Για κινδυνο black out προειοδοποιεί ο ΑΔΜΗΕ
Tον κίνδυνο black out από το απότομο σβήσιμο μονάδων ΑΠΕ εξ αιτίας των διακυμάνσεων των τιμών στην αγορά επισημαίνει ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ Μάνος Μανουσάκης, ο οποίος προτείνει και μία σειρά από αλλαγές στη λειτουργία του συστήματος για τη διατήρηση της ευστάθειας.
Σε επιστολή του προς τη ΡΑΑΕΥ, ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ, υπογραμμίζει ότι «οι απότομες μεταβολές στα προγράμματα λειτουργίας των μονάδων που συχνά γίνονται λόγω των διακυμάνσεων των τιμών στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, ενδέχεται να προκαλέσουν σημαντικές ανισορροπίες στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας προκαλώντας κινδύνους black out».
Σχετικά με το black out, που έπληξε την Ιβηρική στις 28 Απριλίου, η επιστολή τονίζει ότι σύμφωνα με την επίσημη έκθεση του ισπανικού Διαχειριστή (REE) το συμβάν έγινε λόγω των απότομων μεταβολών παραγωγής από σταθμούς ΑΠΕ και ειδικότερα από φωτοβολταϊκά πάρκα. Πρόκειτα για μεταβολές, που αποτέλεσαν κρίσιμο παράγοντα στην κατάρρευση του ισπανικού ηλεκτρικού συστήματος, αναφέρει η έκεθεση, η οποία προτείνει και μία σειρά μέτρων, μεταξύ των οποίων τον καθορισμό χρόνου ρύθμισης γραμμικής μεταβολής (ramp time) 10 λεπτών για τη μεταβολή του προγράμματος λειτουργίας, καθώς και την αναβάθμιση μονάδων ΑΠΕ παλαιότερης τεχνολογίας, προκειμένου να μπορούν να ακολουθήσουν ελεγχόμενο προφίλ ρύθμισης (ramp profile), αποφεύγοντας απότομες μεταβολές εντός δευτερολέπτων.
Στο ελληνικό σύστημα την άνοιξη και το καλοκαίρι του 2025 κατά τη διάρκεια ημερών όπου οι τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας ήταν μηδενικές ή αρνητικές πραγματοποιήθηκαν από τους ίδιους του παραγωγούς περιορισμοί παραγωγής σταθμών ΑΠΕ της τάξης των χιλιάδων MW, χωρίς έλεγχο, μετά από ενημέρωση από τους ΦΟΣΕ που τους εκπροσωπούν στην αγορά. Πρόκειται για πράξεις, που σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, προσομοιάζουν σε πολλαπλή βλάβη κρίσιμων στοιχείων του συστήματος και οδηγούν σε μη αναμενόμενη απώλεια μεγάλης παραγωγής, δημιουργώντας σοβαρότατο κίνδυνο στη λειτουργία του συστήματος.
Καθώς οι περιορισμοί αυτοί δεν πραγματοποιούνται αυτοματοποιημένα αλλά ούτε συντονίζονται από τους ΦΟΣΕ ΑΠΕ, ενώ δεν είναι γνωστό εκ των προτέρων ούτε το μέγεθος, ούτε ο τρόπος και ο χρονισμός του περιορισμού από τους ίδιους τους παραγωγούς ΑΠΕ, δημιουργούνται εξαιρετικά μεγάλες δυσκολίες στον προγραμματισμό της κατανομής των μονάδων από τον ΑΔΜΗΕ προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφαλής λειτουργία του συστήματος .
«Αυτό, όπως αναφέρει ο κ. Μανουσάκης, έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της ανάγκης για διατήρηση εφεδρειών, τη σπατάλη πόρων όπως τα νερά και τον άμεσο κίνδυνο black out σε περίπτωση που η εκτίμηση της ενέργειας που θα περιοριστεί αυτοβούλως από τους παραγωγούς είναι εσφαλμένη».
Για όλους αυτούς τους λόγους και για να αποφευχθεί κίνδυνος black out ο ΑΔΜΗΕ προτείνει ο περιορισμός της παραγωγής να πραγματοποιείται συντονισμένα και αυτοματοποιημένα από τους ΦΟΣΕ ΑΠΕ, τηρώντας μια χρονική περίοδο μεταβολής, ώστε η κατάτασταση να είναι πιο διαχειρίσιμη για το ελληνικό σύστημα. Επισημαίνεται ακόμη ότι θα πρέπει να τηρείται το πρόγραμμα αγοράς των χαρτοφυλακίων ΑΠΕ.
Με βάση αυτά τα δεδομένα ο ΑΔΜΗΕ θεωρεί ότι υπάρχει απόλυτη ανάγκη οι παραγωγοί και οι ΦΟΣΕ ΑΠΕ να εγκαταστήσουν και να θέσουν σε λειτουργία πληροφοριακό σύστημα που θα ανταλλάσσει πληροφορίες με το Σύστημα Ελέγχου Ενέργειας του ΑΔΜΗΕ.
Ο Διαχειριστής προτείνει ακόμα την τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης και του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ προκειμένου να δοθούν κίνητρα ώστε οι μεταβολές της παραγωγής των μονάδων ΑΠΕ από τους παραγωγούς και τους ΦΟΣΕ να πραγματοποιούνται εντός ενός προκαθορισμένου ελάχιστου χρόνου. Συγκεκριμένα αναφέρεται στην εφαρμογή μίας δεκάλεπτης περιόδου γραμμικής μεταβολής ενεργού ισχύος σε αντιστοιχία με την υποχρέωση του Διαχειριστή για μεταβολή των προγραμμάτων στις διασυνδέσεις εντός 10 λεπτών.
Επίσης προτείνει να υποχρεωθούν οι παραγωγοί και οι ΦΟΣΕ ΑΠΕ που διαχειρίζονται σταθμούς ΑΠΕ ή ιδιωτικά δίκτυα Μέσης Τάσης να εφαρμόζουν δεκάλεπτη περίοδο γραμμικής μεταβολής σε κάθε περίπτωση που προβαίνουν με δικής τους πρωτοβουλία στην τροποποίηση του επιπέδου έγχυσης των μονάδων που εκπροσωπούν.
Ο κίνδυνος απότομων μεταβολών αυξάνεται ακόμη περισσότερο με την ένταξη στο σύστημα κατανεμόμενων μονάδων οι οποίες έχουν δυνατότητα ταχείας απόκρισης στις εντολές του Διαχειριστή, όπως μονάδες ΑΠΕ, εγκαταστάσεις απόκρισης ζήτησης και σταθμοί αποθήκευσης Για τοι λόγο αυτό προτείνεται να θεσπιστεί ρητά η εφαρμογή περιόδου γραμμικής μεταβολής 7,5 λεπτών.
Τέλος, σε περίπτωση που ο ΔΑΠΕΕΠ δεν μπορεί να αναλάβει το σύνολο των υποχρεώσεων που προβλέπονται για τους άλλους ΦΟΣΕ ΑΠΕ, ο ΑΔΜΗΕ προτείνει ο ρόλος του τελευταίου καταφυγίου να ανατεθεί με διαγωνισμό σε ΦΟΣΕ ΑΠΕ με τη διαδικασία που ακολουθείται για τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου.
