Kρατικές εγγυήσεις για την ανάπτυξη των ΡΡΑs
Καθοριστικό ρόλο για την ταχύτερη ανάπτυξη των PPAs, των μακροχρόνιων συμβάσεων προμήθειας ηλεκτρισμού από ΑΠΕ για τη βιομηχανία και τις μεγάλες επιχειρήσει μπορούν να παίξουν οι κρατικές εγγυήσεις, ή όποιοι άλλοι μηχανισμοί δημόσιας στήριξης, προκειμένου να αμβλυνθεί το ρίσκο που συνοδεύει τις μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρισμού, τόσο στο επίπεδο των συμβαλλόμενων μερών όσο και στις τιμές.
Η έλλειψη κρατικών εγγυήσεων, όπως επισημαίνουν εκπρόσωποι βιομηχανιών και αρκετοί αναλυτές, εμποδίζει την ανάπτυξη των PPAs, καθώς η αβεβαιότητα φρενάρει το εμπορικό ενδιαφέρον για τις ΑΠΕ, διατηρώντας το ενεργειακό κόστος υψηλότερο.
Τα PPA είναι θεμελιώδες εργαλείο για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε αυτό το ρευστό περιβάλλον, που οι τιμές του ηλεκτρισμού συχνά υποχωρούν γύρω ή ακόμα και κάτω από το μηδέν ανέφερε χαρακτηριστικά στο Montel, ο Carlo Stagnaro, αναλυτής του Ινστιτούτου Bruno Leoni, τονίζοντας ότι είναι απαραίτητο να συνοδευτούν με μορφές υποστήριξης, που θα βελτιώνουν, χωρίς να τις παραγκωνίζουν, τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των συμβαλλόμενων για τη σύναψη ενός ΡΡΑ,
Στο πλαίσιο αυτό, οι δημόσιες εγγυήσεις μπορούν να διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο, καθώς αποτελούν τη πιο σημαντική μορφή στήριξης. Ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να λάβει τη μορφή ενός ταμείου εγγυήσεων ή απλώς μιας άμεσης δημόσιας εγγύησης.
Εξάλλου, προχθές με ανακοίνωσή της η Eurelectric, o φορέας που εκπροσωπεί τις εταιρίες ηλεκτρισμού της Ευρώπης, έθεσε το θέμα της παροχής εγγυήσεων και χαμηλότοκων δανείων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για τη στήριξη των PPAs, ενώ και η έκθεση του Μάριο Ντράγκι για την ανάκαμψη της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας επισημαίνει την ανάγκη μίας μορφής δημόσιας στήριξης.
Ας σημειωθεί ότι η Ελλάδα είχε καταθέσει αίτημα στην Κομισιόν, το 2021, για ένα μηχανισμό στήριξης που θα αντιστάθμιζε το ρίσκο των ΡΡΑs , το λεγόμενο «Green Pool», το οποίο στη φάση εκείνη δεν έγινε δεκτό από την ΕΕ. Σήμερα όμως, η αναγκαιότητα των σχημάτων τύπου Green Pool έχει γίνει προφανής, όπως προκύπτει τόσο από τα αιτήματα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής όσο και από την έκθεση Ντράγκι.
Οι νέες συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί στην αγορά, με την αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ, την αστάθεια στη χονδρική αγορά ηλεκτρισμού, με τον “κανιβαλισμό τιμών” από τη μία πλευρά, δηλαδή μηδενικές ή αρνητικές τιμές και από την άλλη, τις ακραία υψηλές τιμές όταν δεν λειτουργούν οι ΑΠΕ και υπάρχει μεγάλη ζήτηση, όπως πχ συνέβη το καλοκαίρι, ανεβάζουν στα ύψη το «shaping cost», δηλαδή το κόστος διαμόρφωσης για τη βιομηχανία, η οποία χρειάζεται να προμηθεύεται ηλεκτρική ενέργεια τις ώρες που δεν παράγουν οι ΑΠΕ.
Αν προστεθεί και το “ρίσκο του αντισυμβαλλόμενου” όπως πχ να κλείσει ή να χρεοκοπήσει ο παραγωγός ή ο καταναλωτής- αγοραστής κατά τη διάρκεια της σύμβασης προμήθειας, που συνήθως έχουν ορίζοντα δεκαετίας ή ακόμα και δεκαπενταετίας, γίνεται προφανής η διστακτικότητα μεγάλου μέρους των επιχειρήσεων να προχωρήσουν στη σύναψη συμβάσεων ΡΡΑ
Το πακέτο RePowerEU της ΕΕ ενθαρρύνει τα κράτη- μέλη να ενσωματώσουν στην εθνική τους νομοθεσία τις δημόσιες εγγυήσεις για τα ΡΡΑs
‘Ηδη, η Γαλλία και η Ισπανία έχουν θεσπίσει κρατικές εγγυήσεις , αλλά μέλη όμως της ΕΕ, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία κλπ δεν το έχουν πράξει, πράγμα που επηρεάζει αρνητικά τόσο το κόστος χρηματοδότησης νέων επενδύσεων σε ΑΠΕ, όσο και το ενεργειακό κόστος των επιχειρήσεων.
Η απουσία δημόσιας εγγύησης έχει διογκώσει στην Ιταλία το κόστος χρηματοδότησης των ΑΠΕ κατά περίπου 2-3 ποσοστιαίες μονάδες, όπως ανέφερε στέλεχος της εταιρίας συμβούλων Elemens.
Μεγαλύτερο πρόβλημα αντιμετωπίζουν οι μικρότερες εταιρίες ανάπτυξης ΑΠΕ, καθώς δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τραπεζική χρηματοδότηση αν δεν έχουν συνάψει εταιρικά ΡΡΑs
Στο πλαίσιο αυτό, οι κρατικές εγγυήσεις θα μπορούσαν να λύσουν προβλήματα.
Ωστόσο, οι περίπλοκοι κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις σε συνδυασμό με τα δημοσιονομικά περιθώρια κάθε χώρας-μέλους “φρενάρουν” τις αποφάσεις των κυβερνήσεων για την υιοθέτηση τέτοιων σχημάτων.
Σε αυτό το επίπεδο θα μπορούσε να είναι καταλυτική η παρέμβαση της ΕΕ για τη δημιουργία ενός ενιαίου, ευρωπαϊκού, σχήματος εγγυήσεων
Μια δημόσια εγγύηση, έστω και μερική, θα μπορούσε να δώσει λύσεις, επιτρέποντας την υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων ΑΠΕ και εξασφαλίζοντας προβλέψιμες και σταθερές τιμές ρεύματος για τις εταιρίες.
