Μανουσάκης: Οι μεγάλες ενεργειακές προκλήσεις
Προτεραιότητα στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις με την Ιταλία, τα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο δίνει πλέον ο ΑΔΜΗΕ, ενώ σήμερα πραγματοποείται στις Βρυξέλλες μία ακόμα συνάντηση για το καλώδιο Ελλάδας- Κύπρου (GSI) μεταξύ των υπουργών Ενέργειας των δύο χωρών Σταύρου Παπασταύρου και Γιώργου Παπαναστασίου και του αρμόδιου Επιτρόπου Νταν Γιόργκενσεν, από την οποία πάντως δύσκολα προδικάζονται ιδαίτερες εξελίξεις.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ Μάνος Μανουσάκης, στην ομιλία του χθες στο 8ο Athens Investment Forum.χαρακτήρισε τη διεθνή διασύνδεση με την Ιταλία και τις εγχώριες νησιωτικές διασυνδέσεις με τα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο ως τα τρία μεγάλα έργα του Διαχειριστή για την προσεχή πενταετία. Πρόσθεσε ότι η δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας-Ιταλίας είναι έργο που θα τριπλασιάσει την τρέχουσα μεταφορική ικανότητα μεταξύ των δύο χωρών, τονίζοντας ότι είναι απολύτως απαραίτητο για τις εξαγωγές της περίσσειας πράσινου ρεύματος, που παράγεται στην Ελλάδα. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διασύνδεση των νησιών, τόσο για εθνικούς λόγους όσο και για την ενεργειακή τους ασφάλεια, επισημαίνοντας ότι η υλοποίησή των έργων διασύνδεσης με τα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο αποφασίζεται στη βάση μελετών κόστους-οφέλους, με γνώμονα την περιβαλλοντική και οικονομική ελάφρυνση των νησιωτών αλλά και όλων των καταναλωτών.
Όσον αφορά το Great Sea Interconnector, ο κ. Μανουσάκης, υπήρξε μάλλον φειδωλός, χαρακτηρίζοντάς το ως έργο με μεγάλη γεωπολιτική σημασία. Η συνάντηση που πραγματοποιείται σήμερα στις Βρυξέλλες, η πρώτη δια ζώσης με τους υπουργούς Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου και του κ. Γιόργκενσεν για το θέμα αυτό, ακολουθεί την τηλεδιάσκεψη που είχε γίνει τον προηγούμενο μήνα με τους δύο υπουργούς και τον Επίτροπο Ενέργειας. Στόχος είναι να επαναξιολογηθούην ο εκκρεμότητες και να γεφυρωθούν οι διαφορές που κρατούν το έργο σε αναστολή.
Ο διαμεσολαβητικός ρόλος που έχει αναλάβει ο Επίτροπος Γιόργκενσεν, προφανώς μετά από παραινέσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία χαρακτήρισε το έργο ως μία από τις οκτώ πιο κρίσιμες διασυνδέσεις στην Ευρώπη, δείχνει το μεγάλο ενδιαφέρον της Κομισιόν για τον GSI. Ωστόσο πληροφορίες για μετατόπιση της στάσης της μίας ή της άλλης πλευράς, που θα επέτρεπε την άρση του αδιεξόδου, δεν έχουν επιβεβαιωθεί μέχρι στιγμής, ενώ ο “ελέφαντας στο δωμάτιο” εξακολουθεί να παραμένει η Τουρκία.
Στον απόηχο του ενεργειακού συνεδρίου P-TEC και της επανεργοποίησης του “3+1”, δηλαδή της συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ συν ΗΠΑ για την ενέργεια στην Ανατολική Μεσόγειο, κυκλοφόρησαν και σενάρια για προτεραιοποίηση της διασύνδεσης Κύπρου- Ισραήλ, σε σχέση με το τμήμα Κρήτης-Κύπρου, καθώς το GSI στην τελική του μορφή έχει σχεδιαστεί για τη διασύνδεση των τριών χωρών.
Ένα από τα βασικά θέματα που αντιμετωπίζει ο ΑΔΜΗΕ είναι η αναγνώριση των δαπανών ύψους 250 εκατ. Ευρώ που έχει κάνει ως τώρα για το GSI, η καταβολή των 25 εκατ. Ευρώ της κυπριακής συμμετοχής για το 2025 αλλά και η καταβολή του ποσού από την ελληνική πλευρά, καθώς ακόμα δεν έχει δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η απόφαση της ΡΑΑΕΥ για την αύξηση του τέλους δικτύων στους λογαριασμούς ρεύματος, τόσο για τη διασύνδεση Αττικής- Κρήτης, όσο και για το GSI.
‘Oσο δεν λύνονται τα προβλήματα αυτά και δεν ξεκαθαρίζει το γεωπολιτικό τοπίο ο ΑΔΜΗΕ έχει σταματήσει τις πληρωμές προς τη γαλλική Nexans, που κατασκευάζει το καλώδιο.
Όσον αφορά στις υπόλοιπες διεθνείς διασυνδέσεις, ο κ. Μανουσάκης δήλωσε χθες ότι ο ΑΔΜΗΕ συνεργάζεται στενά σε τεχνικό και συμβουλευτικό επίπεδο με την εταιρία ELICA, του φορέα υλοποίησης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου GREGY, ενώ ολοκληρώνει τη μελέτη σκοπιμότητας για τη διασύνδεση Ελλάδας-Σαουδικής Αραβίας, από κοινού με τον Σαουδάραβα Διαχειριστή National Grid.
Τέλος όσον αφορά στις χρηματοδοτικές απαιτήσεις των έργων, ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ είπε ότι έχει λάβει διαβεβαιώσεις από την πολιτεία για τη διασφάλιση της κεφαλαιακής επάρκειας που απαιτείται για να κατασκευαστούν. Ας σημειωθεί ότι τελευταία έχουν κυκλοφορήσει πολλά σενάρια γύρω από το θέμα αυτό, από Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου ως έκδοση ομολογιακού δανείου.
Από το 2017 μέχρι σήμερα ο ΑΔΜΗΕ έχει υλοποιήσει έργα ύψους 3 δισ. ευρώ, ενώ το επενδυτικό του πρόγραμμα για την προσεχή δεκαετία να ανέρχεται σε 6 δισ. ευρώ.
