Nέα κοινή επιστολή στην ΕΕ των βιομηχανικών ενώσεων Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας για το υψηλό κόστος ηλεκτρισμού
Νέα επιστολή προς την ΕΕ για την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας στην ΝΑ Ευρώπη, με αίτημα την παράταση του Προσωρινού Πλαισίου Κρίσης και Μετάβασης, (TCTF), τουλάχιστον ως το τέλος του 2025 απηύθυναν από κοινού οι βιομηχανικές ενώσεις της Eλλάδας, της Bουλγαρίας και της Ρουμανίας.
Η επιστολή, την οποία συνυπογράφουν η ‘Ενωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ) και οι αντίστοιχες ενώσεις της Ρουμανίας (ACER) και της Boυλγαρίας (BFIEC), έρχεται σε συνέχεια ανάλογων επιστολών του ‘Ελληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του απερχόμενου καγκελάριου της Γερμανίας Όλαφ Σολτζ. Απεύθυνεται στην εκτελεστική αντιπρόεδρο της Eυρωπαϊκής Επιτροπής Τερέζα Ριμπέιρα, που είναι αρμόδια για την Καθαρή, Δίκαιη και Ανταγωνιστική Μετάβαση και στον αρμόδιο Επίτροπο Dan Jorgensen, υπεύθυνο για την Eνέργεια και τη Στεγαστική Πολιτική. καθώς και στη γενική διευθύντρια της ΓΔ Ενέργειας Ditte Juul Jorgensen.
Οι τρεις Ενώσεις για μία ακόμα φορά επισημαίνουν ότι η έξαρση της ενεργειακής κρίσης μπορεί να ήταν το 2022 -2023, αλλά οι τιμές της ενέργειας ειδικά στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ασκώντας πιέσεις στις βιομηχανίες της περιοχής αλλά και γενικότερα στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Χαρακτηρίζουν ως χρόνιες τις υψηλές τιμές ηλεκτρισμού στην περιοχή, διπλάσιες από τις αντίστοιχες στη Δυτική και τη Κεντρική Ευρώπη.
Στο πλαίσιο αυτό ζητούν να παραταθεί τουλάχιστον έως το τέλος του 2025 ο μηχανισμός TCTF, καθώς οι τιμές στις αγορές ηλεκτρισμού ειδικά στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, αλλά και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το 2023 και σίγουρα είναι πολύ υψηλότερες με εκείνες πριν την κρίση. Το TCTF θεσπίστηκε το 2023 από την ΕΕ και προέβλεπε, κατόπιν όρων και προϋποθέσεων, την επιδότηση επιλέξιμων βιομηχανιών έως και 50 ευρώ/MWh για όλο το 2023 αρχής γενομένης από την 1η Μαρτίου. Στόχος ήταν η άμβλυνση του ενεργειακού κόστους, που πλήττει τη βιωσιμότητά και την ανταγωνιστικότητά της ευρωπαϊκής βιομηχανίας σε κλάδους που θεωρούνται ιδιαίτερα εκτεθειμένοι στο διεθνή ανταγωνισμό, όπως οι χαλυβουργίες, οι βιομηχανίες αλουμινίου, οι υαλουργίες, τα χαρτοποιία κα.
Αναλυτικότερα, η κοινή επιστολή των ΕΒΙΚΕΝ, ACER και BFIEC αναφέρει τα εξής:
“Το περασμένο έτος έθεσε πολλές προκλήσεις για τη βιομηχανία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη λόγω των χρονίως υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτές οι προκλήσεις έχουν παρουσιαστεί συστηματικά στη ΓΔ Ενέργειας και στη ΓΔ Aνταγωνισμού από τις ενώσεις μας σε μια σειρά επιστολών.
To νέο έτος ξεκίνησε με τον ίδιο τρόπο που τελείωσε το προηγούμενο – με τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη να είναι διπλάσιες από αυτές της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης. Αυτό εμποδίζει σε μεγάλο βαθμό την ανταγωνιστικότητα της περιοχής, εν μέσω της συνεχιζόμενης πτώσης της βιομηχανικής παραγωγής και τις μεταποιητικές επιχειρήσεις να έχουν ήδη αποδυναμωθεί. Στη Βουλγαρία παρατηρούνται προσωρινές και μόνιμες διακοπές λειτουργίας των εγκαταστάσεων παραγωγής αυτοκινήτων, χαρτιού και σιδηρούχων μετάλλων, μονάδων με ιδιαίτερη σημασία για τις γεωγραφικές περιοχές, όπου δραστηριοποιούνται. Oρισμένα από τα εργοστάσια αυτά βρίσκονταν στην πιο φτωχή περιοχή της Βορειοδυτικής Βουλγαρίας. Πολλές άλλες μεγάλες βιομηχανίες έντασης ενέργειας ολοκλήρωσαν το 2024 με απώλειες και φθίνουσες παραγγελίες παραγωγής.
Αν και η έκθεση του Ντράγκι σήμανε το καμπανάκι του κινδύνου για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της ΕΕ, οι θεμελιώδεις λόγοι για τις απώλειες που υφίσταται δεν έχουν αντιμετωπιστεί: Kατακερματισμένη αγορά ενέργειας ως αποτέλεσμα των ανεπαρκών διασυνδέσεων- σπανιότητα όσον αφορά στον μακροπρόθεσμο εφοδιασμό των βιομηχανιών έντασης ηλεκτρικής ενέργειας, αυξημένος κίνδυνος “διαρροής άνθρακα” (σσ μετεγκατάστασης σε τρίτες χώρες) καθώς η περιοχή βρίσκεται στα σύνορα της ΕΕ κ.λπ. Όλοι αυτοί οι λόγοι έχουν αναλυθεί σε προηγούμενες επιστολές μας.
Πρόσφατα, αρχηγοί κυβερνήσεων απευθύνθηκαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας τη λήψη μέτρων για την απαλλαγή του κλάδου από το βάρος των υψηλών τιμών ενέργειας. Ο καγκελάριος Scholz απευθύνθηκε στην Πρόεδρο της ΕE επιμένοντας ότι τα μέσα αντιστάθμισης της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας
(έμμεση αντιστάθμιση κόστους και ελάφρυνση των τελών δικτύου) πρέπει να διατηρηθούν τουλάχιστον έως το 2030. Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας κ. Μητσοτάκης απευθύνθηκε επίσης στην κα von der Leyen, αναφέροντας τα προβλήματα στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.
Όλα τα παραπάνω αναδεικνύουν την ανάγκη για επείγουσες ενέργειες. Γι’ αυτό συνεχίζουμε να επιμένουμε ότι, στο πλαίσιο της προσπάθειας βελτίωσης της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, το Προσωρινό Πλαίσιο Κρίσης και Μετάβασης πρέπει να επεκταθεί προκειμένου να υποστηριχθεί η βιομηχανία της N. Α. Ευρώπης και η βιομηχανία της ΕΕ συνολικά, τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2025 με δυνατότητα παράτασης αν χρειαστεί” αναφέρει η επιστολή.
Πάντως προηγούμενες ανάλογες επιστολές προς την τέως ηγεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν είχαν ανταπόκριση.
Τέλος, ας σημειωθεί ότι σήμερα η μέση τιμή ηλεκτρισμού στην εγχώρια Aγορά Eπόμενης Hμέρας πλησιάζει στα 200 ευρώ/ΜWh, καθώς διαμορφώνεται στα 193,12 ευρώ/ΜWh (+5,5%), ενώ στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία φθάνει στα 210,58 ευρώ/ΜWh (-10,8%).
