Δημοπρασίες στην αγορά εξισορρόπησης

Δημοπρασίες στην αγορά εξισορρόπησης

Mε διακριτές δημοπρασίες, που θα πραγματοποιούνται την ημέρα πριν την Αγορά Επόμενης Ημέρας (DAM) θα γίνεται η προμήθεια ισχύος εξισορρόπησης σύμφωνα με την τελευταία  σχετική εισήγηση του ΑΔΜΗΕ, του Διαχειριστή της Αγοράς Εξισορρόπησης.

Στόχος είναι να γίνεται  ανταλλαγή και η κοινή χρήση των εφεδρειών για την καλύτερη λειτουργία της αγοράς, όπως προβλέπει άλλωστε και ο σχετικός ευρωπαϊκός κανονισμός.

Σύμφωνα με την πρόταση του ΑΔΜΗΕ, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από τη ΡΑΑΕΥ ως τη Δευτέρα 10 Φεβρουαρίου, θα πραγματοποιούνται τρεις διαδοχικές δημοπρασίες ισχύος εξισορρόπησης ανά προϊόν την ημέρα, που προηγείται της  DAM στην οποία αφορά. Σύμφωνα με το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα η πύλη υποβολής των προσφορών θα ανοίγει δύο ημερες πριν τη DAM, στις 00.00 CET  (ωρα κεντρικής Ευρώπης) δηλαδή στις 01.00 πμ ώρα Ελλάδος, με δημοσιευμένες τις  ανάγκες  για τη συγκεκριμένη ημέρα  για όλα τα προϊόντα. Θα κλείνει  μία ημέρα πριν την DAM σε συγκεκριμένες ώρες για κάθε προϊόν και τα αποτελέσματα θα γίνονται γνωστά 15 λεπτά μετά το κλείσιμο της κάθε επιμέρους πύλης.

Εναλλακτικά ο ΑΔΜΗΕ εξετάζει κοινή δημοπρασία για όλα τα προϊόντα, τα οποία αφορούν στην Εφεδρεία Αποκατάστασης Συχνότητας (ΕΑΣ) ανοδικής και καθοδικής, χειροκίνητητς (χΕΑΣ) και αυτόματης (αΕΑΣ) Η διαδικασία αυτή θεωρείται ότι βελτιώνει την προμήθεια ισχύος εξισορρόπησης  και δίνει τη δυνατότητα μέρος της ανάγκης για χειροκίνητη ισχύ εξισορρόπησης να αντικαθίσταται από την αυτόματη.

Παράλληλα ο Διαχειριστής διερευνά τη συμμετοχή στην κοινή αγορά για την προμήθεια και ανταλλαγή ισχύος εξισορρόπησης. Στην κοινή αγορά συμμετέχουν ήδη 12 Διαχειριστές από 9 χώρες και πιο συγκεκριμένα οι Διαχειριστές της Αυστρίας (APG), του Βελγίου (Elia), της Ελβετίας (Swissgrid), της Γερμανίας (50Hertz, Amprion, TenneT DE, TransnetBW), της Γαλλίας (RTE), της Δανίας (Energinet), της Ολλανδίας (TenneT NL) της Σλοβενίας (ELES), και της Τσεχίας (ČEPS).

Συμμετοχή στις δημοπρασίες ισχύος εξισορρόπησης

Η συμμετοχή στις δημοπρασίες ισχύος εξισορρόπησης πραγματοποιείται με χαρτοφυλάκια οντοτήτων και όχι διακριτά ανά οντότητα. Τα χαρτοφυλάκια μπορεί να περιλαμβάνουν κάθε είδους οντότητα που έχει δικαίωμα συμμετοχής στις δημοπρασίες και αφού έχει ολοκληρώσει επιτυχώς τις απαιτούμενες δοκιμές. Σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ η συμμετοχή στις δημοπρασίες ισχύος εξισορρόπησης ανά οντότητα δεν έχει ουσιαστική διαφορά από τη συμμετοχή με χαρτοφυλάκια, καθώς» υφίσταται η δυνατότητα μεταβίβασης της ισχύος εξισορρόπησης μεταξύ των οντοτήτων. Η συμμετοχή σε χαρτοφυλάκια μειώνει την ανάγκη μεταβίβασης της υποχρέωσης τους σε δευτερογενή αγορά, ιδίως για εκείνους που εκπροσωπούν χαρτοφυλάκια πολλών μονάδων.

