Eurelectric: Οι ανισότητες τιμών στις αγορές ηλεκτρισμού της Ευρώπης παραμένουν
Oι ανισότητες ανάμεσα στις ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρισμού παραμένουν, παρότι η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας μειώθηκε σημαντικά από τα υψηλά της ενεργειακής κρίσης, όπως διαπιστώνει η Eurelectric, o φορέας που εκπροσωπεί τις βιομηχανίες ηλεκτρισμού της ΕΕ στην έκθεση Power Barometer 2025, που ανακοινώθηκε χθες.
Τον Αύγουστο του 2024 στην Ελλάδα το εύρος της ενδοημερήσιας διακύμανσης έφθασε στα 225 ευρώ/MWh, ενώ η μέση ενδοημερήσια απόκλιση τιμών στη Γερμανία ήταν 150 ευρώ/MWh. Γενικώς, η μεγαλύτερη μετεβλητότητα καταγράφηκε στην Ανατολική και τη Ν.Α. Ευρώπη, με την Ουγγαρία να παρουσιάζει ενδοημερήσιο spread άνω των 400 ευρώ/MWh.
‘Οπως τονίζει η έκθεση, το ενδοημερήσιο εύρος διακύμανσης των τιμών στην Ευρώπη κατά κανόνα είναι υψηλότερο το καλοκαίρι, πράγμα που επιτρέπει την αύξηση της κερδοφορίας για τις τις μπαταρίες (ΒΕSS).
Σύμφωνα με το Barometer οι ανισότητες διατηρούνται στην εσωτερική αγορά, με τις περιοχές που εξακολουθούν να εξαρτώνται από ορυκτά καύσιμα να καταγράφουν τις υψηλότερες τιμές.
Η Νοτιοανατολική Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με επίμονες αυξήσεις τιμών, με τις τιμές να υπερβαίνουν κατά μέσο όρο τα 150 €/MWh στο 6,9% του χρόνου μέσα το 2024, σε σύγκριση με το αντίστοιχο 69% το 2022, που ήταν όμως η χρονιά της ενεργειακής κρίσης. Την ίδια στιγμή, οι τιμές είχαν αρνητικό πρόσημο στο 3,6% του χρόνου κατά μέσο όρο, αναδεικνύοντας το γεγονός ότι οι περίοδοι υπερπροσφοράς παραμένουν μεγάλη πρόκληση.
«Για την αντιμετώπιση της αστάθειας της αγοράς, θα πρέπει να επενδύσουμε σε δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας και συστήματα ευελιξίας. Ταυτόχρονα, η χαμηλή ζήτηση παραμένει τροχοπέδη για τη διατήρηση βιώσιμων/σταθερών επενδύσεων» ανάφερε ο Kristian Ruby, Γενικός Γραμματέας της Eurelectric.
Συνολικά πάντως, το 2024, η αυξημένη συμμετοχή των καθαρών και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα, σε συνδυασμό με τη στασιμότητα της ζήτησης, μείωσαν τη μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στα 82 €/MWh από 227 €/MWh το 2022. Στο πρώτο εξάμηνο του 2025 όμως η μέση τιμή του ηλεκτρισμού στην Ευρώπη ήταν 86 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 4 ευρώ σε σχέση με το μέσο επίπεδο του 2024, ενω΄παρέμειναν και οι απότομες αυξήσεις τιμών στις περιφερειακές αγορές.
Για τη σταθεροποίηση της αγοράς, η Eurelectric τονίζει ότι η Ευρώπη θα πρέπει να επιταχύνει τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας και να επενδύσει σε δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας και ευελιξία, με σκοπό τη δημιουργία ενός αξιόπιστου συστήματος ενέργειας, ικανού να παρέχει προσιτή ηλεκτρική ενέργεια σε όλους τους καταναλωτές.
Το 2024, ο τομέας της ηλεκτροπαραγωγής της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνέχισε την πορεία του προς την απο-ανθρακοποίηση, με τις ανανεώσιμες πηγές και την πυρηνική ενέργεια να αντιπροσωπεύουν συνολικά το 72% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Το αυξημένο μερίδιο καθαρών και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας οδήγησε στην πτώση των μέσων τιμών χονδρικής Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη αυξήθηκε μόνο κατά 1% το 2024, παραμένοντας κατά 7 % χαμηλότερη από τα επίπεδα του 2021, γεγονός που αποτελεί ένδειξη ότι η Ε.Ε. δεν έχει ακόμη πλήρως ανακάμψει από την ενεργειακή κρίση. Το πρώτο εξάμηνο του 2025 σημειώθηκε πάντως αύξηση της ζήτησης ηλεκτρισμού στην Ευρώπη κατά 2%, που οφείλεται κυρίως στα data centers καθώς η παραδοσιακή ζήτηση παραμένει υποτονική.
Η παροχή κινήτρων για τον εξηλεκτρισμό, όπως αναφέρει η έκθεση, μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο για την επίτευξη του στόχου του 32% έως το 2030, όπως ορίζει η Συμφωνία για Καθαρή Βιομηχανία.
Στο πλαίσιο αυτό, η Eurelectric καλεί τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να επιταχύνουν τον εξηλεκτρισμό σε όλους τους τομείς, όπως μεταφορές, θέρμανση και βιομηχανία, παράλληλα με τη θέσπιση των κατάλληλων και αποτελεσματικών σημάτων προς τους επενδυτές, όσον αφορά στα δίκτυα και τις λύσεις ευελιξίας, ώστε να διασφαλιστεί η εξισορρόπηση του συστήματος.
Ενα άλλο σημαντικό πρόβλημα που εντοπίζει ή έκθεση είναι η αύξηση του αριθμού ωρών με αρνητικές τιμές εξ’ αιτιίας της διεύρυνσης του μεριδίου των ΑΠΕ στα ηλεκτρικά συστήματα της Ευρώπης. Το 2025 (ως σήμερα) κατά μέσον όρο οι αρνητικές τιμές κάλυψαν κατά μέσον όρο το 4,5% των ωρών λειτουργίας του συστήματος, έναντι 3,6% το 2024. Το υψηλότερο ποσοστό με ώρες αρνητικών τιμών στην Ευρώπη ήταν 9,4%, έναντι υψηλού 8,2% το 2024
Στον τομέα της παραγωγής, η καθαρή ενέργεια, δηλαδή ΑΠΕ και πυρηνικά, κυριαρχούν στο μείγμα, καθώς το πρώτο εξάμηνο της φετινής χρονιάς η πράσινη ενέργεια κάλυψε το 72% της ευρωπαϊκής παραγωγής, εκ των οποίου το 48% με ΑΠΕ και το 24% με πυρηνικά.
Οσον αφορά στα δίκτυα, το κόστος για τη σταθερότητα των δικτύων έχει εκτοξευτεί στα 7 δισ. ευρώ σήμερα από 2 δισ. ευρώ το 2020. Ταυτόχρονα η εγκατάσταση μπαταριών καθυστερεί και πρέπει να επιταχυνθεί, καθώς σε λειτουργία βρίσκονται 5,4 GW μπαταριών με στόχο για την Ευρώπη τα 30,5 GW ως το 2030. Υπό κατασκευή βρίσκονται 4,2 GW, ενώ έχουν αδειοδοτηθεί 1,5 GW και συνολικά έχουν ανακοινωθεί έργα με μπαταρίες της τάξης των 19,3 GW.
Ετσι παρότι οι επενδύσεις σε ΑΠΕ έχουν εκτοξευτεί , το σύστημα στερείται ευελιξίας, καθώς υστερούν σημαντικά τα έργα σε μπαταρίες και δίκτυα.
