Πως οι δασμοί Τραμπ θα επηρεάσουν την Ελληνική οικονομία και το παράδειγμα του 2018
Με την χρηματιστηριακή αγορά στην Αθήνα να καλπάζει, αλλά τις ευρωπαϊκές να υποχωρούν στο άκουσμα των δασμών από τον Ντόναλντ Τραμπ, το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής επαναφέρει το θέμα πως θα μπορούσε να επηρεαστεί η Ελληνική οικονομία και επιχειρήσεις. Και το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι μόνο αν ισχύσουν οι δασμοί στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τις ΗΠΑ, θα πληγεί η Ελληνική οικονομία, συγκρίνοντας τις επιπτώσεις στη χώρα μας από τους δασμούς της προηγούμενης κυβέρνησης Τραμπ το 2018. Η νέα δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ, με την επιβολή δασμού 25% στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου, αφορά πρώτιστα τον εξαγωγικό κλάδο του αλουμινίου και του χάλυβα. Οι κλάδοι χάλυβα και σιδήρου, και αλουμινίου αποτελούν σημαντικούς πυλώνες της βαριάς βιομηχανίας της χώρας μας.
Συνδυαστικά, οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους κλάδους αυτούς αποτελούν σημαντικούς εργοδότες στην Ελληνική οικονομία, καθώς το 2021 απασχόλησαν άμεσα περισσότερους από 20.000 εργαζόμενους, με τον κύκλο εργασιών τους να παρουσιάζει αύξηση από το 2013. Ο κλάδος του αλουμινίου, ειδικότερα, χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό εξωστρέφειας και περιλαμβάνει μεγάλες βιομηχανικές μονάδες έντασης κεφαλαίου για την παραγωγή πρώτης ύλης καθώς και μικρές βιοτεχνίες έντασης εργασίας που δραστηριοποιούνται στην κατασκευή και τοποθέτηση οικοδομικών προϊόντων από αλουμίνιο. Οι ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ για το 2024 εκτιμάται ότι κινούνται στο επίπεδο περίπου των 2,4 δις ευρώ (Eurostat, COMEXT), περί του 4,8% επί του συνόλου των εξαγωγών εμπορευμάτων και συνεισφέρουν περί το 1% του ΑΕΠ. Για το 2024, με βάση την ανάλυση των στοιχείων της βάσης δεδομένων COMEXT, κορυφαία εξαγόμενα προϊόντα προς τις ΗΠΑ αποτέλεσαν τα Προϊόντα Διύλισης Πετρελαίου με αξία 551 εκατ. ευρώ, τα Φρούτα, Λαχανικά και Ποτά με 486,6 εκατ. ευρώ και το αλουμίνιο και ο χάλυβας με εξαγωγές στις ΗΠΑ ύψους 201,7 εκ. ευρώ.
Σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής οι άμεσες επιπτώσεις της αναμενόμενης νέας δασμολογικής πολιτικής των ΗΠΑ στις Ελληνικές εξαγωγές χάλυβα και αλουμινίου, εξετάζονται με βάση ένα ανάλογο “πείραμα επιβολής δασμών” που έγινε το 2018 και περιελάμβανε μια παρόμοια μεταβολή στη δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ, με επιβολή δασμού 25% στις εισαγωγές χάλυβα και 10% στις εισαγωγές αλουμινίου (καταργήθηκαν το 2021).
Το Γραφείο παρατηρεί ότι η επιβολή δασμού 25% στις εισαγωγές των ΗΠΑ το 2018 συνδέεται με μια σχετικά υψηλή ευαισθησία των Ελληνικών εξαγωγών σιδήρου και χάλυβα στις ΗΠΑ στην αύξηση των δασμών κατά 25% στη χώρα αυτή. Αυτή η ευαισθησία δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι ο κλάδος δεν είχε την ευελιξία στην επέκταση σε νέες ή υπάρχουσες εξαγωγικές αγορές.
Από την άλλη μεριά, η επιβολή δασμού 10% από τις ΗΠΑ στο αλουμίνιο το 2018 δεν είχε επιπτώσεις στις Ελληνικές εξαγωγές αλουμινίου στη χώρα αυτή. Συμπερασματικά, όπως αναφέρεται, με βάση το “πείραμα” του 2018 της επιβολής 25% δασμού στις εισαγωγές χάλυβα και σιδήρου και κατά 10% στις εισαγωγές αλουμινίου, οι Ελληνικές εξαγωγές χάλυβα και σιδήρου στις ΗΠΑ ήταν πιο ευαίσθητες σε σχέση με τις εξαγωγές αλουμινίου.
Το διαφορετικό μέγεθος του δασμού θα μπορούσε να αποτελεί μία εξήγηση για τη διαφορετική αυτή επίπτωση. Η επίπτωση του δασμού 10% στο αλουμίνιο το 2018 δεν φαίνεται να επηρέασε τις Ελληνικές εξαγωγές αλουμινίου, υποδηλώνοντας ότι οι Ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις αλουμινίου ήταν το 2018 σε θέση να ανταπεξέλθουν με επιτυχία. Τέλος, Ελληνικές εξαγωγές ενδιάμεσων προϊόντων προς την ΕΕ-27, τα οποία χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τελικών προϊόντων που εξάγονται από την ΕΕ-27 προς τις ΗΠΑ, ενδέχεται να επηρεαστούν αρνητικά από τη νέα δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ.