Η συμμετοχή στις δημοπρασίες είναι εθελοντική. Σε περιπτώσεις που η συμμετοχή δεν είναι επαρκής, ο ΑΔΜΗΕ προμηθεύεται το έλλειμμα ισχύος εξισορρόπησης μέσω της ΔΕΠ (Διαδικασία Ενεργειακού Προγραμματισμού), με υποχρεωτική όμως τη συμμετοχή για ορισμένες κατηγορίες οντοτήτων,  χωρίς αποζημίωση.

Έτσι, όσοι συμμετέχουν εθελοντικά στις δημοπρασίες αποκτούν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε σχέση με αυτούς που δεν συμμετέχουν,  καθώς αμείβονται για την ισχύ διαθέτουν στο σύστημα,  ενώ διατηρούν το δικαίωμα να την μεταβιβάσουν.

Πλατφόρμα Δήλωσης ισχύος εξισορρόπησης

Η δυνατότητα συμμετοχής στις δημοπρασίες ισχύος εξισορρόπησης με χαρτοφυλάκια οντοτήτων θα εξασφαλίζεται μέσω της  πλατφόρμας δήλωσης ισχύος εξισορρόπησης (Balancing Capacity Nomination Platform), η οποία θα δημιουργηθεί.  Οι συμμετέχοντες θα δηλώνουν στον ΑΔΜΗΕ τις απονεμημένες εφεδρείες ανά οντότητα που εκπροσωπούν.

Η πλατφόρμα θα πραγματοποιεί ελέγχους και θα μπορεί να απορρίπτει μια δήλωση σε περιπτώσεις που δεν τηρούνται διάφοροι όροι,  όπως πχ παραβίαση εύρους εφεδρειών, παραβίαση ορίων σε περιοχές με περιορισμούς Συστήματος κλπ.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι τα προϊόντα ισχύος που χρησιμοποιούν οι ευρωπαίοι Διαχειριστές  ποικίλουν σε χρονική ανάλυση, από εβδομαδιαία μέχρι και ωραία. Η χρήση προϊόντων με χρονική ανάλυση μεγαλύτερης της μίας ώρας, δηλαδή τα πολύωρα/μπλοκ προϊόντα, (π.χ. 4-ωρα μπλοκ ισχύος), έχει ως βασικό πλεονέκτημα ότι διευκολύνει τους συμμετέχοντες που εκπροσωπούν συμβατικές μονάδες να τις προγραμματίσουν στην Αγορά Επόμενης Ημέρας. Από την άλλη, τα πολύωρα προϊόντα ισχύος μπορεί να αποτελέσουν εμπόδιο για την συμμετοχή των ΑΠΕ και της Απόκρισης Ζήτησης, καθώς μπορεί να μην έχουν την τεχνική δυνατότητα να παρέχουν ισχύ Εξισορρόπησης για μεγάλες χρονικές περιόδους.

Γι’ αυτό το λόγο έχει προταθεί η χρονική ανάλυση να είναι ωριαία και μελλοντικά να εξεταστεί η αναγκαιότητα χρήσης μεγαλύτερης χρονικής ανάλυσης.

Οι Πάροχοι των Υπηρεσιών Εξισορρόπησης θα υποβάλλουν απλές βηματικές προσφορές ζεύγους ποσότητας (MW) – τιμής (€/MW-h) με κατά μέγιστο 3 βήματα

Μεταβίβαση ισχύος Εξισορρόπησης

Οι συμμετέχοντες θα μπορούν να μεταβιβάσουν μέρος ή το σύνολο της ισχύος εξισορρόπησης που τους έχει απονεμηθεί για τεχνικούς λόγους (για παράδειγμα λόγω μη διαθεσιμότητας ή μη εφικτού Προγράμματος Αγοράς) είτε διμερώς είτε μέσω πλατφόρμας δευτερογενούς αγοράς. Η μεταβίβαση της ισχύος εξισορρόπησης περιορίζει τις περιπτώσεις που θα χρειαστεί να ληφθούν μέτρα από τον ΑΔΜΗΕ για την προμήθεια τυχόν ελλείμματος ισχύος εξισορρόπησης.

Προσφορές ΔΕΠΠΑ (ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΚΑΤΑΝΟΜΗΣ)

Οι συμμετέχοντες υποβάλλουν για κάθε Οντότητα Υπηρεσιών Εξισορρόπησης, απλές βηματικές προσφορές ζεύγους ποσότητας (MW) – τιμής (€/MWh) με κατά μέγιστο 6 βήματα για κάθε Περίοδο Κατανομής για ανοδική (γνησίως αύξουσες) και καθοδική (γνησίως φθίνουσες) ενέργεια ανακατανομής, ως εξής:

1. Οι θερμικές μονάδες και οι μεγάλοι ΥΗΣ υποβάλλουν υποχρεωτικά προσφορές ενέργειας ανακατανομής για ανοδική και καθοδική κατεύθυνση για εύρος από την Τεχνικά Ελάχιστη Παραγωγή μέχρι την Μέγιστη Διαθέσιμη Ισχύ, για τη συμμετοχή τους στο 1^ο και το 2^ο στάδιο της ΔΕΠΠΑ.

