Μέτρα της Κομισιόν για την εξοικονόμηση ενέργειας στα data centers
Πακέτο μέτρων για την εξοκονόμηση ενέργειας από τα data centers σχεδιάζει η Ευρωπαίκή Επιτροπή, καθώς το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας σε συνδυασμό με την περιορισμένη δυναμικότητα των δικτύων μεταφοράς δημιουργούν εμπόδια στην περαιτέρω ανάπτυξή τους.
Χθες, ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόργκενσεν δήλωσε σε συνέδριο στις Βρυξέλλες ότι σκοπεύει να προτείνει μία σειρά μέτρων για τη βελτίωση της εξοικονόμησης ενέργειας στα κέντρα δεδομένων, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Αξίζει να σημειωθεί ότι η αρχική αισιοδοξία που υπήρχε για την εγκατάσταση data centers στην Ευρώπη αλλά και στην Ελλάδα έχει αρχίσει να εξανεμίζεται λόγω του υψηλού κόστους ρεύματος, τοπικών αντιδράσεων και άλλων παρογόντων, που προσανατολίζουν τις εταιρίες του κλάδου σε τρίτες χώρες.
Σήμερα, τα data centers αντιπροσωπεύουν περίπου το 3% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ, αλλά η κατανάλωσή τους αναμένεται να αυξηθεί ραγδαία ως το τέλος της δεκαετίας, λόγω της επέκτασης της τεχνητής νοημοσύνης και της αυξανόμενης ανάγκης αποθήκευσης δεδομένων.
Η Ελλάδα θεωρείται ένας από τους αναδυόμενους παίκτες της αγοράς αυτής, με διεθνείς αναλυτές να εκτιμούν ότι σε σε ορίζοντα πενταετίας θα μπορούσαν να επενδυθούν στη χώρα περί τα 1,2 δισ. δολ. για την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων, με τις επενδύσεις σε αυτό τον τομέα να αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό 8,8% έως και το 2028. Κατά πόσον όμως οι εκτιμήσεις αυτές θα γίνουν πραγματικότητα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ανταγωνιστικότητα της χώρας στην τιμή του ρεύματος και στις υποδομές μεταφοράς ηλεκτρισμού, σε συνδυασμό με τις γνωστές γραφειοκρατικές διαδικασίες, που συχνά αναπροσανατολίζουν τα επενδυτικά σχέδια. Ένας επιπλέον παράγων ήλθε να προστεθεί με τη διατάραξη του παγκόσμιου εμπορίου λόγω της πολιτικής δασμών του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, πράγμα που κρατά αρκετές εταιρίες σε στάση αναμονής, μέχρι να υπάρξει εκ νέου ορατότητα όσον αφορά στην αλυσίδα εφοδιασμού, στις πρώτες ύλες κλπ
Από τους παγκόσμιους κολοσσούς της τεχνολογίας, η Microsoft ξεκίνησε την κατασκευή του πρώτου από τη δέσμη των τριών data centers, που είχε ανακοινώσει ότι θα κατασκευάσει στην Αττική από το 2020. Το συγκεκριμένο έργο προγραμματίζεται να παραδοθεί στις αρχές του 2028, ενώ η εταιρία έχει ξεκινήσει επαφές με εξειδικευμένους συνεργάτες και για τα άλλα δύο κέντρα δεδομένων, του αρχικού της πλάνου.
Επίσης, η Data4, γαλλική εταιρεία που ειδικεύεται στη δημιουργία υποδομών για data centers θεμελίωσε πριν λίγους μήνες στην Παιανία το πρώτο της data center στην Ελλάδα, έργο ύψους 300 εκατ. ευρώ. ‘Εντονα δίνει το παρών και η Digital Realty, η αμερικανική πολυεθνική που το νέο της data center στο Ηράκλειο της Κρήτης, εγκαινιάστηκε τον Απρίλιο, ενώ ήδη διατηρεί Κέντρο Δεδομένων στην Αττική.
