Στο ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρισμού οι χώρες της Βαλτικής
Τρεις ακόμα χώρες, τα κράτη της Βαλτικής, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία ενώθηκαν με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρισμού, διακόπτοντας οριστικά την εξάρτησή τους από τη Ρωσία.
Η μετάβαση ολοκληρώθηκε με αυξημένα μέτρα ασφάλειας, μετά την δολιοφθορά πολλών υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών. Οι τρεις χώρες ανησυχούσαν ότι η Ρωσία θα τις εκβίαζε με “όπλο” την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό ήδη από το 2014 , όταν έγινε η προσάρτηση της Κριμαίας, προετοίμαζαν τη σύνδεσή τους με το δίκτυο της ΕΕ, έργο που επιταχύνθηκε μετά την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία
Η σύνδεση των χωρών της Βαλτικής με το ευρωπαϊκό δίκτυο χαιρετίστηκε επίσημα σε ειδική εκδήλωση, στο Βίλνιους, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να την χαρακτηρίζει “ιστορική στιγμή”, καθώς τα κράτη της Βαλτικής ενεργοποιούν την ενεργειακή τους ανεξαρτησία. «Αυτό είναι ελευθερία. Ελευθερία από απειλές και εκβιασμούς» είπε η κα φον ντερ Λάιεν.
Η ενσωμάτωση στο ευρωπαϊκό δίκτυο έγινε μέσω της Πολωνίας. Η νέα σύνδεση επιτρέπει στα κράτη της Βαλτικής να λειτουργούν τα ενεργειακά τους συστήματα σύμφωνα με κοινούς ευρωπαϊκούς κανόνες. Ο συγχρονισμός της Βαλτικής στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ έχει υποστηριχθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τεχνικά αλλά και οικονομικά τα τελευταία 15 χρόνια. Το συνολικό κόστος του έργου ανήλθε σε 1,6 δις. ευρώ εκ των οποίων 1,23 δις ευρώ προήλθαν από επιχορηγήσεις μέσω της πρωτοβουλίας «Συνδέοντας την Ευρώπη» της ΕΕ, που καλύπτει το 75% του επενδυτικού κόστους. Επίσης τα έργα χρηματοδοτήθηκαν από τους Μηχανισμούς Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Λετονίας και της Λιθουανίας.
Τα κράτη της Βαλτικής ήταν οι τρεις τελευταίες χώρες-μέλη της ΕΕ των οποίων τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθούσαν να λειτουργούν πλήρως εντός του συστήματος της Ρωσίας και της Λευκορωσίας, όπου η συχνότητα ηλεκτρικής ενέργειας ελέγχεται κεντρικά από τη Ρωσία, αφήνοντάς τα ευάλωτα στις επιλογές της. Πλέον οι τρεις χώρες αποκτούν τον πλήρη έλεγχο των δικτύων τους , Το έργο που συντονίστηκε από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E) ολοκληρώθηκε 10 μήνες νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα. Θα συμπληρωθεί με την κατασκευή του 700 MW Harmony Link Interconnector μεταξύ Λιθουανίας και Πολωνίας, έργο που θα ολοκληρωθεί το 2030, σύμφωνα με τον προγραμματισμό.
