Κατοικία, γραφεία και χώροι αναψυχής στις εγκαταστάσεις της πρώην “Ζυθοποιίας ΦΙΞ” στη Θεσσαλονίκη

Ειδικότερα, με το Προεδρικό Διάταγμα, μεταξύ άλλων:
– Εγκρίνεται η τροποποίηση του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου του Δήμου Θεσσαλονίκης στο οικοδομικό τετράγωνο (Ο.Τ.) 34, επί της οδού 26ης Οκτωβρίου, το οποίο περιλαμβάνει κτήρια του βιομηχανικού συγκροτήματος «Ζυθοποιία ΦΙΞ» που έχουν χαρακτηριστεί από το Υπουργείο Πολιτισμού, ιστορικά διατηρητέα μνημεία.
– Καταργούνται οι ρυμοτομικές και οικοδομικές γραμμές και καθορίζονται νέες.
– Διασπάται το Ο.Τ. 34 σε δύο -στο Ο.Τ. 34 και στο Ο.Τ.34 Α- και δημιουργείται πεζόδρομος 5 μέτρων που τα συνδέει.
– Δημιουργείται κοινόχρηστος χώρος.
– Στο ΟΤ 34 Α καθορίζονται χρήσεις γης για: κατοικία, μικρές αθλητικές εγκαταστάσεις, πολιτιστικές εγκαταστάσεις, διοίκηση, χώρους συνάθροισης κοινού/ συνεδριακά κέντρα, για εμπορικά καταστήματα/παροχής υπηρεσιών, ενώ δεν επιτρέπονται υπεραγορές, πολυκαταστήματα, εμπορικά κέντρα, όπως και εγκαταστάσεις εμπορικών εκθέσεων και εκθεσιακά κέντρα. Επίσης καθορίζονται χρήσεις για γραφεία, κέντρα έρευνας, θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων, για εστίαση, αναψυκτήρια, κέντρα διασκέδασης, τουριστικά καταλύματα και εγκαταστάσεις Μέσων Μαζικής Μεταφοράς. Παράλληλα, στα διατηρητέα κτήρια του βιομηχανικού συγκροτήματος «Ζυθοποιία ΦΙΞ» επιτρέπεται και η χρήση για  εργαστήρια ποτοποιίας και παγοποιίας.

Η ιστορία του βιομηχανικού συγκροτήματος

Η Ζυθοποιία ΦΙΞ κατασκευάστηκε το 1888, ως οινοπνευματοποιείο με ιδιοκτήτη τον Μισραχή. Το 1892 εισέρχονται στην διοίκηση και οι οικογένειες Αλλατίνι και Φερναντές. Το 1909, δημιουργείται στην απέναντι πλευρά το παγοποιείο της εταιρίας “Γεωργιάδης και ΣΙΑ” και το 1912 δημιουργεί το ζυθοποιείο “Νάουσα”. Το 1912 το εργοστάσιο των Μισραχή, Αλλατίνι και Φερναντές ξεκινάει την λειτουργία του ως ζυθοποιείο “Όλυμπος” και λίγα χρόνια αργότερα ενώνεται με το ζυθοποιείο “Νάουσα” που βρίσκεται απέναντι. Έτσι προκύπτει το γνωστό εταιρικό σχήμα “Όλυμπος Νάουσα”, με το 40% των μετοχών να ανήκει στον Ιορδάνη Γεωργιάδη και το 60% στους Αλλατίνι, Μισραχή και Φερναντές.

