Χρηματιστήριο Ενέργειας: Ξανά μηδενικές τιμές ηλεκτρισμού!
Εφθασε η άνοιξη και έφερε μαζί της τις μηδενικές τιμές ηλεκτρισμού στο Χρηματιστήριο Ενέργειας, ένα φαινόμενο που όσο βελτιώνονται οι καιρικές συνθήκες και αυξάνεται η παραγωγή των ΑΠΕ ενώ η ζήτηση ρεύματος υποχωρεί, τόσο συχνότερα θα εμφανίζεται, προκαλώντας “πονοκέφαλο” στους παραγωγούς ανανεώσιμης ενέργειας αλλά και στους διαχειριστές του ηλεκτρικού συστήματος, καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος μπλακ άουτ.
Τις τρεις τελευταίες ημέρες, η οριακή τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας (DAM) σχεδόν μηδενίζεται για αρκετές ώρες μέσα στην ημέρα. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο Χρηματιστήριο Ενέργειας σήμερα η ελάχιστη οριακή τιμή διαμορφώνεται στα 0,20 ευρώ/MWh, χθες ήταν στα 0,43 ευρώ/MWh και την Τετάρτη (19/3) στα 0,04 ευρώ/MWh, ενώ έχουν προηγηθεί και αρκετές συνεδριάσεις στη DAM με εξίσου χαμηλές ή και χαμηλότερες τιμές. Θέμα χρόνου κατά τους ειδικούς είναι να εμφανιστούν και οριακές τιμές με αρνητικό πρόσημο, φαινόμενο σύνηθες πλέον σε άλλες αγορές στην ΕΕ, που στην ελληνική αγορά έδωσε για πρώτη φορά το παρών το 2024.
Η κύρια αιτία είναι η υπερπροσφορά των ΑΠΕ, των οποίων η παραγωγή αυξάνει λόγω των ευνοϊκών καιρικών συνθηκών σε μία περίοδο, όπως η άνοιξη ( και το φθινόπωρο), που η ζήτηση υποχωρεί. Δεδομενου ότι στο εγχώριο σύστημα η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ αυξάνεται αλματωδώς κάθε χρόνο, είναι προφανές ότι το 2025 θα σπάσει κάθε προηγούμενο ρεκόρ μηδενικών/αρνητικών τιμών αλλά και περικοπών έγχυσης για την ευστάθεια του συστήματος και την αποφυγή μπλακ άουτ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι από το περασμένο Πάσχα έως τώρα έχουν τεθεί σε λειτουργία επιπλέον 2,5GW έργα ΑΠΕ, όπως ανέφερε ο κ Σταύρος Παπαθανασίου, Καθηγητής ΕΜΠ και επικεφαλής της Ομάδας Διοίκησης Έργου του ΥΠΕΝ, σε εκδήλωση που διοργάνωσε πρόσφατα η ΕΛΕΤΑΕΝ, ο φορέας που εκπροσωπεί τους αιολικούς σταθμούς.
Το 2024, οι περικοπές στην παραγωγή των ΑΠΕ ανήλθαν στο 2,5% του συνόλου, με κάποιες μονάδες να υπερβαίνουν το 5%, ενώ οι εκτιμήσεις για το 2025 και το 2026 κάνουν λόγο για περικοπές της τάξης του 5%-10%.
Ήδη από τις 10 Απριλίου στην Αγορά Εξισορρόπησης εισάγονται οι αρνητικές τιμές, με κατώτατο όριο τα -50 ευρώ/MWh, καθώς αίρεται η απόφαση της ΡΑΑΕΥ που επέτρεπε μόνον μηδενικές τιμές. Ταυτόχρονα λαμβάνονται μέτρα για τις περικοπές εγχύσεων ενέργειας στο σύστημα από τις ΑΠΕ, περικοπές, που ειδικά τις ημέρες του Πάσχα οπότε παραδοσιακά η ζήτηση υποχωρεί λόγω των αργιών, αναμένεται να ξεπεράσουν κάθε προηγούμενο.
Είναι ενδεικτικό ότι την περασμένη Κυριακή, 9 Μαρτίου, μία ημέρα με καλές καιρικές συνθήκες και χαμηλή κατανάλωση, οι ΑΠΕ κυριαρχούσαν στο ενεργειακό μείγμα για επτά ώρες από τις 9 το πρωί μέχρι και τις 3 το μεσημέρι, με μερίδιο από 70% έως και 90%, με αποτέλεσμα για τρεις ώρες οι συναλλαγές να γίνονται σε σχεδόν μηδενικές τιμές και σε λίγο υψηλότερες τις περισσότερες από τις υπόλοιπες ώρες, εντός του επταώρου.
Αυτή την ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης θα κληθούν εν μέρει να περιορίσουν οι περικοπές έγχυσης και οι εξαγωγές, αν και για τις τελευταίες τίθεται ένα μεγάλο ερωτηματικό, αφού φέτος το Πάσχα εορτάζεται τις ίδιες ημέρες σε όλη την Ευρώπη, που σημαίνει μείωση στην κατανάλωση ηλεκτρισμού, ενώ είναι πολύ πιθανόν και οι γειτονικές χώρες να έχουν βελτιωμένες καιρικές συνθήκες που ευνοούν την παραγωγή από ΑΠΕ.
Εξάλλου το μέγιστο στο οποίο μπορούν να φθάσουν οι εξαγωγές είναι το μέγιστο των διεθνών διασυνδέσεων.
Ηδη οι Διαχειριστές του ελληνικού συστήματος, ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ βρίσκονται σε συνεχείς επαφές όλο το τελευταίο χρονικό διάστημα προκειμένου να επεξεργαστούν το σχέδιο των περικοπών για τις ημέρες του Πάσχα για την αποφυγή ενδεχόμενου μπλακ άουτ, λόγω της υπερπροσφοράς ενέργειας
Η παραγωγή που δεν μπορεί να απορροφηθεί από το σύστημα, οδηγεί σε υπερσυχνότητα και μπορεί να προκαλέσει ακόμα και μπλακάουτ.
Οπως ανέφερε ο κ. Παπαθανασίου το πρόβλημα της ανισορροπίας μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σε επίπεδο αγοράς. “Κάτι που θα έπρεπε να είχε επιλυθεί στο επίπεδο της Αγοράς Εξισορρόπησης οδηγείται να εξελιχθεί σε απειλή σε πραγματικό χρόνο» είπε χαρακτηριστικά.
Ετσι, στην τρέχουσα φάση το πρόβλημα καλούνται να λύσουν οι περικοπές έγχυσης, ενώ εκφράζεται και μία συγκρατημένη αισιοδοξία για το αποτέλεσμα που μπορεί να φέρει από τις 10 Απριλίου η εισαγωγή των αρνητικών τιμών στην Αγορά Εξισορρόπησης.
