Eπενδύσεις της τάξης των 5 δισ ευρώ στον τομέα της ενέργειας στη Β. Ελλάδα
Ενα μεγάλο αριθμό ενεργειακών επενδύσεων συγκεντρώνει η Βόρειος Ελλάδα, με συνολικά πρότζεκτ, προϋπολογιαμού της τάξης των 5 δισ. ευρώ, τα οποία καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα έργων, από ΑΠΕ ως μονάδα υδρογόνου, πλωτό σταθμό αποθήκευσης αεριοποίησης υγροποιημένου αερίου (FSRU) και data center.
Πέρα από τα έργα που φέρνουν τα κίνητρα για τη μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή, δεδομένου ότι όλα οι λιγνιτικές ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες έχουν προγραμματιστεί να κλείσουν ως το 2028 ή και νωρίτερα αν επιμείνει η ΔΕΗ στο σχεδιασμό της, η περιοχή στοχεύει να μετεξελιχθεί σε ένα ενεργειακό κόμβο, σύγχρονης ενεργειακής τεχνολογίας, αξιοποιώντας τόσο τις υποδομές της όσο και τη γειτνίαση με τις αγορές της ΝΑ Ευρώπης.
Μόνον, η ΔΕΗ έχει δρομολογήσει για τη Βόρειο Ελλάδα έργα άνω των 2,5 δισ ευρώ για τα επόμενα 4-5 χρόνια, κυρίως φωτοβολταϊκά και αιολικά , ενώ εξετάζει data center και μονάδα αντλησιοταμίευσης. Ως το τέλος του 2025 ή στις αρχές του επόμενου χρόνου αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία ο φωτοβολταϊκός αταθμός Φοίβη, ισχύος 550 MWp, στη περιοχή της Πτολεμαϊδας, που υλοποιεί σε συνεργασία με τη γερμανική RWE. Mε τον γερμανικό όμιλο προχωρά την κατασκευή φωτοβολταϊκών πάρκων στο Αμύνταιο, συνολικής ισχύος 940 MWp, ενώ σε διαδικασία υλοποίησης βρίσκεται και ο φωτοβολταϊκός σταθμός στην Ακρινή της Κοζάνης, ισχύος 80 MW. Στον τομέα των αιολικών η ¨ΔΕΗ Ανανεώσιμες” επενδύει σε δυο αιολικά πάρκα, συνολικής ισχύος 40 MW, στην περιοχή Κουκούλι της Δυτικής Μακεδονίας. Εξάλλου πρόσφατα, η εταιρία ανακοίνωσε την έναρξη κατασκευής της Μονάδας Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ) στη Δυτική Μακεδονία, για τη κάλυψη των αναγκών τηλεθέρμανσης στην περιοχή. Η μονάδα, που θα λειτουργεί με φυσικό αέριο σχεδιάζεται να εγκατασταθεί εντός του οικοπέδου του πρώην ΑΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ. Το ύψος της επένδυσης ανέρχεται σε περίπου 80 εκατ. ευρώ και στόχος είναι να τεθεί σε λειτουργία ως το τέλος του 2026. Στους σχεδιασμούς του ομίλου βρίσκεται ακόμα η αποθήκευση ενέργειας με μπαταρίες αλλά και αντλησιοταμίευση, ενώ εξετάζεται και η δημιουργία data center, καθώς όλη η περιοχή, λόγω της διαθεσιμότητας του δικτύου έχει προτεραιποιηθεί από τον ΑΔΜΗΕ για τη δημιουργία Κέντρων Δεδομένων, τα οποία είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρα. Αντίθετα άλλες περιοχές, οι οποίες μάλιστα έχουν και υψηλή ζήτηση για data centers, όπως η Αττική αναμετωπίζουν προβλήματα, λόγω έλλειψης χωρητικοτητας του δικτύου.
Οριστική απόφαση πάντως για το data center στη Μακεδονία η ΔΕΗ δεν έχει λάβει ακόμα, ενώ προχωρά τη συνεργασία με την εταιρία Damac από τα Εμιράτα, στο πρότζεκτ για το data center , ισχύος 25 MW στα Σπάτα.
Aναμένονται εξ’ άλλου και οι αποφάσεις του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της ΔΕΗ Γιώργου Στάσση για το μέλλον της “Πτολεμαϊδας 5”, του τελευταίου και πιο σύγχρονου λιγνιτικού εργοστασίου της εταιρίας, για το οποίο έχει ανακοινωθεί ότι θα πάψει να λειτουργεί με καύσιμο το λιγνίτη από το 2026. Στις σκέψεις είναι η μονάδα να μετατραπεί σε καύσης φυσικού αερίου με δυνατότητα χρήσης υδρογόνου, εκτός βέβαια αν η εποχή Τραμπ στην ενέργεια ή άλλοι λόγοι, ανατρέψουν τους σχεδιασμούς αυτούς και η μονάδα λάβει παράταση ζωής.
