“Πόντους” φαίνεται να κερδίζει ο ελληνικού ενδιαφέροντος “Κάθετος Διάδρομος” μεταφοράς φυσικού αερίου στον ανταγωνισμό για τον εφοδιασμό της ΕΕ, καθώς οι Βρυξέλλες δεν ενδιαφέρονται να συνεχιστεί το 2025 η μεταφορά ρωσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας. Ωστόσο, το παιχνίδι παραμένει ανοικτό, με άμεσα ωφελούμενο τον αγωγό Turkish Stream, που μεταφέρει ρωσικό αέριο μέσω Tουρκίας και Bουλγαρίας.
Xθες, εκπρόσωπος της EE δήλωσε ότι η Κομισιόν δεν ενδιαφέρεται για τη συνέχιση της μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας και ότι η Επιτροπή δεν υποστηρίζει καμία συζήτηση για την επέκταση της σύμβασης, ούτε άλλες λύσεις για τη διατήρηση των ροών διαμετακόμισης. Η τράνζιτ διέλευση ρωσικού αερίου από την Ουκρανία αναμένεται να διακοπεί στο τέλος του χρόνου, καθώς το Κίεβο έχει δηλώσει ότι δεν θα ανανεώσει τη σχετική σύμβαση με τη Gazprom, που εκπνέει στις 31 Δεκεμβρίου.
Εν τω μεταξύ, ενεργειακοί όμιλοι και Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς από τη Σλοβακία, την Αυστρία, την Ιταλία και την Ουγγαρία με επιστολή στην Πρόεδρο της ΕΕ Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν ζητούν να εγκρίνει τη συνέχιση των ροών μέσω της Ουκρανίας μετά τη λήξη της υφιστάμενης πενταετούς σύμβασης, όπως αναφέρει το Montel.
“Η ΕΕ ήταν προετοιμασμένη για το τέλος της διέλευσης και υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις” πρόσθεσε η εκπρόσωπος της Επιτροπής.
Ο “Κάθετος Διάδρομος”, που ουσιαστικά αποτελεί διασύνδεση των αγωγών μεταφοράς αερίου από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία ως την Ουγγαρία, την Ουκρανία και τη Μολδαβία, θα μπορούσε να συμβάλλει στην τροφοδοσία των χωρών αυτών με φυσικό αέριο από εναλλακτικές πηγές, κυρίως υγροποιημένο αέριο μέσω του τερματικού της Ρεβυθούσας και του νέου πλωτού σταθμού (FSRU) της Aλεξανδρούπολης. Tα πρώτα μάρκετ τεστ του ΔΕΣΦΑ πάντως για την αναβάθμιση του εγχώριου συστήματος, προκειμένου να αυξηθεί το εξαγωγικό δυναμικό του, δεν συγκέντρωσε το απαιτούμενο ενδιαφέρον από δυνητικούς χρήστες.
Οσον αφορά στις εταιρίες που ζήτησαν να συνεχιστεί η τράνζιτ διέλευση ρωσικού αερίου από την Ουκρανία, προέρχονται όλες από χώρες της κεντρικής Ευρώπης, που πλήττονται οικονομικά από τη διακοπή της ροής του αερίου. Πληροφορίες του Montel αναφέρουν ότι τη σχετική επιστολή προς την Kομισιόν υπογράφουν ενεργειακοί όμιλοι όπως η σλοβακική εταιρία SPP και ο Διαειριστής Eustream, οι ουγγρικές εταιρείες MOL και MVM, η ιταλική Gas Intensive Societa Consortile και η Ομοσπονδία Αυστριακών Βιομηχανιών.
Κύκλοι της αγοράς ερμήνευαν την κίνηση των εταιριών περισσότερο σαν μία άσκηση δημοσίων σχέσεων ανεξάρτητα από τη στήριξη ή όχι της ΕΕ, επισημαίνοντας ότι οι Ούγγροι δεν χρειάζονται τη διαδρομή διέλευσης μέσω Ουκρανίας, καθώς καλύπτονται από τον Turkish Stream. Eκτιμoύν δε ότι συνυπέγραψαν το κείμενο περισσότερο για πολιτικούς λόγους, παρά για οικονομικούς. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τη Σλοβακία, που εκτός από τα τέλη τρανζιτ που χάνει θα πρέπει να πληρώσει επιπλέον 220 εκατ. ευρώ για το κόστος διαμετακόμισης, που αφορά στην προμήθεια φυσικού αερίου από άλλη προέλευση.
ΔΕΠΑ
Eν τω μεταξύ, η ΔΕΠΑ Εμπορίας, της οποίας η σύμβαση προμήθειας με τη Gazprom λήγει το 2026, δεν έχει ανακοινώσει ακόμα πώς θα κινηθεί το 2025, δεδομένης και της κατάστασης που δημιουργούν οι νέες αμερικανικές κυρώσεις στις ρωσικές τράπεζες και ιδιαίτερα στη Gazprombank, μέσω της οποίας πληρώνονται όλες οι ενεργειακές συναλλαγές με τη Ρωσία. Το ίδιο ισχύει και για άλλες εταιρίες που εισάγουν ρωσικό αέριο αγωγού στη χώρα μας. Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, ήδη οι ρωσικές ροές μέσω του σημείου σύνδεσης στο Σιδηρόκαστρο , που το 2024 κορυφώθηκαν, έχουν μειωθεί.
Οσον αφορά στη ΔΕΠΑ Εμπορίας καλά ενημερωμένες πηγές ανέφεραν ότι είναι πιθανόν η απόφαση της Διατησίας στο ζήτημα της προσφυγής κατά της Gazprom να εκδοθεί σύντομα, μέσα στους πρώτους μήνες του 2025.
Eξάλλου σήμερα αναμένεται κατά πάσα πιθανότητα και η υπογραφή της συμφωνίας για την εξαγορά από το TΑΙΠΕΔ του πακέτου 35% που κατέχει η ΗelllniQ Energy στη ΔΕΠΑ Εμπορίας, αφού, σύμφωνα με πληροφορίες, οριστικοποιήθηκαν χθες και οι τελευταίοι όροι, που σχετίζονταν με ενδεχόμενες οφειλές από τις υποθέσεις της διένεξης με τη Gazprom και τα ELFE.
