Σήμερα η τηλεδιάσκεψη της task force για τις τιμές του ηλεκτρισμού
Mε την ανισότητα στις τιμές ηλεκτρισμού μεταξύ των χωρών της Κεντρικής και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, που κορυφώθηκε πέρυσι το καλοκαίρι και αποτυπώνεται σχεδόν καθημερινά στις αγορές, ασχολείται σήμερα στην πρώτη συνεδρίασή της η Τask Force, που συνέστησε η Κομισιόν για το θέμα, μετά από επιμονή τόσο της ελληνικής κυβέρνησης όσο και άλλων χωρών της περιοχής, όπως η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Ουγγαρία, οι οποίες σε σχεδόν σε μόνιμη βάση είναι ακριβότερες από τους γείτονές τους.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος- Ενέργειας κ. Παπασταύρου, που είχε προαναγγείλει τη συνεδρίαση από το συνέδριο του Economist, δήλωσε χθες σε ραδιοφωνικό σταθμό ότι “ο κατακερματισμός της ευρωπαϊκής αγοράς δημιουργεί ανισότητα στις τιμές μεταξύ των χωρών της Βόρειας και Νότιας Ευρώπης, η οποία «συντηρεί έναν ευρωπαϊκό ενεργειακό διαχωρισμό». Στην τηλεδιάσκεψη, που θα πραγματοποιηθεί σήμερα συμμετέχουν Υφυπουργοί Ενέργειας, Διαχειριστές Δικτύων Ηλεκτρισμού ΄και Ρυθμιστικές Αρχές των χωρών μελών της Ε.Ε και ο στόχος είναι να εντοπίσουν τρόπους και πολιτικές με τις οποίες η Ένωση θα μπορούσε να οδηγηθεί στη χάραξη κοινής ενεργειακής πολιτικής.
Οπως δείχνοyν και σήμερα τα στοιχεία από τις χονδρεμπορικές αγορές των χωρών της ΕΕ, σε όλη σχεδόν την Ανατολική Ευρώπη και την Ιταλία οι τιμές διαμορφώνονται σε επίπεδα άνω των 110 ευρώ/MWh, ενώ στις υπόλοιπες χώρες κινούνται αρκετά χαμηλότερα. Η Πολωνία, στα 133,42 ευρώ/MWh, με αύξηση κατά 63,3% από τα επίπεδα της Κυριακής έχει την υψηλότερη τιμή, ενώ η Γαλλία στα 36,78 ευρώ/MWh (+16,4%) έχει τη χαμηλότερη τιμή, αν εξαιρέσουμε τις σκανδιναβικές χώρες, που ουσιαστικά αποτελούν την “τρίτη ζώνη” εντός ΕΕ, με τη Σουηδία να δίνει για σήμερα τιμή, 6,13 ευρώ/MWh (+30,1%)
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας διαμορφώνεται σήμερα στα 115,64 ευρώ/MWh, καταγράφοντας μία άνοδο της τάξης του 33,8% από τα επίπεδα της προηγουμένης. Πρόκειται για τη σχεδόν αναμενόμενη “αύξηση της Δευτέρας”, δηλαδή της πρώτης εργάσιμης ημέρας της εβδομάδας, μετά την αργία της Κυριακής, που κατά κανόνα οι τιμές πέφτουν. καθώς μειώνεται η κατανάλωση. Στα ίδια περίπου επίπεδα, με ανάλογη αύξηση, κινείται η τιμή χονδρικής στη Βουλγαρία 115,64 ευρώ/MWh (+38,7%), στη Ρουμανία , 121,18 ευρώ/MWh (+44,7%), στη Βόρειο Μακεδονία, 113,84 ευρώ/MWh (+40,1%), ενώ στην Ιταλία φθάνει στα 118,27 ευρώ/MWh ( +9,8%) και στην Ουγγαρία στα 123,10 ευρώ/MWh (+47,2%).
Στη Αυστρία, που σήμερα έχει την ακριβότερη αγορά της Κεντρικής Ευρώπης, η τιμή διαμορφώνεται στα 109,45 ευρώ/MWh (+47,3%), στη Γερμανία στα 99,97 ευρώ/MWh (+36,0% και στο Βέλγιο στα 77,83 ευρώ/MWh (+ 4,3%). Στην Ισπανία η μέση τιμή για σήμερα διαμορφώνεται στα 60,36 ευρώ/MWh και στην Πορτογαλία στα 62,09 ευρώ/MWh, δείχνοντας ότι οι δύο αγορές ξεπέρασαν το σοκ, που προκάλεσε το black out της 28ης Απριλίου.
