Στην αφετηρία το νέο “Σπίτι Μου” – 2 δισ. ευρώ για αγορά κατοικίας
Ξεκινά από τα μέσα του προσεχούς Ιανουαρίου η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για τον δεύτερο κύκλο του πολυαναμενόμενου προγράμματος αγοράς κατοικίας με επιδότηση επιτοκίου “Σπίτι Μου”. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα ύψους 2 δισ. ευρώ, με διευρυμένα κριτήρια τόσο για τα επιλέξιμα ακίνητα όσο και για τους δικαιούχους, αν και στελέχη της αγοράς ακινήτων προειδοποιούν ότι, με δεδομένη την έλλειψη προσφοράς κατοικιών, ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, είναι πιθανό να παρατηρηθούν στρεβλώσεις, λόγω της απότομης ανόδου των ζητούμενων τιμών πώλησης. Κάτι τέτοιο παρατηρήθηκε, άλλωστε, κατά κόρον και στον πρώτο κύκλο του προγράμματος, με αποτέλεσμα το όφελος που κέρδισαν οι δικαιούχοι από την επιδότηση του επιτοκίου να καταλήξουν να το πληρώσουν στην τιμή πώλησης.
Με βάση τα νέα κριτήρια, τα ακίνητα που θα μπορούν να αποκτηθούν θα πρέπει να είναι επιφάνειας έως 150 τ.μ., να μη φέρουν παρανομίες/αυθαιρεσίες, να είναι κύριες κατοικίες και η κατασκευή τους να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου του 2007. Παράλληλα, με βάση τη σχετική εγκύκλιο, θα πρέπει η οικοδομική άδεια του ακινήτου να έχει εκδοθεί το αργότερο έως το τέλος του 2025 και, σε κάθε περίπτωση, να απέχει δύο χρόνια από την καταληκτική ημερομηνία αποπεράτωσης. Συγκεκριμένα, ορίζεται ότι “για την επιβεβαίωση της παλαιότητας του προς απόκτηση ακινήτου από το πιστωτικό ίδρυμα, προσκομίζεται η οικοδομική άδεια ή η τελευταία αναθεώρησή της. Στην περίπτωση αυτή, η παλαιότητα αρχίζει να υπολογίζεται μετά τη συμπλήρωση δύο ετών από την ημερομηνία έκδοσης της οικοδομικής άδειας ή την τελευταία αναθεώρησή της (ενδεικτικά, αν εκδόθηκε στις 30/9/2005, η παλαιότητα αρχίζει να υπολογίζεται από 30/9/2007)”. Παράλληλα, η μέγιστη αξία του ακινήτου δεν μπορεί να ξεπερνά τα 250.000 ευρώ, ενώ, αντίστοιχα, η μέγιστη αξία δανείου τα 190.000 ευρώ.
Με βάση πρόσφατη ανάλυση του Spitogatos.gr, το 43% των ακινήτων στο σύνολο της χώρας (με βάση τις αναρτημένες αγγελίες πώλησης) είναι επιλέξιμα για συμμετοχή στο πρόγραμμα. Πρόκειται για μέγεθος που είναι κατά 16% υψηλότερο σε σχέση με τον πρώτο κύκλο του προγράμματος, όταν ναι μεν τα χαρακτηριστικά των ακινήτων ήταν τα ίδια, αλλά η συνολική αξία δεν μπορούσε να ξεπερνά τα 200.000 ευρώ.
Σε ό,τι αφορά την Αττική, παρατηρείται ότι το κέντρο της Αθήνας (41%) και τα Νότια Προάστια (17,8%) συγκεντρώνουν πάνω από το 59% των διαθέσιμων κατοικιών που θα μπορούσαν να αγοραστούν μέσω του προγράμματος “Σπίτι μου 2”. Ακολουθούν τα Δυτικά Προάστια και τα προάστια του Πειραιά, που συνιστούν λίγο πάνω από το 8% των διαθέσιμων κατοικιών που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του προγράμματος. Στον Νομό Θεσσαλονίκης, πάνω από το 50% της προσφοράς κατοικιών προς πώληση που πληρούν τις προϋποθέσεις του προγράμματος εντοπίζεται στον Δήμο Θεσσαλονίκης, ενώ το 37,7% στα προάστια της Θεσσαλονίκης. Η προσφορά στο υπόλοιπο του νομού είναι πολύ μικρή, της τάξης του 2,5%.
Παράλληλα, παρατηρούνται και σημαντικές διαφορές από περιοχή σε περιοχή. Συγκεκριμένα, παρατηρείται ότι μια κατοικία στα Βόρεια Προάστια της Αθήνας έχει μέση ζητούμενη τιμή 195.000 ευρώ, μέσο έτος κατασκευής το 1978 και μέσο εμβαδόν τα 77 τ.μ. Πιο οικονομικές επιλογές εντοπίζονται στο κέντρο της Αθήνας και στα προάστια του Πειραιά, όπου ενδεικτικά η μέση ζητούμενη τιμή για μια κατοικία με μέσο εμβαδόν τα 80 τ.μ. και έτος κατασκευής το 1977 ανέρχεται στα 140.000 ευρώ.
