Ανέφικτη η δέσμευση της ΕΕ για εισαγωγές ενέργειας από τις ΗΠΑ ύψους 750 δις σε μία τριετία
Ανέφικτη θεωρούν πολλοί αναλυτές τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι θα αγοράσει φυσικό αέριο και άλλα ενεργειακά προϊόντα από τις ΗΠΑ αξίας 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων μέσα σε διάστημα τριών ετών, μία δέσμευση που ήταν καθοριστική για την επίτευξη της συμφωνίας για τους δασμούς με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Πώς όμως η Ευρώπη θα μπορέσει να τηρήσει την υπόσχεση αυτή;
Αξιωματούχοι της ΕΕ, που επικαλείται το Bloomberg, ανέφεραν ότι συμφωνία απαιτεί ετήσιες αγορές φυσικού αερίου, πετρελαίου και πυρηνικής τεχνολογίας ύψους 250 δισεκατομμυρίων δολαρίων, συμπεριλαμβανομένων των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι οι εκτιμήσεις για την αξία των εισαγωγών ενέργειας από τις ΗΠΑ βασίστηκαν στο υπάρχον σχέδιο για την κατάργηση της προμήθειας ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία και την αγορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), το οποίο μάλιστα χαρακτηρίστηκε ως «πιο προσιτό και καλύτερο»
Το ερώτημα όμως είναι πώς η ΕΕ θα επιτύχει το στόχο αυτό σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, όταν το 2024 οι συνολικές εισαγωγές ενέργειας από τις ΗΠΑ δεν ξεπερνούσαν τα 80 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ συνολικά οι αμερικανικές εξαγωγές ενέργειας την ίδια χρονιά ήταν ελάχιστα υψηλότερες από 330 δισεκατομμύρια δολάρια
Το τεράστιο ποσό, των 250 δισ. Δολαρίων ετησίως για εισαγωγές ενέργειας από τις ΗΠΑ «είναι άνευ νοήματος, καθώς είναι ανέφικτο όχι μόνο επειδή η ζήτηση της ΕΕ δεν μπορεί να αυξηθεί τόσο πολύ, αλλά και επειδή ούτε οι Αμερικανοί εξαγωγείς δεν μπορούν να προμηθεύσουν τόσο πολύ αέριο και άλλα ενεργειακά προϊόντα!», δήλωσε ο Davide Oneglia, οικονομολόγος στην TS Lombard.
Άλλωστε το γεγονός ότι δεν συνοδεύεται με λεπτομέρειες δείχνει ότι η συμφωνία που ολοκληρώθηκε από την von der Leyen και τον Trump στη Σκωτία είναι μια πολιτική συμφωνία αλλά όχι μια νομικά δεσμευτική συμφωνία.
Η ΕΕ δεν έχει ακόμη παράσχει ανάλυση των αριθμών και παραμένει ασαφές πώς μπορούν να πειστούν οι ιδιωτικές εταιρείες να αγοράσουν ή να πουλήσουν αμερικανικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Υπάρχει επίσης αβεβαιότητα σχετικά με το πώς οι ευρωπαϊκές επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα των ΗΠΑ θα μπορούσαν να συνυπολογιστούν στη δέσμευση της ΕΕ.
Οι συμφωνίες για την πυρηνική ενέργεια, ιδίως για τους λεγόμενους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες, μπορεί να είναι ένας τρόπος με τον οποίο η ΕΕ βλέπει να επιτυγχάνονται τα νούμερα της συμφωνίας, ωστόσο πρόκειται για έργα που χρειάζονται αρκετό χρόνο τόσο στο στάδιο της διαπραγμάτευσης όσο και της υλοποίησης. Μάλιστα, η ενθάρρυνση τέτοιων επενδύσεων μπορεί να θεωρηθεί αντίθετη με την προσπάθεια προώθησης της ευρωπαϊκής πυρηνικής βιομηχανίας.
«Πιστεύουμε ότι αυτοί οι αριθμοί είναι εφικτοί», δήλωσε ο Μάρος Σέφκοβιτς, Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, σε συνέντευξη Τύπου στις Βρυξέλλες, όπου τόνισε επίσης την «πυρηνική αναγέννηση» που συμβαίνει στην Ευρώπη.
Η ΕΕ έχει γίνει ήδη ένας σημαντικός αγοραστής αμερικανικού πετρελαίου από τότε που άρχισε να μειώνει τις προμήθειες από τη Ρωσία, μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Κατά καιρούς, οι ροές αργού από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη ξεπερνούν τα 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο μισό του συνολικού όγκου εξαγωγών αμερικανικού αργού πετρελαίου.
Οποιαδήποτε περαιτέρω αύξηση των αγορών πετρελαίου από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να αποδειχθεί προβληματική για τα διυλιστήρια της Ευρώπης, τα οποία χρειάζονται ένα μείγμα προμηθειών αργού για να παράγουν βενζίνη και ντίζελ με τις απαιτούμενες προδιαγραφές.
