Περισσότερες διευκρινίσεις ζητούνται για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό της ΔΕΠΑ με τη Gazprom
Σε μετρήσιμο όφελος για την ενέργεια, το οποίο όμως προς το παρόν παραμένει αδιευκρίνιστο, θεωρεί η ΔΕΠΑ -Εμπορίας ότι οδηγεί ο εξωδικαστικός συμβιβασμός στον οποίο κατέληξε με τη Gazprom πέντε μήνες πριν την έκδοση απόφαση της διεθνούς διαιτησίας, στην οποία είχαν προσφύγει οι δύο εταιρίες, με τη ΔΕΠΑ να διεκδικεί χαμηλότερες τιμές και το ρωσικό όμιλο την εφαρμογή της ρήτρας take or pay.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η ΔΕΠΑ Εμπορίας θα συνεχίσει να προμηθεύεται αέριο από τη Gazprom (GPE )“τουλάχιστον ως τη λήξη της σύμβασης και σε πλήρη συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία και τις αποφάσεις της Ε.Ε.”, όπως ανέφερε σε χθεσινή ανακοίνωσή της η ελληνική εταιρία, η οποία ακόμα τονίζει ότι ο ρωσικός όμιλος είναι ο βασικός της προμηθευτής. Η υφιστάμενη σύμβαση της ΔΕΠΑ με τη GPE να λήγει στο τέλος του 2026, ημερομηνία που συμπίπτει με την πρόσφατη ανακοίνωση της Κομισιόν για την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού αερίου από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Η ΔΕΠΑ Εμπορίας άφησε να εννοηθεί στην ανακοίνωση της ότι η ρωσική πλευρά ήταν εκείνη που την επαναπροσέγγισε με την κατάθεση συμβιβαστικής πρότασης, που οδήγησε σε διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο μερών και στην επίτευξη της συμφωνίας. Όπως τόνισαν κύκλοι της εταιρίας, η προσφυγή στη Διεθνή Διαιτησία λειτούργησε ως μοχλός πίεσης και με το συμβιβασμό διιαγράφηκαν όλες οι οικονομικές απαιτήσεις της Gazprom, καθώς ακυρώνονται πλήρως οι αξιώσεις για ρήτρες take or pay, συνολικού ύψους περίπου 400 εκατ. Ευρώ. Πρόσθεσαν επίσης ότι εξασφαλίστηκε ανταγωνιστική τιμή φυσικού αερίου ως το τέλος του 2026, καθώς και αναδρομική έκπτωση τιμής, επιτρέποντας στη ΔΕΠΑ να υλοποιήσει το αναπτυξιακό της σχέδιο στη βάση σταθερού κόστους προμήθειας. Επιπλέον, η συμφωνία αποτρέπει τη διακοπή ροών σε μια περίοδο εντάσεων στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και εξασφαλίζει ενεργειακή συνέχεια.
Ωστόσο το γεγονός ότι η ΔΕΠΑ στην επίσημη ανακοίνωση της αναφέρει ότι με τη συμφωνία “διασφαλίζεται ανταγωνιστική τιμή προμήθειας για τα έτη 2025-2026 …και επιλύονται πλήρως όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με απολήψεις ποσοτήτων από παρελθόντα έτη”, χωρίς να παρέχει περισσότερες πληροφορίες, προκάλεσε ερωτήματα.
Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Νίκου Φαραντούρη, ο οποίος έχει διατελέσει και νομικός σύμβουλος της ΔΕΠΑ επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, που χαρακτηρίζει αμφιλεγόμενο και επί ζημία τον συμβιβασμό. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ διέκοψε το 2022 μονομερώς την προμήθεια φυσικού αερίου από τη Gazprom, χωρίς να υπάρχει σχετική υποχρέωση από την ΕΕ και ότι παρότι περίμενε θετική έκβαση από τη διαιτησία τελικώς κατέληξε στον συμβιβασμό. Ταυτόχρονα ρωτά σε ποιά τιμή συμφωνήθηκε με τους Ρώσους να τιμολογείται στο εξής το αέριο και αν αληθεύουν οι φήμες που λένε ότι η τιμή που συμφωνήθηκε είναι υψηλότερη από αυτή που αγόραζε η ΔΕΠΑ , πριν ξεκινήσει η διένεξη.
Σύμφωνα με στελέχη της εταιρίας, η ΔΕΠΑ τον Νοέμβριο του 2022 κατέθεσε αίτημα αναθεώρησης τιμής, όπως προέβλεπε η υφιστάμενη σύμβαση με την GPE, εκτιμώντας ότι η τιμή πώλησης ήταν πολύ υψηλή, τόσο σε σύγκριση με το spot LNG, όσο και σε σχέση με την τιμή πώλησης της GPE προς τον έτερο ανταγωνιστή της ΔΕΠΑ στην εγχώρια αγορά για όλη την περίοδο 2022-2023-2024. Κατά τη διάερκεια του 2023 έγιναν διαπραγματεύσεις με τους Ρώσους, οι οποίοι διεκδικούσαν ρήτρα take or pay, χωρίς να καταστεί δυνατόν να βρεθεί μία εμπορική λύση. Στο πλαίσιο αυτό η ΔΕΠΑ κατέφυγε σε Διεθνή Διαιτησία τον Μάρτιο του 2024.
