφλούσαν από τα τέλη της περασμένης εβδομάδας το κτύπημα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν. Δεν αποκλείεται δε σύντομα να κινηθεί αρκετά κοντά στα 100 δολ/βαρέλι, ιδιαίτερα αν συνεχιστεί ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ.
Εν τω μεταξύ, οι χώρες του “ΟΠΕΚ+” συμφώνησαν χθες να αυξήσουν την παραγωγή τους κατά 206.000 βαρέλια την ημέρα, με τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να πρωτοστατούν στην αύξηση των εξαγωγών. Πρόκειται πάντως για μία περιορισμένη αύξηση, που θα τεθεί σε ισχύ από τον Απρίλιο και αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 0,2% της παγκόσμιας ζήτησης.
Η άνοδος της διεθνούς τιμής αποτυπώνεται ήδη στις τιμές της βενζίνης στα ελληνικά πρατήρια, με τις εκτιμήσεις να μιλούν για αύξηση τις αμέσως επόμενες ημέρες γύρω στα 7-8 λεπτά το λίτρο και άγνωστο πού θα σταθεροποιηθούν οι τιμές, πράγμα που σε μεγάλο βαθμό θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις και κυρίως από τη διάρκεια στο πολεμικό μέτωπο.
Από την άλλη πλευρά, όσον αφορά στον εφοδιασμό της εγχώριας αγοράς , κύκλοι των διυλιστηρίων, ανέφεραν ότι τα αποθέματα ασφαλείας της χώρας είναι υψηλά, ενδεχομένως και άνω των υποχρεωτικών 90 ημερών. Φορτία από τον Περσικό Κόλπο δεν φαίνεται ότι αναμένονταν τις ημέρες αυτές, ενώ τα ελληνικά διυλιστήρια διαθέτουν και εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας.
Ας σημειωθεί επίσης, ότι από το Σάββατο, η Energean έχει διακόψει τις εργασίες άντηλησης φυσικού αερίου από την πλατφόρμα Energean Power FPSO στη θαλάσσια περιοχή ανοικτά του Ισραήλ, μετά από σχετικό αίτημα του υπουργείου Ενέργειας της χώρας . Σε ανάλογη διακοπή εργασιών είχε προβεί η εταιρία και το καλοκαίρι, κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών μεταξύ Ισραήλ- Ιράν. Τότε η πλατφόρμα είχε κλείσει για 13 ημέρες.
Όσον αφορά στο πετρέλαιο, αναλυτές τονίζουν ότι οι στρατιωτικές επιθέσεις υποστηρίζουν από μόνες τους τις τιμές. Ωστόσο υπογραμμίζουν ότι βασικό ρόλο παίζει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Οι περισσότεροι ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων, οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες και οι εμπορικοί οίκοι έχουν αναστείλει τις αποστολές αργού πετρελαίου, καυσίμων και υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω των Στενών, μετά από ένα ηχητικό μήνυμα, προφανώς από την Τεχεράνη, που προειδοποιούσε για επιθέσεις. Περισσότερο από το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου μεταφέρεται μέσω των Στενών του Ορμούζ, το οποίο είναι και το κύριο πέρασμα για την τροφοδοσία της Κίνας με ιρανικό πετρέλαιο. Η παραγωγή πετρελαίου του Ιράν έχει αυξηθεί στα 3,3 εκατ. Βαρέλια πετρελαίου την ημέρα από λιγότερο από 2 εκατ. βαρέλια/ημέρα, με την Κίνα να απορροφά το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του.
Είναι προφανές ότι το κλείσιμο των Στενών δεν ασκεί πιέσεις μόνον στη Δύση αλλά και στο ίδιο το Ιράν αλλά και στην Κίνα.
Μία παρατεταμένη διακοπή της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να οδηγήσει τις τιμές πάνω από τα 100 δολ- ακόμα και στα 140 δολ/βαρέλι, ενώ δεν αποκλείεται σήμερα οι τιμές θα ανοίξουν αρκετά κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι
Αναλυτές της Rabobank ανέφεραν στο Reuters ότι οι τιμές μπορεί να διατηρηθούν πάνω από 90 δολάρια το βαρέλι στο εγγύς μέλλον.
Κάποιες εναλλακτικές υποδομές για την παράκαμψη των Στενών υπάρχουν αλλά έχουν περιορισμένη δυναμική. Έτσι, ο καθαρός αντίκτυπος από το κλείσιμό του Ορμούζ θα ήταν η απώλεια 8 εκατομμυρίων έως 10 εκατομμυρίων bpd εφοδιασμού αργού πετρελαίου, ακόμη και μετά την εκτροπή ορισμένων ροών μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας και του αγωγού του Άμπου Ντάμπι, δήλωσε ο οικονομολόγος ενέργειας της Rystad, Χόρχε Λεόν.
Η Rystad αναμένει ότι οι τιμές θα αυξηθούν κατά 20 δολάρια σε περίπου 92 δολάρια το βαρέλι όταν ανοίξουν οι αγορές.
Οι πολεμικές εξελίξεις στο Ιράν έχουν ωθήσει αρκετές χώρες της Ασίας καθώς και διυλιστήρια της περιοχής να αξιολογήσουν τα αποθέματα πετρελαίου και τις εναλλακτικές οδούς αποστολής και προμήθειας. Δεν αποκλείεται η Ινδία να στραφεί σε ρωσικό πετρέλαιο για να αντισταθμίσει ενδεχόμενη απώλεια εφοδιασμού από τη Μέση Ανατολή. Δεδομένου πάντως ότι εναλλακτικές πηγές και διαδρομές προμήθειας αργού εξετάζουν πολλές χώρες, εκτιμάται ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ τους μπορεί να ωθήσει ακόμα πιο υψηλά τις τιμές.
