Eρωτήματα για την αύξηση του κόστους μεταφοράς του φυσικού αερίου θέτει η Motor Oil, σχολιάζοντας το δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ 2024-33, εστιάζοντας ιδιαίτερα στα έξτρα κόστη που προκύπτουν για τους Ελληνες καταναλωτές για έργα, που έχουν κυρίως εξαγωγικό προσανατολισμό.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στις θέσεις που κατέθεσε στη δημόσια διαβούλευση επί του Σχεδίου Προγράμματος Ανάπτυξης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου, η Motor Oil υπενθυμίζει ότι ο προυπολογισμός του σχεδίου του ΔΕΣΦΑ ξεπερνά τα 1,3 δις ευρώ και το κόστος αυτό θα κληθούν να πληρώσουν οι Έλληνες καταναλωτές. “Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του κόστους σχετίζεται με την ευστάθεια και την επέκταση της εξαγωγικής δυναμικότητας από το βόρειο τμήμα του ΕΣΦΑ, όπως ο διπλασιασμός του κλάδου υψηλής πίεσης Καρπερή -Κομοτηνή (316 εκατ ευρώ) για εξαγωγές στη Βουλγαρία μέσω του αγωγού Ελλάδας Βουλγαρίας, ο αγωγός Νέα Μεσημβρία -Ευζώνων/Γευγελή (92 εκατ ευρώ) για την ασφάλεια εφοδιασμού της Βόρειας Μακεδονίας και οι σταθμοί συμπίεσης στην Κομοτηνή (12 εκατ ευρώ), στην Αμπελιά (74 εκατ ευρώ) και στη Νέα Μεσημβρία (48 εκατ ευρώ)” αναφέρει η εταιρία..
‘Ετσι, ενώ η προοπτική διαμετακόμισης αερίου προς τις γειτονικές χώρες είναι σωστή, πρέπει να συνοδεύεται από ισομερή κατανομή του βάρους των επενδύσεων και από τα ίδια δικαιώματα για τους χρήστες, τονίζει η Motor Oil. Προσθέτει ότι το κόστος πρέπει να μοιράζεται μεταξύ του ΔΕΣΦΑ και των Διαχειριστών των γειτονικών χωρών, εφόσον αφορά πρωτίστως τη δική τους ασφάλεια εφοδιασμού και δεν είναι δίκαιο να χρηματοδοτείται αποκλειστικά από τους Έλληνες καταναλωτές.
Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρία τονίζει ότι το επενδυτικό πλάνο πρέπει να εξεταστεί λεπτομερώς όσον αφορά στην αύξηση του κόστους για τους χρήστες του συστήματος μεταφοράς, στα πλεονεκτήματα που οι προτεινόμενες επενδύσεις μπορούν να προσφέρουν στους ´Ελληνες καταναλωτές, αλλά και η ίδια η βιωσιμότητα των επενδύσεων σε βάθος χρόνου με βάση την ενεργειακή πολιτική της χώρας.
´Οπως τονίζει η Motor Oil, σε αντίθεση με τα εξαγωγικά έργα το προτεινόμενο πρόγραμμα ανάπτυξης δεν εξασφαλίζει στους Έλληνες αντίστοιχα δικαιώματα εισαγωγής από τα γειτονικά συστήματα. Ο αγωγός προς τη Βόρεια Μακεδονία δεν έχει σχεδιαστεί με τη δυνατότητα αντίστροφης ροής προς την Ελλάδα, ενώ δεν έχει προβλεφθεί ακόμη η απευθείας αντίστροφη ροή φυσικού αερίου από τον αγωγό IGB στο ΕΣΦΑ χωρίς τη διαμεσολάβηση του αγωγού TAP, ο οποίος χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά υψηλά κόστη που καθιστούν τις εισαγωγές μη συμφέρουσες.
Αντίστοιχα επικρατεί συμφόρηση στην απευθείας διασύνδεση Ελλάδας Βουλγαρίας στο σημείο Kulata/Σιδηρόκαστρο, όπου η εισαγωγική δυναμικότητα σε ετήσια βάση έχει δεσμευθεί από τη Βουλγαρική πλευρά έως το 2030, κυρίως από την Gazprom.
Σημειώνεται επίσης ότι δεν συμπεριλαμβάνεται στο πρόγραμμα ανάπτυξης πρόβλεψη για εισαγωγές από το σημείο σύνδεσης Κήποι με την Τουρκία, για το οποίο δεν υπάρχει συμφωνία διασύνδεσης μεταξύ των διαχειριστών και οι Έλληνες χρήστες δεν έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν μια ακόμη πηγή εισαγωγής.
Επιπλέον ορισμένα έργα που περιλαμβάνονται στο δεκαετές πρόγραμμα όπως ο αγωγός Υψηλής Πίεσης προς τη Δυτική Μακεδονία (186 εκατ ευρώ) και ο αγωγός Υψηλής Πίεσης προς Πάτρα (101 εκατ. ευρώ) θα μπορούσαν να αντικατασταθούν από την εξυπηρέτηση των κατοίκων των περιοχών αυτών με τη μεταφορά του φυσικού αερίου με μικρής κλίμακας φορτηγά -βυτία. Αυτό προϋποθέτει, βέβαια, να ξεκαθαρίσει το πλαίσιο για τη βέλτιστη ανάπτυξη των απαιτούμενων υποδομών και η μείωση του κόστους της συγκεκριμένης δραστηριότητας.
Με βάση αυτά τα δεδομένα η Motor Oil προτείνει:
- Την εξέταση των επενδύσεων για την επαύξηση του ΕΣΦΑ από ανεξάρτητο μελετητή, ο οποίος θα συνεργαστεί με τον ΔΕΣΦΑ για την επίτευξη της λύσης της συμφόρησης στα σημεία διασύνδεσης και την αύξηση της εισαγωγικής δυναμικότητας στο ΕΣΦΑ από τα γειτονικά συστήματα.
- Την κοινή χρηματοδότηση των έργων που συμπεριλαμβάνονται στο πρόγραμμα ανάπτυξης και σχετίζονται με την εξαγωγική ικανότητα στα γειτονικά συστήματα από τους διαχειριστές των συστημάτων αυτών. Στην ίδια λογική ο Κάθετος Διάδρομος πρέπει να χρηματοδοτηθεί πρωτίστως από κοινοτικά κονδύλια και όχι από τους χρήστες.
- Να υλοποιηθεί με διαφάνεια και βελτιστοποίηση κόστους από τον ΔΕΣΦΑ το πλάνο ανάπτυξης των εφαρμογών φυσικού αερίου μικρής κλίμακας στο ΕΣΦΑ ως φθηνότερη λύση για την τροφοδοσία απομακρυσμένων περιοχών, αφού αποσαφηνιστεί το πλαίσιο της αγοράς αυτής που δυστυχώς δεν έχει ξεκινήσει με τον ιδανικότερο τρόπο (αδιαφάνεια, απευθείας αναθέσεις, μη ολοκλήρωση πλαισίου και προσδιορισμός ρόλου ΔΕΣΦΑ και enaon)