Αλλά και η HelleniQ Energy δραστηριοποιείται δυναμικά στην περιοχή. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο αγωγός πετρελαίου Θεσσαλονίκης- Βόρειας Μακεδονίας θα μπορούσε να επαναλειτουργήσει ακόμα και μέσα στο 2025, καθώς οι εκκρεμότητες από την ελληνική πλευρά έχουν τακτοποιηθεί. Ωστόσο, πάντα υπάρχει η αβεβαιότητα της άλλης πλευράς, ειδικά μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του πρωθυπουργού της γειτονικής χώρας Χρίστιαν Μικόσκι, ότι το μακεδονικό δεν έχει λυθεί. Ο αγωγός συνδέει τα διυλιστήρια της HELLENIQ ENERGY στη Θεσσαλονίκη με το διυλιστήριο της εταιρείας ΟΚΤΑ (ιδιοκτησίας HELLENiQ ENERGY) στα Σκόπια. Μετά την αναβάθμισή του, η ετήσια ικανότητα μεταφοράς του αγωγού φθάνει στα 2,5 εκατ. τόνους αργού πετρελαίου και προϊόντων επεξεργασίας όπως ντίζελ, κηροζίνη και βενζίνη. Εκτιμάται ότι θα χρησιμοποιηθεί κυρίως για τη μεταφορά ντήζελ.
Στα σχέδια της HelliniQ Energy είναι και το Green Hub North με φωτοβολταϊκά και μονάδα ηλεκτρόλυσης για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου, ενώ πρόσφατα ο όμιλος απέκτησε χαρτοφυλάκιο έξι φωτοβολταϊκών πάρκων στην Κοζάνη, συνολικής ισχύος 110 MW. Τα πάρκα ήδη λειτουργούν εμπορικά και διαθέτουν μακροχρόνιες συμβάσεις πώλησης ενέργειας με μεγάλο διεθνή όμιλο
Μετά την απόκτηση του 100% της εταιρίας ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου Elpedison, o όμιλος βρίσκεται σε διαδικασία επαναξιολόγησης δύο ακόμα μεγάλων επενδύσεων, που εκκρεμούν από το παρελθόν. Πρόκειται για την κατασκευή πλωτής δεξαμενής αποθήκευσης LNG και επαναεριοποίησης (FSRU), ύψους 150 εκατ. ευρώ στον Θερμαϊκό Κόλπο, ανοικτά της Θεσσαλονίκης, καθώς και για την κατασκευή μονάδας ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο στα Διαβατά, ύψους 450 εκατ. ευρώ. Η απόφαση για την υλοποίηση ή μη του FSRU είναι εκείνη που θα κρίνει τελικά και την τύχη της νέας μονάδας, που αν κατασκευαστεί θα είναι η τρίτη για τον όμιλο.
Από τα άλλα ενεργειακά έργα που δρομολογούνται στη Βόρειο Ελλάδα είναι ο ογωγός μεταφοράς φυσικού αερίου Ελλάδας -Βόρειας Μακεδονίας, που προωθεί ο ΔΕΣΦΑ με στόχο ολοκλήρωσης το 2027. Η λειτουργία του αγωγού θα επιτρέψει τη μεταφορά στη γειτονική χώρα αερίου τόσο από το Αζερμπαϊτζάν όσο και υγροποιημένου αερίου από τα τερματικά της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης, μέσω του ελληνικού συστήματος
Εξάλλου η Motor Oil προωθεί φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος 1,6 CW στην περιοχή, ενώ η ΔΕΗ με την Τέρνα Ενεργειακή εξετάζουν την υλοποίηση πιλοτικού υπεράκτιου αιολικού, στα ανοικτά της Αλεξανδρούπολης, συνολικής ισχύος 200 MW.
Παράλληλα, η Helleniq Hydrogen, η κοινοπραξία της Motor Oil με τη ΔΕΗ, σχεδιάζει τη πρώτη μονάδα παραγωγής ανανεώσιμου υδρογόνου βιομηχανικής κλίμακας στην Ελλάδα. Η μονάδα θα εγκατασταθεί στο Αμύνταιο της Φλώρινας. Πληροφορίες αναφέρουν ότι γαλλικό fund εξέφρασε ενδιαφέρον συμμετοχής στο στο project.
Επίσης, στο στάδιο της δοκιμαστικής λειτουργίας βρίσκεται η νέα σύγχρονη μονάδα ηλεκτροπαραγωγής, με καύσιμο φυσικό αέριο, της Θερμοηλεκτρική Κομοτηνής (επένδυση 375 εκατ. των Motor Oil και ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ), μικτής ισχύος 877 MW, με στόχο ως το τέλος Μαρτίου να ξεκινήσει την κανονική λειτουργία. Η ΔΕΠΑ Εμπορίας σε συνεργασία με τη ΔΕΗ αναπτύσσουν μία ακόμα σύγχρονη θερμική μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με φυσικό αέριο στην Αλεξανδρούπολη, ισχύος 840 MW.
Τέλος, πληροφορίες αναφέρουν ότι εντός του 2025 αναμένεται να λειτουργήσει η μονάδα παραγωγής οργανικών μπαταριών στερεάς ροής της γερμανικής CMBlu Energy στη Χαλκηδόνα Θεσσαλονίκης.
