Aurora: Καταλύτες μετασχηματισμού της ελληνικής αγοράς ενέργειας οι διασυνδέσεις ξεπερνούν τη γεωπολιτική
Με αφορμή τις συνεχιζόμενες συζητήσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου «Great Sea Interconnector – GSI», σχετική μελέτη της Aurora Energy Research εξετάζει τον αντίκτυπο των περιφερειακών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στην ελληνική αγορά. Ο παγκόσμιος πάροχος ανάλυσεων ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμά ότι οι διασυνοριακές ροές από τα Δυτικά Βαλκάνια, τη Βουλγαρία και πιθανώς τη Βόρεια Αφρική δύνανται να επηρεάσει σημαντικά την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στην Ελλάδα, καθώς και τις αντίστοιχες τιμές ενέργειας έως το 2030.
Η Ελλάδα είναι διασυνδεδεμένη με αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με τις σχετικές εισαγωγές/εξαγωγές ενέργειας να διαμορφώνονται από την αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος των διασυνδέσεων και την διαφορά των τιμών μεταξύ των όμορων και χωρών-αγορών. Οι αγορές ηλεκτρικής ενέργειας των Δυτικών Βαλκανίων αναπτύσσονται ραγδαία, στοχεύοντας σε υψηλούς στόχους εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο της Aurora, η ανάπτυξη εμπορικών έργων (merchant) ΑΠΕ αναμένεται να λάβει χώρα κυρίως μετά το 2030, ενώ η βραχυπρόθεσμη επέκταση τους ενδέχεται να εξαρτάται από επιδοτήσεις. Με μια πιθανή προσθήκη 2 GW από ηλιακή και αιολική ενέργεια έως το 2030, οι εισαγωγές ενέργειας προς την Ελλάδα θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά περίπου 1 TWh μεταξύ 2027 και 2035, μειώνοντας ελαφρώς τις ειδικές τιμές των φωτοβολταϊκών έως και 3% και περιορίζοντας την εγχώρια παραγωγή από μονάδες φυσικού αερίου.
Στην Βουλγαρία, οι ΑΠΕ και τα συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας αναπτύσσονται μέσω διαγωνισμών και εμπορικής ανάπτυξης. Σε περίπτωση ταχύτερης ανάπτυξης των τεχνολογιών αυτών, σε σχέση με το Κεντρικό Σενάριο της Aurora, οι εισαγωγές ενέργειας προς την Ελλάδα θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και κατά 5 TWh μέχρι το 2030. Αυτή η αύξηση ενδέχεται να μειώσει τις ειδικές τιμές φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων κατά 5,5% και 2,5% αντίστοιχα την ίδια περίοδο, αυξάνοντας παράλληλα τις περικοπές των ΑΠΕ λόγω μεγαλύτερης συχνότητας χαμηλών τιμών στην ελληνική αγορά (economic curtailment).
Η διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου GREGY αποτελεί μελλοντικό έργο, χαρακτηριζόμενο από σημαντικές αβεβαιότητες και, ως εκ τούτου, εξαιρείται από το βασικό σενάριο της Aurora. Ωστόσο, εφόσον υλοποιηθεί, η Ελλάδα θα μπορούσε να εισάγει τουλάχιστον 9 TWh ετησίως, παραμένοντας καθαρός εισαγωγέας μακροπρόθεσμα. Επιπρόσθετα, ο GREGY ενδέχεται να επιβραδύνει την ανάπτυξη των ΑΠΕ κατά την περίοδο 2040–2050, οδηγώντας σε μείωση των αντίστοιχων ειδικών τιμών κατά περίπου 8%. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικές τιμές των ΑΠΕ θα εξακολουθήσουν να υπερβαίνουν τα αντίστοιχα επίπεδα του μοναδιαίου κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (LCOE), διασφαλίζοντας τη βιωσιμότητα των επενδύσεων σε εμπορικά έργα ανανεώσιμων πηγών.
