Το κόστος της ενέργειας επιδεινώνει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας.
Σοβαρό πρόβλημα για τις ελληνικές βιομηχανίες εξακολουθεί να αποτελεί το υψηλό κόστος ηλεκτρισμού της εγχώριας αγοράς, καθώς υποσκάπτει την ανταγωνιστικότητά τους εντός ΕΕ, σε σχέση με τις υπόλοιπες βιομηχανίες της δυτικής και της κεντρικής Ευρώπης.
Παρότι οι τιμές ηλεκτρισμού στη χονδρική αγορά έχουν υποχωρήσει από τα υψηλά του καλοκαιριού, εν τούτοις παραμένουν οι τεράστιες διαφορές τις ώρες αιχμής. Το “φως στο τούνελ” δεν έχει φανεί και όπως τονίζει η Ενωση των Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ) πρέπει άμεσα να ληφθούν μέτρα, καθώς η κατάσταση επιδεινώνεται, χωρίς καμία ένδειξη για πώς οι ελληνικές βιομηχανίες θα αποκτήσουν ανταγωνιστικό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με τους ευρωπαίους ανταγωνιστές.
Όπως αναφέρει η ΕΒΙΚΕΝ :
- Η εκτόξευση των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, που καταγράφεται στις ώρες αιχμής μετά τη δύση του ηλίου από τον περασμένο Ιούλιο μέχρι και σήμερα, αυξάνει τη διαφορά σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές σε ποσοστό υψηλότερο του 30% Ενδεικτικά, οι μέσες τιμές από την αρχή του έτους όπως καταγράφονται στις 20.10.24 σε συγκεκριμένες αγορές, ήταν στην Ελλάδα € 93,96/ΜWh, στη Γερμανία, € 72, 01/MWh, και στην Ισπανία € 53,51/MWh. Οι συνθήκες που επικρατούν στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης συνηγορούν στο γεγονός ότι το φαινόμενο των απαράδεκτα υψηλών τιμών στις ώρες αιχμής θα είναι μόνιμο.
- Σύμφωνα με την ΕΒΙΚΕΝ, η μεταφορά του προβλήματος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παγώσει και το ενδεχόμενο λήψης προσωρινών μέτρων, όπως η επιβολή πλαφόν. Η βιομηχανία θεωρεί ότι οι υψηλές τιμές θα επανεμφανιστούν στη ΝΑ Ευρώπη, όχι όμως στην κεντρική Ευρώπη, οπότε παραμένει ο άνισος ανταγωνισμός. Και τούτο γιατί δεν διαφαίνεται εφικτό να συγκρατηθούν οι προσφορές στο ελληνικό χρηματιστήριο ενέργειας, όσο δεν υπάρχει στοιχειώδης ανταγωνισμός ικανός να συγκρατήσει τις τιμές. Επιπρόσθετα τα περισσότερα τιμολόγια λιανικής συνδέονται με την τιμή χονδρικής, μεταφέροντας έτσι το ρίσκο στους καταναλωτές.
- Εξίσου σημαντικό είναι και το μείγμα της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής, με τη μεγάλη διείσδυση των φωτοβολταϊκών, που κάνει ασύμφορη τη σύναψη PPA. Για τις βιομηχανίες έντασης ενέργειας η σύναψη μακροχρόνιων συμβάσεων με ΦΒ δεν τις προστατεύει αποτελεσματικά στις τις μεγάλες διακυμάνσεις των τιμών στην αγορά στις ώρες αιχμής μετά τη δύση του ηλίου.
- Ακόμα η ΕΒΙΚΕΝ επισημαίνει τον κίνδυνο από τον κανιβαλισμό των τιμών τις ώρες ηλιοφάνειας. Υπάρχουν ημέρες που το capture price των ΦΒ υστερεί κατά 20-50€/MWh ως προς την μέση τιμή της αγοράς και πιθανότατα διαμορφώνεται σε τιμή χαμηλότερη από αυτή που έχει “κλειδώσει” στο ΡΡΑ(strike price). Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι οι βιομηχανίες που συνάπτουν μακροχρόνια ΡΡΑ με ΦΒ δεν ωφελούνται από τη μεγάλη μείωση στη τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας, αφού πληρώνουν strike price, μεταφέρουν δε πλεονέκτημα στους ανταγωνιστές τους, που δεν έχουν PPAs, οι οποίοι απολαμβάνουν πιο χαμηλή τιμή της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και ταυτόχρονα πληρώνουν αυξημένα uplifts.
- Το πρόβλημα για την ελληνική βιομηχανία επιδεινώνεται από την αδυναμία εξασφάλισης των αναγκαίων ποσών που διατίθενται από τους μηχανισμούς επιδότησης, οι οποίοι ισχύουν στην ΕΕ, όπως για παράδειγμα η αντιστάθμιση του διοξειδίου του άνθρακα. Στο πλαίσιο του ισχύοντος μηχανισμού το 2023 το ύψος της επιδότησης ανήλθε στα € 237 εκ, ποσό που αντιστοιχεί στο 16, 118 % επί των εσόδων από τις δημοπρασίες των δωρεάν δικαιωμάτων. Για το 2024, ενώ απαιτούνται για την κάλυψη του τμήματος της βασικής επιδότησης (AMAX) € 254 εκ, έχει αποφασιστεί να διατεθούν μόλις € 154εκ.
- Παράλληλα έχουν εκτοξευτεί οι χρεώσεις της αγοράς εξισορρόπησης που φθάνουν στα 19€/MWh, ποσό σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ το ίδιο συμβαίνει και με τις χρεώσεις για τα δίκτυα
- Τέλος, η ενεργοβόρος βιομηχανία δεν δείχνει αισιόδοξη για τη μείωση των άλλων ρυθμιζόμενων χρεώσεων όπως το ΕΤΜΕΑΡ (χρέωση υπέρ ΑΠΕ) και των Υπηεσιών Κοινώης Ωφέλειας (ΥΚΩ), παρά τις δηλώσεις των αρμοδίων ότι θα μειωθούν.
- Σε σχέση με τις ΥΚΩ, η ΕΒΙΚΕΝ επισημαίνει ότι θα έπρεπε να υπάρξει μείωση όταν ολοκληρώθηκε η διασύνδεση των Κυκλάδων και η μικρή διασύνδεση της Κρήτης. Σε λίγο καιρό ολοκληρώνεται και η μεγάλη διασύνδεση της Κρήτης με την Αττική.. Ωστόσο στην Κρήτη μεταφέρθηκαν ως εφεδρικές της μικρής διπλής διασύνδεσης Κρήτης-Πελοποννήσου, τρείς αεροστροβιλικές μονάδες (μικρός ΗΡΩΝ), ενώ στα υπόλοιπα νησιά διατηρούνται με κόστος οι πεπαλαιωμένες μονάδες της ΔΕΗ. Οσο αφορά το ΕΤΜΕΑΡ αναμένεται ότι θα υπάρξει αύξηση, ενώ επισημαίνεται ότι ακόμα δεν έχει γίνει η εκκαθάριση για το 2021, καθώς και για τα επόμενα χρόνια και παράλληλα καθυστερεί η κατάθεση του νέου σχήματος, που θα ισχύει μετά το 2024
