Η αναπλήρωση των αποθεμάτων αερίου και οι δασμοί Τραμπ
Oι προμήθειες φυσικού αερίου στην Ευρώπη για την αναπλήρωση των αποθεμάτων ξεκίνησαν, αλλά με αργό ρυθμό, εν όψει αφενός των ανακοινώσεων του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τους δασμούς, που αναμένονταν αργά χθες το βράδυ (ώρα Ελλάδος) και αφετέρου ενός πιο “ορατού” σήματος για τις τιμές του αερίου, οι οποίες προς το παρόν παραμένουν άνω των 40 ευρώ/MWh, χωρίς σαφείς ενδείξεις για την περαιτέρω πορεία τους.
Ο Απρίλιος ξεκίνησε με τα αποθέματα στο 33% του δυναμικού των αποθηκών στην Ευρώπη και μάλιστα σε ορισμένες από τις μεγάλες χώρες, όπως η Γερμανία και η Γαλλία το επίπεδο των αποθεμάτων είναι ακόμα χαμηλότερο, στο 28% και 24,5%, αντίστοιχα.
Oι κανονισμοί της ΕΕ απαιτούν και για η νέα χειμερινή σαιζόν 2025-26 την πλήρωση των αποθεμάτων στο 90% της δυναμικότητας των αποθηκών ως την 1η Νοεμβρίου. Παρότι η Γερμανία και η Γαλλία ζήτησαν από την Κομισιόν να υπάρξει φέτος μία μεγαλύτερη ελαστικότητα όσον αφορά στο ύψος των αποθεμάτων κατά την έναρξη του νέου έτους αερίου, οι Βρυξέλλες επέμειναν στην αρχική τους θέση.
Δεδομένου δε ότι τώρα η αποθεματοποίηση ξεκινά από πολύ χαμηλότερη βάση σε σχέση με πέρυσι, για να επιτευχθεί ο στόχος του 90% θα χρειαστούν επιπλέον ποσότητες, που σημαίνει μεγαλύτερο ανταγωνισμό με τις ασιατικές αγορές, οι οποίες επίσης αποθεματοποιούν το καλοκαίρι, και πιθανώς υψηλότερες τιμές, σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.
Αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι το 2025 θα κλείσει με μέση τιμή του αερίου στην Ευρώπη στα 45 ευρώ/MWh, μία πρόβλεψη που αν επαληθευτεί σημαίνει ότι το αέριο διατηρεί ανοδικό δυναμικό, δεδομένου ότι το πρώτο τρίμηνο του 2025 τα συμβόλαια TTF συνέκλιναν κατά μέσον όρο στα 41-42 ευρώ/MWh. Mόνον ένα προθεσμιακό συμβόλαιο για παράδοση σε 1 χρόνο, τον Μάρτιο του 2026, κινήθηκε κάτω από τα 40 ευρώ/MWh και ήταν μάλιστα το πρώτο και μοναδικό ως τώρα προθεσμιακό συμβόλαιο κάτω των 40 ευρώ/MWh
Χθες στο ολλανδικό hub, το συμβόλαιο TTF για παράδοση τον Μάιο έκλεισε στα 41,025 ευρώ/MWh (-3,357%)
Από την άλλη πλευρά, έντονη είναι η αβεβαιότητα για το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση με τους δασμούς Τραμπ, την όποια αντίδραση της Ευρώπης σε αυτούς και τις πιθανές διαταραχές στο διεθνές εμπόριο, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας, που μπορεί να προκληθούν. Όλες τις προηγούμενες ημέρες, η νευρικότητα κυριαρχούσε στις αγορές, εν όψει των ανακοινώσεων και των αντιδράσεων που θα επιφέρουν, με την Ευρώπη να ελπίζει ότι θα υπάρξει περιθώρια διαπραγματεύσεων, ετοιμάζοντας όμως παράλληλα και ένα “οπλοστάσιο” αντι-μέτρων, αν χρειαστεί.
Εδώ και αρκετές εβδομάδες, οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούν τις Βρυξέλλες να προστατεύσει τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ, αλλά ως χθες, τουλάχιστον, δεν φαινόταν η προοπτική κάποιας συμφωνίας με τις ΗΠΑ. . Και ως γνωστόν η Ευρώπη έχει κατηγορηθεί από τον πρόεδρο Τραμπ για τις εμπορικές πρακτικές της και τα πλεονάσματά της στις συναλλαγές με τις ΗΠΑ. ‘Αλλωστε ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει κρύψει ότι η ΕΕ είναι ένας από τους στόχους της πολιτικής του για τους δασμούς, αυτό που δεν ήταν γνωστό ως αργά χθες ήταν αν οι δασμοί θα αφορούν στο σύνολο της ΕΕ ή μεμονωμένα κάθε χώρα και ενδεχομένως με διαφορετικό ύψος. Πάντως ήδη έχουν ανακοινωθεί δασμοί για το αλουμίνιο, το χάλυβα, τα αυτοκίνητα και εξαρτήματα αυτοκινήτων.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ έχει ζητήσει από την Ευρώπη να αυξήσει τις εισαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου αερίου (LNG), που ήδη έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Μέχρι στιγμής πάντως κάποιο πλαίσιο μακροχρόνιας συμφωνίας Βρυξελλών- Ουάσινγτον για την προμήθεια LNG από τις ΗΠΑ, δεν έχει ανακοινωθεί.
Σύμφωνα πάντως με τον διεθνή τύπο, οι Βρυξέλλες έχουν στη διάθεσή τους και ορισμένα μεγαλύτερα “όπλα” για να διαπραγματευτούν. Τα “μπαζούκας των Βρυξελλών”, όπως τα ονομάζουν είναι η ΕΕ να θέσει στο στόχαστρο τις μεγάλες αμερικανικές εταιρίες τεχνολογίας και τη Γουόλ Στρητ. Σύμφωνα με έγγραφα που κυκλοφόρησαν στις Βρυξέλλες και επικαλούνται οι New York Times, ένα από τα μεγάλα αντίμετρα που έχει εξεταστεί είναι να περιοριστεί η πρόσβαση των αμερικανικών τραπεζών στην τεράστια αγορό των δημόσιων προμηθειών της ΕΕ, πράγμα που θα σημάνει την μερική αποκοπή των τραπεζών από πρότζεκτ αξίας περίπου 2 τρισεκ. ευρώ ετησίως.
Μία άλλη ιδέα που έχει συζητηθεί είναι να στοχεύσει η ΕΕ στα κεφάλαια που επενδύουν οι Ευρωπαίοι σε αμερικανικές εταιρίες. Υπολογίζεται ότι περίπου 300 δισ. ευρώ ετησίως φεύγουν από την ΕΕ με προορισμό τις ΗΠΑ. Τέλος υπάχει και το λεγόμενο “anti coercion instrument” – μηχανισμός αποτροπής μέτρων εξαναγκασμού- που υιοθέτησε η ΕΕ το 2023 για να αντιμετωπίζει οικονομικές απειλές και αθέμιτες εμπορικούς περιορισμούς από τρίτες χώρες. Μία πρώτη εφαρμογή, μικρής όμως εμβέλειας, έγινε με την Κίνα, με την επιβολή υψηλών δασμών στις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων.
Με ανακοινωμένους πλέον τους δασμούς Τραμπ, από σήμερα θα αρχίσει να φαίνεται πιο καθαρά ποια πολιτική θα ακολουθηθεί και πώς θα αποτιμήσουν οι αγορές τις επιπτώσεις της στην ενέργεια αλλά και την οικονομία γενικότερα.