Το βιομηχανικό συγκρότημα άρχισε να λειτουργεί με τέσσερα τμήματα, το βυνοποιείο (το μοναδικό στην Ελλάδα εκείνη την εποχή), το ζυθοποιείο, το εμφιαλωτήριο και το παγοποιείο. Το 1926, η αθηναϊκή ζυθοποιεία “Κάρολος Φιξ”, που λειτουργούσε ήδη στην Αθήνα από το 1864, με τον Βαυαρό βασιλιά Όθωνα να της έχει παραχωρήσει το μονοπώλιο παραγωγής μπύρας για 100 χρόνια, αγοράζει το ποσοστό των Αλλατίνι, Μισραχή, Φερναντές και έτσι ο Γεωργιάδης βρίσκεται συνέταιρος με τον Κάρολο Φιξ. Ο Ιορδάνης Γεωργιάδης και ο γιος του Γιώργος αναλαμβάνουν την διοίκηση του εργοστασίου της Θεσσαλονίκης. Ιδέα του Ιορδάνη Γεωργιάδη ήταν η δημιουργία του ζυθεστιατορίου Όλυμπος Νάουσα, στο κτίριο που στέγαζε τα γραφεία της επιχείρησης.

Το 1950, ο Αντώνιος Φιξ, αποχωρεί από την οικογενειακή επιχείρηση και δημιουργεί την ζυθοποιεία Άλφα, που το 1961 κυκλοφορεί την πρώτη μπύρα της. To 1959, το συγκρότημα επεκτείνεται, νέα κτίρια προστίθενται, μεταξύ των οποίων το εμφιαλωτήριο με την τζαμαρία που βρίσκεται πάνω στον δρόμο, σε σχέδια του Τάκη Ζενέτου. Το 1963, λήγει το μονοπώλιο και ιδρύεται η ανταγωνιστική εταιρεία Amstel (η οποία σήμερα διανέμεται από την Αθηναϊκή Ζυθοποιία, όπως και η Άλφα) κρίσιμο σημείο για την πορεία της Φιξ. Το εργοστάσιο της Θεσσαλονίκης λειτουργεί για 20 ακόμα χρόνια, οπότε και εγκαταλείπεται, όταν το 1983 η εταιρεία κηρύσσει πτώχευση και όλη η ακίνητη περιουσία της περιέρχεται στην Εθνική Τράπεζα.

Το 1991, έπειτα από πλειστηριασμό, η οικογένεια Ζαφειρίδη αγοράζει το συγκρότημα με κύριο στόχο την πολιτιστική εκμετάλλευση, ωστόσο, το 1995, το υπουργείο Πολιτισμού χαρακτηρίζει το εργοστάσιο και τον τεχνολογικό εξοπλισμό ως ιστορικά – διατηρητέα κτήρια. Μερικά κτήρια που δεν κρίθηκαν διατηρητέα ενοικιάστηκαν σε ιδιώτες, οι οποίοι συνεχίζουν να τα λειτουργούν σήμερα ως χώρους διασκέδασης και τέχνης.

Το βιομηχανικό συγκρότημα «ΦΙΞ» έχει έκταση 28.000 τ.μ. και κάποτε το νότιο άκρο του ήταν η θάλασσα, διαρρύθμιση που έπαψε να ισχύει αφότου φτιάχτηκε η 5η προβλήτα του λιμανιού. Το κτίριο του εργοστασίου είναι σχεδιασμένο με βάση τα ευρωπαϊκά βιομηχανικά κτήρια του 20ου αιώνα, ενώ στα ίδια πρότυπα έχουν κατασκευαστεί και τα υπόλοιπα κτίρια της γύρω περιοχής. Μύλος, Βίλκα, Σφαγεία και Μουσείο Ύδρευσης παρουσιάζουν τα ίδια μορφολογικά στοιχεία και μαζί με το «ΦΙΞ» αποτέλεσαν την πρώτη βιομηχανική ζώνη της Θεσσαλονίκης.

Το κτίριο αποτελεί έναν ενιαίο χώρο με ορθογωνική κάτοψη και είναι κτισμένο έτσι ώστε να ακολουθεί τα στάδια παραγωγής για να είναι λειτουργικό, καθιστώντας το ολόκληρο ως μία μηχανή 11.000 τ.μ. Στο συγκρότημα έχουν ανεγερθεί μεταγενέστερα επιπλέον κτίσματα από οπλισμένο σκυρόδεμα, με το πιο σημαντικό από αυτά να είναι το εμφιαλωτήριο, στα αριστερά της εισόδου του συγκροτήματος