Επί σχεδόν μονίμου βάσεως η Νότια/Ανατολική Ευρώπη, εκτός των χωρών της Ιβηρικής, έχει τις υψηλότερες τιμές, με την Ελλάδα πολλές φορές να πρωταγωνιστεί. Η Κεντρική Ευρώπη είναι κατά κανόνα φθηνότερη και από εκεί και πέρα, στις Σκανδιναβικές χώρες απαντώνται συχνά εξαιρετικά χαμηλές τιμές, λόγω των πολλών υδροηλεκτρικών, ενώ η Ισπανία με την Πορτογαλία, εξ αιτίας των πολλών ΑΠΕ και των περιορισμένων διασυνδέσεων κινούνται στο δικό τους ρυθμό, συνήθως κοντά στα 60 ευρώ/MWh, που ήταν και η μέση τιμή του πρώτου τετραμήνου του 2025 για τις δύο χώρες. Αντίστοιχα στην Ελλάδα, η μέση τιμή του πρώτου τετραμήνου ήταν τα 100 ευρώ/MWh.
Oι αποκλίσεις έφθασαν στο αποκορύφωμά τους το καλοκαίρι του 2024, όταν κάποιες στιγμές οι τιμές στη ΝΑ Ευρώπη άγγιξαν τα 1.000 ευρώ/MWh, αλλά και φέτος τον χειμώνα, από τα τέλη Νοεμβρίου ως τον Ιανουάριο.
Ορισμένες από τις διαφορές τιμών ανά περιοχή εξηγούνται εν μέρει από το διαφορετικό μείγμα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας κάθε χώρας, στοιχείο όμως που αποκαλύπτει και τις αδυναμίες της πραγματικής ενοποίησης της ευρωπαϊκής αγοράς. Συχνά δε, η ψαλίδα τιμών είναι τόσο μεγάλη σε βάρος των χωρών της ΝΑ Ευρώπης, που δημιουργεί εύλογα ερωτηματικά.
Στη διάρκεια της μίνι ενεργειακής κρίσης του περυσινού καλοκαιριού, οι Βρυξέλλες αντιμετώπισαν μάλλον αδιάφορα το πρόβλημα, παραπέμποντας για την όποια λύση σε μελλοντικές διασυνδέσεις, όταν και όποτε γίνουν αυτές.
Σήμερα, η Task Force έρχεται να διερευνήσει μία από τις παραμέτρους που οδήγησαν στο πρόβλημα της κρίσης του 2024, τον αλγόριθμο που ρυθμίζει τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης προς την Ανατολική. Ο εν λόγω αλγόριθμος ρυθμίζει το ανώτατο επίπεδο των εξαγωγών ηλεκτρισμού από τις 12 χώρες που τον χρησιμοποιούν προς τα γειτονικά τους κράτη και στην περίοδο της κρίσης προκάλεσε επί της ουσίας τη μερική αποσύνδεση των αγορών, λειτουργώντας σαν ένα “προστατευτικό τείχος” υπέρ της Κεντρικής Ευρώπης.
O μηχανισμός αυτός σε συνδυασμό με τη μεγάλη αύξηση της ζήτησης ηλεκτρισμού στην Ανατολική Ευρώπη πέρυσι το καλοκαίρι, που συνέπεσε με μία ταυτόχρονη απώλεια παραγωγής από τα πυρηνικά της Βουλγαρίας οδήγησε στην εκτόξευση των τιμών στην Ελλάδα και στις άλλες χώρες της περιοχής.
Δεδομένου ότι το καλοκαίρι, η ζήτηση ηλεκτρισμού αυξάνεται λόγω της χρήσης των κλιματιστικών, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος το φαινόμενο αυτό να επαναληφθεί και φέτος, σε ημέρες καύσωνα αν συμβεί και κάποιο “επεισόδιο” στην παραγωγή ή τη μεταφορά της ηλεκτρικής ενέργειας.
Δεδομένου δε ότι για την εβδομάδα που ξεκινά σήμερα, προβλέπονται ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες, όλο το σύστημα παραμένει σε επιφυλακή, τόσο για την ευστάθεια όσο και για τις τιμές.