Ειδικότερα ως προς το κέντρο της Αθήνας, σύμφωνα με την ανάλυση του Spitogatos.gr, μια κατοικία που θα μπορούσε να αποκτηθεί μέσω του προγράμματος στο Παγκράτι έχει μέση ζητούμενη τιμή 160.000 ευρώ, μέσο εμβαδόν 60 τ.μ. και μέσο έτος κατασκευής το 1970. Αντίστοιχα στη Γλυφάδα, στα Νότια Προάστια της Αττικής, μια κατοικία που πληροί τα κριτήρια του προγράμματος διατίθεται κατά μέσο όρο στα 200.000 ευρώ, κατασκευάστηκε επίσης γύρω στο 1970 και έχει μέσο εμβαδόν 65 τ.μ. Στο κέντρο του Πειραιά μια αντίστοιχη κατοικία έχει μέση τιμή στα 185.000 ευρώ, μέσο εμβαδόν 66 τ.μ. και έτος κατασκευής το 1974.
Στον Νομό Θεσσαλονίκης οι τιμές των κατοικιών που πληρούν τα κριτήρια του προγράμματος επίσης παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις. Συγκεκριμένα, στον Δήμο Θεσσαλονίκης η μέση ζητούμενη τιμή είναι 125.000 ευρώ, με μέσο εμβαδόν 57 τ.μ. και έτος κατασκευής το 1970. Στο υπόλοιπο του νομού η εικόνα αλλάζει, καθώς η μέση τιμή διαμορφώνεται στα 80.000 ευρώ, με εμβαδόν 90 τ.μ. και έτος κατασκευής το 1982.
Ως γνωστόν, στο νέο πρόγραμμα διευρύνονται τα ηλικιακά κριτήρια των δικαιούχων, καθώς πλέον αφορά άτομα ή ζευγάρια έως 50 ετών, τα οποία όμως θα κληθούν από τις τράπεζες να αποπληρώσουν νωρίτερα από τα 30 χρόνια το στεγαστικό δάνειο που πρόκειται να λάβουν. Στο νέο πρόγραμμα διευρύνονται οι δικαιούχοι, καθώς επιλέξιμοι θα είναι όχι μόνο οι πολίτες οι οποίοι πληρούσαν τα εισοδηματικά κριτήρια το 2023, αλλά και όσοι τα ικανοποιούσαν μεσοσταθμικά σε βάθος τριετίας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, δεν θα αποκλειστούν νοικοκυριά που κατάφεραν να αυξήσουν το εισόδημά τους τα τελευταία έτη, αν και εξακολουθούν να ανήκουν ουσιαστικά στις κοινωνικές ομάδες τις οποίες στοχεύουν τα προγράμματα απόκτησης στέγης.
Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα απευθύνεται σε άτομα ή ζευγάρια από 25 έως 50 ετών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ για άγαμους, έως 28.000 ευρώ για ζευγάρια συν 4.000 ευρώ ανά παιδί, έως 31.000 ευρώ για μονογονεϊκή οικογένεια και 5.000 ευρώ επιπλέον για κάθε παιδί. Τα δάνεια θα είναι στο 50% άτοκα με χρηματοδότηση από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και το υπόλοιπο 50% θα είναι έντοκο τραπεζικό δάνειο, ενώ μετά και τις πρόσφατες μειώσεις των επιτοκίων από την ΕΚΤ υπολογίζεται ότι το τελικό επιτόκιο των χορηγήσεων αυτών θα διαμορφώνεται πέριξ του 1,7% – 1,8%. Στην περίπτωση τριτέκνων, το άτοκο δάνειο θα είναι στο 75% από το Ταμείο Ανάκαμψης και στο 25% έντοκο τραπεζικό δάνειο.
Καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής στο πρόγραμμα ορίζεται η 31η Δεκεμβρίου του 2025, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν απόφασης του αρμοδίου για την ΕΥΣΤΑ υπουργού, εφόσον υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι. Καταληκτική ημερομηνία σύναψης Σύμβασης Δανεισμού Τελικού Αποδέκτη ορίζεται η 30ή/6/2026. Τα συνεργαζόμενα πιστωτικά ιδρύματα αποκλειστικά ελέγχουν την πλήρωση των προϋποθέσεων επιλεξιμότητας για κάθε αιτούντα. Σε περίπτωση που αυτές πληρούνται, προβαίνουν στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του αιτούντος. Εντός 30 ημερών από την ημερομηνία που ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει την αίτησή του, το πιστωτικό ίδρυμα αποφασίζει την έκδοση ή μη της προέγκρισης του δανείου και των όρων χορήγησής του.