Σήμερα οι συμμετέχοντες που εκπροσωπούν συμβατικές μονάδες υποβάλλουν προσφορές υποχρεωτικά μέχρι την Τεχνικά Μέγιστη Παραγωγή. Σκοπός της αλλαγής που προτείνεται ανωτέρω, δηλαδή οι συμμετέχοντες να υποβάλλουν προσφορές μέχρι τη Μέγιστη Διαθέσιμη Ισχύ, είναι να μεριμνεί ο συμμετέχων ώστε να εκτιμά έγκαιρα ήδη από την D-1 την διαθεσιμότητα της μονάδας του και βάσει αυτής να συμμετέχει στις αγορές. Η διαθεσιμότητα μπορεί να είναι διαφορετική ανά Περίοδο Κατανομής.

Για τις ανάγκες του αλγορίθμου των ΔΕΠ η τιμή της προσφοράς ανοδικής ενέργειας που αντιστοιχεί σε ισχύ μικρότερη από την Τεχνικά Ελάχιστη Παραγωγή ισούται με την τιμή του πρώτου βήματος της Προσφοράς και η τιμή της προσφοράς καθοδικής ενέργειας που αντιστοιχεί σε ισχύ μικρότερη από την Τεχνικά Ελάχιστη Παραγωγή ισούται με την τιμή του τελευταίου βήματος της Προσφοράς.

2. Οι μονάδες αποθήκευσης υποβάλλουν υποχρεωτικά προσφορές ανοδικής και καθοδικής ανακατανομής για τη συμμετοχή τους στο 1^ο στάδιο της ΔΕΠΠΑ για το διαθέσιμο περιθώριο ενεργοποίησης ανά Περίοδο Κατανομής. Το διαθέσιμο περιθώριο ενεργοποίησης ορίζεται βάσει της κατάστασης φόρτισης χωρίς να παραβιάζονται τα μελλοντικά Προγράμματα Αγοράς ή/και η συνολικά απονεμημένη ισχύς εξισορρόπησης από για όλη την ημέρα κατανομής. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μια οντότητα μπορεί να προσφέρει ακόμα και μηδενική ποσότητα εφόσον δεν υπάρχει διαθέσιμο περιθώριο ενεργοποίησης. Σε περίπτωση που δεν υποβάλλεται προσφορά, δημιουργούνται αυτόματα προσφορές ανοδικής και καθοδικής ανακατανομής με ποσότητα ίση με το διαθέσιμο περιθώριο ενεργοποίησης ανά Περίοδο Κατανομής.
3. Οι μονάδες αποθήκευσης έχουν δικαίωμα υποβολής προσφορών ανοδικής και καθοδικής ανακατανομής για τη συμμετοχή τους στο 2^ο στάδιο της ΔΕΠΠΑ.
4. Για τα μη κατανεμόμενα χαρτοφυλάκια ΑΠΕ με υποχρέωση ανακατανομής εντός κάθε καθορισμένης περιοχής με τοπικούς περιορισμούς οι ΦοΣΕ ΑΠΕ υποβάλλουν υποχρεωτικά προσφορές ενέργειας ανακατανομής για καθοδική κατεύθυνση για τη συμμετοχή τους στο 1^οστάδιο της ΔΕΠΠΑ ως εξής:

1. 1. βήμα προσφοράς που αντιστοιχεί σε ποσότητα ίση με την μη εγγυημένη ποσότητα των σταθμών με ευέλικτες συμβάσεις (flexible connection agreements) με τιμή ίση με την Τιμή Εκκαθάρισης της ΑΕΗ για την αντίστοιχη Αγοραία Χρονική Μονάδα.
   2. βήμα προσφοράς που αντιστοιχεί σε ποσότητα ίση με το άθροισμα της εγγυημένης ποσότητας των σταθμών με μη ευέλικτες συμβάσεις (firm connection agreements) και τυχόν εγγυημένης ποσότητας των σταθμών με ευέλικτες συμβάσεις (flexible connection agreements), με τιμή ίση με το κάτω όριο των προσφορών καθοδικής ανακατανομής μείον ένα ποσό σε €/MWh (π.χ. κάτω όριο προσφορών – 500€/MWh).