Το πρώτο εξάμηνο του 2025, οι χώρες της ΕΕ εισήγαγαν περίπου 1,53 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα από τις ΗΠΑ, εκ των οποίων το 86% ήταν με τη μορφή αργού πετρελαίου, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης Kpler. Οι εισαγωγές αυτές ανέρχονταν σε περίπου 19 δισεκατομμύρια δολάρια, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 14% της συνολικής κατανάλωσης πετρελαίου στην ΕΕ, που το 2024 έφθασε κατά μέσο όρο τα 10,66 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Οι αξιωματούχοι της ΕΕ θεωρούν τις αγορές ενέργειας ως έναν τρόπο για να κερδίσουν την εύνοια της κυβέρνησης Τραμπ. Δεν είναι η πρώτη φορά που η ΕΕ και οι ΗΠΑ έχουν αναλάβει μια τέτοια δέσμευση. Κατά τη διάρκεια της κορύφωσης της ενεργειακής κρίσης το 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η πρόεδρος της Κομισιόν συμφώνησε με τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν να ενισχύσει τις σποτ προμήθειες LNG από τις ΗΠΑ
«Η συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ για περισσότερες αγορές ενέργειας – συμπεριλαμβανομένου του LNG – δεν θα επηρεάσει την ισορροπία της αγοράς, εκτός εάν η κυβέρνηση των ΗΠΑ αποφασίσει να πουλήσει η ίδια το LNG ή εκτός εάν η ΕΕ αποφασίσει να αγοράσει η ίδια LNG σε υψηλότερη τιμή από άλλους εισαγωγείς στην Ασία», δήλωσε η Florence Schmit, υπεύθυνη στρατηγικής ενέργειας της Rabobank.
Ακόμα κι αν αυτή η συμφωνία οδηγήσει σε περισσότερες δαπάνες της ΕΕ για έργα LNG στις ΗΠΑ, οι ροές είναι απίθανο να υλοποιηθούν πριν από το τέλος της θητείας του Τραμπ, πρόσθεσε.
Εξάλλου η πολιτική της ΕΕ για το Κλίμα δείχνει ότι η ζήτηση φυσικού αερίου θα αποδυναμώνεται όσο επιταχύνεται η μετάβαση σε μια πιο πράσινη οικονομία ως το τέλος της δεκαετίας.
Οι ΗΠΑ, που είναι ήδη ο μεγαλύτερος παραγωγός LNG στον κόσμο, πρόκειται να αυξήσουν την προσφορά LNG τα επόμενα χρόνια, καθώς σχεδιάζοναι νέες υποδομές παραγωγής και εξαγωγής αερίου που θα χρειαστούν νέους αγοραστές και χρηματοδότηση για να υλοποιηθούν. Ο Αμερικανός πρόεδρος δε φαίνεται πρόθυμος να κλείσει και νέες συμφωνίες για την προώθηση του αμερικανικού LNG, ακόμη και αν η Ευρώπη δεν μπορέσει να απορροφήσει όλη την προσφορά.
«Αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο την κυβέρνηση Τραμπ είναι οι νέες συμφωνίες προμήθειας με Ευρωπαίους αγοραστές για αγορές αερίου από νέα έργα, οι οποίες θα τους βοηθήσουν να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση», δήλωσε ο Χαν Γουέι, αναλυτής στο BloombergNEF.
Το LNG των ΗΠΑ διακινείται συνήθως χωρίς προορισμό, πράγμα που σημαίνει ότι ακόμη και οι Ευρωπαίοι αγοραστές μπορούν να το μεταφέρουν όπου υπάρχει ζήηση με καλύτερες τιμές σε οποιοδήποτε σημείο. Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος αποδέκτης αμερικανικού LNG μετά την ενεργειακή κρίση του 2022.
Η κοινή πλατφόρμα αγορών φυσικού αερίου, που σχεδιάστηκε για να συγκεντρώνει τη ζήτηση της ΕΕ και να αντιστοιχίζει αγοραστές με πωλητές, έχει περιορισμένη αποδοχή και πολλές λεπτομέρειες σχετικά με συγκεκριμένες συμφωνίες που έχουν συναφθεί μέσω της πλατφόρμας δεν έχουν γίνει γνωστές, παρά ελάχιστα.
«Δυσκολεύομαι να το δω τη συμφωνία αυτή ως νίκη για την ΕΕ», δήλωσε ο Jean-Christian Heintz, ανεξάρτητος σύμβουλος στην Wideangle LNG.
Ο επίτροπος Ενέργειας Dan Jorgensen δήλωσε ότι η ΕΕ είναι πρόθυμη να συνεργαστεί με την κυβέρνηση Τραμπ και τους προμηθευτές ενέργειας των ΗΠΑ για να τους βοηθήσει να συμμορφωθούν με τους αυστηρούς κανόνες των Βρυξελλών όσον αφορά στις εκπομπές μεθανίου, αλλά και για τυχόν τροποποιήσεις τεχνικής φύσης.
Τέλος όσον αφορά στους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, η φιλοδοξία της ΕΕ να αυξήσει την πυρηνική ενέργεια στο πλαίσιο του στόχου για κλιματική ουδετερότητα ως το 2050 εκτιμάται ότι θα κοστίσει περί τα 241 δισεκατομμύρια ευρώ. Η συμφωνία της Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν με τον Ντόναλντ Τραμπ περιλαμβάνει τα λεγόμενα SMRs , τους μικρούς και μεσαίους αντιδραστήρες, που βρίσκονται ακόμη υπό ανάπτυξη τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη.
