Πρότζεκτ “Apollo” του ΔΕΣΦΑ για τη συλλογή CO2
διάιτετη έμφαση στο πρότζεκτ «Apollo CO2» που αφορά στη συλλογή διοξειδίου του άνθρακα και τη μεταφορά του στο εξαντλημένο κοίτασμα του Πρίνου και μελλοντικά ενδεχομένως και στη Ραβένα δίνει ο ΔΕΣΦΑ, ο οποίος στα τέλη Απριλίου υπέβαλε αίτημα χρηματοδότησης της τάξης των 170 εκατ. Ευρώ στο Ταμείο Καινοτομίας της ΕΕ, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την υλοποίηση του έργου.
Το πλάνο αφορά σε ένα σύστημα συλλογής και υγροποίησης διοξειδίου του άνθρακα, το οποίο περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός δικτύου αγωγών, μήκους 25 ως 50 χλμ , που θα μεταφέρει σε ειδικές εγκαταστάσεις υγροποίησης του ΔΕΣΦΑ, κοντά στη Ρεβυθούσα, το CO2 από βιομηχανίες. Στη συνέχεια το υγροποιημένο διοξείδιο του άνθρακα θα μεταφέρεται με ειδικά πλοία σε χώρους αποθήκευσης, όπως η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση στον Πρίνο.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται στα 500 εκατ. Ευρώ. Η έγκριση της χρηματοδότησης από το Innovation Fund, με τις σχετικές εξελίξεις να αναμένονται το φθινόπωρο, θα δώσει το έναυσμα για τις περαιτέρω εργασίες. Στόχος του ΔΕΣΦΑ είναι το 2026 να ολοκληρωθούν οι προκαταρκτικές μελέτες και να εγκριθεί η περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Η συλλογή και η αποθήκευση του CO2 αποτελεί έναν από τους άξονες της της ΕΕ στο πλαίσιο της πολιτικής της για την απανθρακοποίηση της οικονομίας και το πρασίνισμα της “ρυπαίνουσας” βιομηχανίας. Μεγάλες βιομηχανικές μονάδες στη χώρα μας, όπως οι τσιμεντοβιομηχανίες ΑΓΕΤ Ηρακλής και Τιτάν, τα διυλιστήρια κλπ δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον για το πρότζεκτ και ήδη έχουν δρομολογήσει επενδύσεις δέσμευσης -αποθήκευσης διοξειξίου του άνθρακα (CCS) σε εργοστάσιά τους. Σε λίγα χρόνια είναι πολύ πιθανό σε ανάλογες επενδύσεις να προχωρήσουν και οι μονάδες παραγωγής ηλεκτρισμού με φυσικό αέριο, ενώ έχει ξεκινήσει και η συζήτηση για τη συλλογή CO2 και από πλοία, έργο το οποίο επίσης εξετάζει ο ΔΕΣΦΑ, μέσω ειδικού αγωγού στο λιμάνι της Ρεβυθούσας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών της αγοράς οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τις μεγάλες βιομηχανίες σε Αττική και Βοιωτία, συμπεριλαμβανομένων των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, υπερβαίνουν τα 4 εκατ. τόνους ετησίως και αρκετές από τις βιομηχανίες αυτές, μέσω Letter of Intent έχουν δείξει την πρόθεσή τους να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα.
Σε πρώτη φάση πάντως η αποθήκευση CO 2 εντός της χώρας θα αφορά σε πολύ μικρότερες ποσότητες. Το έργο που ξεκινά η EnEarth, θυγατρική της Energean, για τη μετατροπή του εξαντλημένου κοιτάσματος στον Πρίνο σε εγκατάσταση αποθήκευσης CO2 θα έχει δυναμικότητα 1 εκατ. τόνων ετησίως και σε δεύτερη φάση, στη πλήρη ανάπτυξή του θα φθάσει στα 3 εκατ. τόνους ετησίως.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται από ελληνικής πλευράς η αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα στις ειδικές εγκαταστάσεις της Ραβένα στην Ιταλία. Οι εν λόγω αποθήκες διοξειδίου του άνθρακα μαζί με το σύστημα αγωγών που διαθέτουν ανήκουν σε κοινό σχήμα των ιταλικών εταιριών Snam και ENI, με την τελευταία να είναι και ο operator του συστήματος.
Ας σημειωθεί ότι η Snam είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος και leader της κοινοπραξίας των εταιριών που ελέγχουν τον ΔΕΣΦΑ.
Η ελληνική πλευρά έχει ενδιαφερθεί για την αποθήκευση CO 2 και εκτός ΕΕ- μάλιτα έχουν γίνει και συνομιλίες με την Αίγυπτο για το θέμα αυτό-, όμως οι Βρυξέλλες δεν επιτρέπουν την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε τρίτες χώρες, προς το παρόν τουλάχιστον.
Όσον αφορά στο πρότζεκτ του Πρίνου, πρόσφατα η EnEarth ανακοίνωσε ότι το 2026 θα παραλάβει το γεωτρύπανο για να ξεκινήσουν οι πρώτες γεωτρήσεις. ‘Ηδη έχει υπογράψει Μνημόνια Συνεργασίας (MoU) με 15 βιομηχανίες, ελληνικές και ξένες, που ενδιαφέρονται να αποθηκεύσουν διοξείδιο του άνθρακα στη συγκεκριμένη εγκατάσταση.
Εν τω μεταξύ μεγάλες ελληνικές βιομηχανίες ξεκινούν επενδύσεις για τη δέσμευση CO 2 στις εγκαταστάσεις τους. Πρόσφατα η ΑΓΕΤ Ηρακλής, που ανήκει στον όμιλο Holcim, θεμελίωσε μονάδα CCS στη μονάδα της στο Μηλάκι, Αλιβερίου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Πρόκειται για το έργο «Olympus», προϋπολογισμού 400 εκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων τα 125 εκατ. Ευρώ θα προέλθουν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Καινοτομίας (Innovation Fund). Η λειτουργία της νέας μονάδας θα επιτρέψει τη διακράτηση 1 εκατ. τόνων CO2 ετησίως.
Η τσιμεντοβιομηχανία Τιτάν έχει ανακοινώσει το έργο Ιfaistos, επένδυση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα ύψους 584 εκατ. Ευρώ στο Καμάρι Βοιωτίας. Ανάλογο έργο, με την ονομασία IRIS, προϋπολογισμού 300-400 εκατ. ευρώ σχεδιάζει η Motor Oil στο διυλιστήριο των Αγίων Θεοδώρων, ενώ η HelleniQ Energy δρομολογεί μονάδα CCS στο διυλιστήριο της Ελευσίνας, (Persephone), συνδυάζοντάς την με την παραγωγή μπλε υδρογόνου.
Συνολικά, οι εγχώριες επενδύσεις που που δρομολογούνται στον τομέα αυτό, υπερβαίνουν τα 3 δισ. ευρώ