5. Για τα κατανεμόμενα χαρτοφυλάκια ΑΠΕ εντός κάθε καθορισμένης περιοχής με τοπικούς περιορισμούς οι ΦοΣΕ ΑΠΕ υποβάλλουν υποχρεωτικά προσφορές ενέργειας ανακατανομής για καθοδική κατεύθυνση για τη συμμετοχή τους στο 1^ο στάδιο της ΔΕΠΠΑ ως εξής:

1. βήμα προσφοράς που αντιστοιχεί σε ποσότητα ίση με την μη εγγυημένη ποσότητα των σταθμών με ευέλικτες συμβάσεις (flexible connection agreements) με τιμή ίση με την Τιμή Εκκαθάρισης της ΑΕΗ για την αντίστοιχη Αγοραία Χρονική Μονάδα.
2. βήμα προσφοράς που αντιστοιχεί σε ποσότητα ίση με το άθροισμα της εγγυημένης ποσότητας των σταθμών με μη ευέλικτες συμβάσεις (firm connection agreements) και τυχόν εγγυημένης ποσότητας των σταθμών με ευέλικτες συμβάσεις (flexible connection agreements).

6. Οι ΦοΣΕ που εκπροσωπούν κατανεμόμενα χαρτοφυλάκια ΑΠΕ εκτός των καθορισμένων περιοχών με τοπικούς περιορισμούς έχουν δικαίωμα υποβολής προσφορών ενέργειας ανακατανομής για ανοδική κατεύθυνση για τη συμμετοχή τους στο 1^ο στάδιο της ΔΕΠΠΑ.
7. Οι ΦοΣΕ που εκπροσωπούν κατανεμόμενα χαρτοφυλάκια ΑΠΕ έχουν δικαίωμα υποβολής προσφορών ενέργειας ανακατανομής για ανοδική και καθοδική κατεύθυνση για τη συμμετοχή τους στο 2^ο στάδιο της ΔΕΠΠΑ.

Η ποσότητα που προσφέρεται υποχρεωτικά από τα χαρτοφυλάκια ΑΠΕ διαμορφώνεται με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια, λαμβάνοντας υπόψη παραμέτρους όπως πρόσφατες προβλέψεις παραγωγής προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το χαρτοφυλάκιο είναι σε θέση να παρέχει μείωση έγχυσης σε πραγματικό χρόνο όταν αυτή ζητηθεί από τον ΑΔΜΗΕ. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ένα χαρτοφυλάκιο μπορεί να προσφέρει ακόμα και μηδενική ποσότητα εφόσον δεν προκύπτει ποσότητα προσφοράς που μπορεί να παρασχεθεί με μεγάλη βεβαιότητα. Προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι οι ΦοΣΕ υποβάλλουν προσφορές σύμφωνα με τα ανωτέρω για ποσότητα κατ’ ελάχιστον ίση με ένα ποσοστό της διαθέσιμης προς ενεργοποίηση ποσότητας για την καθοδική ανακατανομή, θα πραγματοποιείται εκ των υστέρων έλεγχος, συγκρίνοντας τη μετρούμενη εγχεόμενη ενέργεια και την ποσότητα της προσφοράς.

Καθορίζονται ανώτατα και κατώτατα όρια τιμών προσφοράς. Τα όρια αυτά δύναται να διαφέρουν από τα όρια που εφαρμόζονται για την Ενέργεια Εξισορρόπησης.

Οι συμμετέχοντες υποβάλλουν προσφορές για έναυση σε € για τις διάφορες θερμικές καταστάσεις, για τις τεχνολογίες που εφαρμόζεται. Οι προσφορές έναυσης αντιστοιχούν στα συνολικά κόστη για τη φάση συγχρονισμού και ενδιαμέσου φορτίου. Δεν υπάρχει πρόσθετη αποζημίωση για την ενέργεια που εγχέεται κατά τη φάση συγχρονισμού και ενδιαμέσου φορτίου.

Οι συμμετέχοντες υποβάλλουν προσφορές για μεταβάσεις σε € για τις διάφορες θερμικές καταστάσεις, για τις τεχνολογίες που εφαρμόζονται μεταβάσεις. Οι προσφορές μετάβασης αντιστοιχούν στα συνολικά τα κόστη για τη φάση μετάβασης. Δεν υπάρχει πρόσθετη πληρωμή για την ενέργεια που εγχέεται κατά τη φάση μετάβασης.

Οι ανωτέρω Προσφορές χρησιμοποιούνται για όλες τις ΔΕΠΠΑ.