Στο προσκήνιο επανέρχεται ο “Κάθετος Διάδρομος” μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα ως τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να απευθύνει σήμερα την εναρκτήρια ομιλία στην ειδική εκδήλωση που πραγματοποιείται για το έργο, στο πλαίσιο της COP 29 για το Κλίμα.
Ο Ελληνας πρωθυπουργός, ο οποίος βρίσκεται στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν για τη Διεθνή Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, θα έχει συνομιλίες για το θέμα με τον πρόεδρο της Βουλγαρίας Rumen Georgiev Radev, ο οποίος επίσης θα απευθύνει χαιρετισμό στην εκδήλωση. Την παρουσίαση του έργου, που επί της ουσίας αφορά στη διασύνδεση των εθνικών συστημάτων μεταφοράς αερίου των χωρών της ΝΑ Ευρώπης στη νοητή γραμμή από την Ελλάδα ως την Ουκρανία και τη Μολδαβία , θα κάνει η πρόεδρος του ΔΕΣΦΑ Μαρία- Ρίτα Γκάλλι ενώ στο πάνελ θα συμμετέχουν ο υπουργός Περιβάλλοντος- Ενέργειας Θόδωρος Σκυλακάκης, ο Βούλγαρος ομόλογός του Vladimir Malinov, o υπουργός Ενέργειας της Μολδαβίας Victor Parlicov και η εκπρόσωπος της προεδρίας της Ρουμανίας Alexandra Bosche.
Tον συντονισμό της εκδήλωσης έχει αναλάβει εκπρόσωπος της γενικής διεύθυνσης Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενδεικτικό ίσως του ενδιαφέροντος της Κομισιόν για τον Κάθετο Διάδρομο, δεδομένου ότι η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, το 2022 στην αιχμή της ενεργειακής κρίσης, είχε συμφωνήσει με το Αζερμπαϊτζάν τον διπλασιασμό ως το 2027 των ποσοτήτων φυσικού αερίου που εξάγονται στην Ευρώπη
Ωστόσο μέχρι σήμερα, οι απαραίτητες εργασίες για την ανάπτυξη της παραγωγής στη κοίτασμα του Αζερμπαϊτζάν βρίσκονται σε πολύ προκαταρκτικό στάδιο, ουσιαστικά δεν έχουνε ξεκινήσει, όπως αναφέρουν έγκυρες πηγές, καθώς δεν έχει διασφαλιστεί η χρηματοδότηση του έργου.
Ας σημειωθεί ότι το Αζερμπαϊτζάν εξάγει αέριο στην Ευρώπη μέσω του αγωγού TAP, o οποίος ξεκινά από τα ελληνο-τουρκικά σύνορα και καταλήγει στην Ιταλία, μέσω Αλβανίας. Ο εν λόγω αγωγός τροφοδοτεί ήδη τον ελληνο-βουλγαρικό αγωγό IGB, που αποτελεί και την εναρκτήρια διαδρομή του “Κάθετου Διαδρόμου”.
Ο IGB εκτός από αζέρικο μεταφέρει και αέριο από το ελληνικό σύστημα, που καταφθάνει με φορτία LNG στις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβουθούσα και του πλωτού σταθμού της Gastrade στην Αλεξανδρούπολη.
Στο περιθώριο της COP 29 ο Πρωθυπουργός θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Ilham Aliyev, με τον οποίο αναμένεται να συζητήσει την περαιτέρω ανάπτυξη της διμερούς συνεργασίας, ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας και στον ρόλο που μπορεί να έχει η Ελλάδα στην ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με τις υποδομές που αναπτύσσει. Στη συνάντηση αναμένεται να τονιστεί για μία ακόμα φορά η σημασία του “Κάθετου Διαδρόμου” για την ενεργειακή θωράκιση της περιοχής στο πλαίσιο και της στρατηγικής του REPower ΕU.
‘Οσο πάντως συνεχίζεται η διγλωσσία της ΕΕ σε σχέση με το φυσικό αέριο, καθώς από τη μία πλευρά ζητά τεράστιες επενδύσεις σε τρίτες χώρες για να διασφαλίσει την επάρκεια και από την άλλη διακηρύσσει το τέλος της χρήσης του αερίου το 2050, τόσο αυξάνεται και η αβεβαιότητα για έργα όπως ο “Κάθετος Διάδρομος” και άλλα παρεμφερή πρότζεκτ.
Ενδεικτικά ήταν τα σχόλια του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν και οικοδεσπότη της COP 29 Ilham Aliyev, o οποίος επέκρινε τις δυτικές κυβερνήσεις, λέγοντας ότι «αφού πρώτα αγοράζουν το φυσικό μου αέριο» στη συνέχεια κάνουν… διαλέξεις για την καταστροφή του πλανήτη. Δήλωσε ότι πολιτική υποκρισία έχει γίνει τρόπος λειτουργίας για ορισμένους πολιτικούς και κρατικά ελεγχόμενες ΜΚΟ και χαρακτήρισε το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο “δώρα του Θεού” , που οι άνθρωποι και οι αγορές χρειάζονται.
Ας σημειωθεί ότι πρόσφατα η Ευρώπη εξέτασε σενάριο για την τροφοδοσία του διαμετακομιστικού αγωγού της Ουκρανίας με αέριο από το Aζερμπαϊτζάν, μέσω μίας εικονικής ανταλλαγής, ενός virtual swap, με ρωσικό αέριο, εν όψει τη διακοπής στις 31 Δεκεμβρίου των τράνζιτ εξαγωγών αερίου από τη Ρωσία στη κεντρική Ευρώπη, μέσω Ουκρανίας. Πρακτικά το σενάριο προβλέπει ότι η Ρωσία θα συνεχίσει να στέλνει αέριο στον αγωγό, το οποίο θα έχει βαπτιστεί αζέρικο αέριο και σε αντάλλαγμα θα εξάγει στο Αζερμπαϊτζάν ρωσικό αέριο.
Ο πρωθυπουργός
Στην ολομέλεια της Διάσκεψης του ΟΗΕ ο Ελληνας πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει στην ομιλία του ότι η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει παγκόσμιος ηγέτης στην πράσινη μετάβαση, αλλά η μετάβαση πρέπει να γίνει με βιώσιμο τρόπο, τόσο για την κοινωνία, όσο και την βιομηχανία. Πληροφορίες από το Μέγαρο Μαξίμου αναφέρουν επίσης ότι ο πρωθυπουργός θα αναφερθεί και στην έκθεση Ντράγκι, ιδιαίτερα στην ανάγκη δημιουργίας περισσότερων διασυνδέσεων, προκειμένου να μην υπάρχουν στρεβλώσεις στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
Επίσης θα συμμετάσχει μαζί με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Antonio Guterres, κατόπιν πρόσκλησής του, σε εκδήλωση υψηλού επιπέδου για την έγκαιρη προειδοποίηση έναντι ακραίων καιρικών φαινομένων, μιλώντας για την Ελλάδα ως επιτυχημένο παράδειγμα πρόληψης και ετοιμότητας.
Τέλος, ο κ. Κυριάκος Μητσοτάκης θα εγκαινιάσει το Ελληνικό Περίπτερο στη COP 29, αναφέροντας στην ομιλία του τι έχει γίνει στη χώρα μας όσον αφορά στο Κλίμα και την ενεργειακή μετάβαση, ενώ η υφυπουργός Περιβάλλοντος- Ενέργειας Αλεξάνδρα Σδούκου θα απευθύνει χαιρετισμό σε ξεχωριστή εκδήλωση για τις βιώσιμες ενεργειακές υποδομές στην Ανατολική Μεσόγειο.