Πρωταγωνιστικό ρόλο στο χώρο θέλει να παίξει η ΔΕΗ, που ανακοίνωσε την πρόθεση της για mega data center σε χώρους του λιγνιτικού σταθμού Αγίου Δημητρίου, στην Κοζάνη, καθώς αποσύρονται οι λιγντικές μονάδες. Πρόκειται για έγο ύψους 2,3 δισ. ευρώ σε πρώτη φάση, δυναμικότητας 300 MW, του οποίου όμως η υλοποίηση θα εξαρτηθεί από το αν υπάρξει δέσμευση συνεργασίας με yperscaler. Σε αυτή την περίπτωση είναι πιθανό να προχωρήσει σε δεύτερο στάδιο , το σχέδιο και για το giga data center, των 1.000 MW, μία επιπλέον επένδυση της τάξης των 5,4 δισ. συν πρόσθετες επενδύσεις 1,2 δις. σε μονάδα ενέργειας.
’Oπως δήλωσε ο κ. Γιώργος Στάσσης, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ κατά την ανακοίνωση των σχεδίων αυτών «Αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη τα ανακοινωμένα ή υπό κατασκευή projects για data centers φαίνεται ότι αφήνουν ένα κενό 27.000 MW μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, έως το 2030. Η ζήτηση δηλαδή είναι πολύ μεγαλύτερη από την προσφορά” . Περά από τη χρήση των χώρων στα παλιά ορυχεία λιγνίτη της περιοχής, η ΔΕΗ θεωρεί ότι η Δυτική Μακεδονία προσφέρεται για την ανάπτυξη data center λόγω της διαθεσιμότητας των δικτύων, των μεγάλων έργων ΑΠΕ που κατασκευάζονται στη περιοχή, της γειτνίασης με τη Θεσσαλονίκη, των τηλεπικοινωνιακών γραμμών που κατσκευάζονται κλπ
Παράλληλα η ΔΕH συνεργάζεται με την DAMAC από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για τη δημιουργία ενός data center στα Σπάτα, ισχύος 12,5 MW με προοπτική επέκτασης στα 25 MW. Eξάλλου και ο ΑΔΜΗΕ συνεργάζεται με την Serverfarm για τη δημιουργία data center στην ανατολική Αττική.
Εξελίξεις αναμένονται και από εταιρίες όπως η Google και η Amazon για το Web Services, έργα που έχουν ανακοινωθεί αλλά έχουν καθυστερήσει.
Ωστόσο δεν λείπουν και οι προβληματισμοί, συνολικά για τις επενδύσεις data centers στην Ευρώπη, παρότι υπολείπετα σημαντικά σε σχετική δυναμικότητα σε σύγκριση με τις ΗΠΑ. Το ενεργειακό κόστος, οι αυστηροί κανονισμοί της ΕΕ για την προστασία και την ασφάλεια των δεδομένων σε συνδυασμό με τους περιορισμούς του ηλεκτρικού χώρου στα δίκτυα σε πολλές χώρες, προκαλούν ανησυχίες και καθυστερήσεις
Τα data centers απαιτούν σημαντική ποσότητα ενέργειας για τη λειτουργία τους, και αν και είναι ένας από τους βασικούς μοχλούς ανάπτυξης της ζήτησης ηλεκτρισμού στην ΕΕ, από την άλλη πλευρά μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα στην τοπική υποδομή ηλεκτρικής ενέργειας. Ένα άλλο ζήτημα είναι οι περιορισμένοι χώροι κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου οι εταιρίες του κλάδου επιδιώκουν κατά προτεραιότητα να εγκαταστήσουν Κέντρα Δεδομένων.
Προς το παρόν πάντως έχουν ανακοινωθεί και προγραμματίζονται 252 data centers στην Ευρώπη, με την Βρετανία να κυριαρχεί. Ως βασικές αγορές παραμένουν το Λονδίνο, η Φραγκφορτη, το Δουβλίνο και το Αμστερνταμ, ενώ η Ισπανία, η Ιταλία και η Ελλάδα κατατάσσονται στις αναδυόμενες αγορές.
