Σήμερα η τέταρτη τηλεδιάσκεψη για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου
Σε μία ακόμα τηλεδιάσκεψη, στην τέταρτη κατά σειρά, προσέρχονται σήμερα ο ΑΔΜΗΕ και οι Ρυθμιστικές Αρχές της Ελλάδας (ΡΑΑΕΥ) και της Κύπρου (ΡΑΕΚ) μαζί με τα αρμόδιας στελέχη της Κομισιόν για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (GSI), σε μία εκ νέου προσπάθεια να βρεθεί εγκαίρως κοινά αποδεκτή λύση στο πρόβλημα που έχει ανακύψει μα τις πληρωμές της Κύπρου.
Δεν είναι λίγοι όσοι υποστηρίζουν ότι η αναβλητικότητα της Λευκωσίας για τη λήψη της σχετικής απόφασης δεν είναι παρά ένα πρόσχημα για να καλυφθεί ο “ελέφαντας στο δωμάτιο”, δηλαδή οι αντιδράσεις της Τουρκίας. Η ‘Άγκυρα συστηματικά παρεμποδίζει τις έρευνες για την όδευση του υποβρύχιου καλωδίου που θα συνδέει τις δύο χώρες, μόλις το ερευνητικό πλοίο βγει έξω από τα νερά της Κάσου.
Η επίσημη ελληνική θέση πάντως μοιάζει να υποβαθμίζει την τουρκική παράμετρο, επιμένοντας ότι η διασύνδεση θα γίνει στον κατάλληλο χρόνο. Η κυβέρνηση τονίζει ότι πρόκειται για έργο με ιδιαίτερη σημασία για την ΕΕ που δεν απαιτεί την έγκριση τρίτων χωρών για να προχωρήσει και ότι η Τουρκία δεν μπορεί να επιδιώκει την ευρωπαϊκή προσέγγιση και ταυτόχρονα να αμφισβητεί έργα που υλοποιούνται στο πλαίσιο της ενεργειακής ένωσης.
Το ενδιαφέρον της ΕΕ για το έργο αποτυπώνεται και στο γεγονός ότι οι Βρυξέλλες είναι εκείνες που συγκαλούν τις συνεχείς τηλεδιασκέψεις για τον GSI με στόχο η ΡΑΕΚ να καταλήξει στην απόφαση για τον προσδιορισμό του ρυθμιζόμενου εσόδου του κυπριακού σκέλους του έργου, όπως ζητεί ο ΑΔΜΗΕ. Η απόφαση αυτή αφενός ξεκλειδώνει την έναρξη της πληρωμής των 25 εκατ. Ευρώ που έχει δεσμευτεί η Κύπρος ότι θα καταβάλει στον ΑΔΜΗΕ για το 2025, προκειμένου ο Διαχειριστής που υλοποιεί τη διασύνδεση να αρχίσει να ανακτά μέρος των δαπανών του και αφετέρου προσφέρει “ορατότητα” για τα μελλοντικά ρυθμιζόμενα έσοδα του ΑΔΜΗΕ.
Η διακρατική συμφωνία Ελλάδας- Κύπρου για τη διασύνδεση προβλέπει ότι η Κύπρος θα καταβάλει 125 εκατ. Ευρώ για τα πέντε χρόνια της κατασκευαστικής περιόδου του έργου (2025-2030), με ετήσιες καταβολές των 25 εκατ. ευρώ, που θα προέρχονται από τη διάθεση δικαιωμάτων ρύπων της Κύπρου.
Η έγκαιρη έκδοση της απόφασης της ΡΑΕΚ , δηλαδή ως το τέλος του μήνα, θα επιτρέψει στην κυπριακή πλευρά να αρχίσει από τον Σεπτέμβριο τις καταβολές για το ποσό που αντιστοιχεί στη φετινή χρονιά. Από τον Σεπτέμβριο ξεκινά και η σχετική χρέωση των καταναλωτών στην Ελλάδα, στο πλαίσιο απόφασης της ΡΑΑΕΥ, που έχει ήδη εκδοθεί. Η χρέωση θα επιβαρύνει τους λογαριασμούς ρεύματος, καθώς το ρυθμιζόμενο έσοδο του ΑΔΜΗΕ για το 2025, όσον αφορά στο ελληνικό σκέλος του καλωδίου ανέρχεται σε 7,1 εκατ ευρώ.
Η κατανομή των ποσών ανάμεσα στις δύο χώρες έχει γίνει με βάση τη συμμετοχή τους στη διαδρομή του καλωδίου, 37% στην Ελλάδα και 63% στην Κύπρο.
Μέχρι σήμερα, ο ΑΔΜΗΕ έχει επενδύσει ίδια κεφάλαια της τάξης των 250 εκατ. Ευρώ για τον GSI και επιδιώκει το ρυθμιζόμενο έσοδο να αρχίσει να καταβάλλεται και από την κυπριακή πλευρά εντός του 2025, όπως έχει ήδη συμφωνήσει η ελληνική πλευρά και ταυτόχρονα να εκδοθεί από τη ΡΑΕΚ η απόφαση με τις βασικές αρχές για το ρυθμιζόμενο έσοδο του, σε πνεύμα ανάλογο με τη σχετική απόφαση της ΡΑΑΕΥ, ώστε να ανακτήσει τις δαπένες.
Εν τω μεταξύ όσο καθυστερεί η ρυθμιστική απόφαση τόσο φαίνεται να δημιουργείται πρόβλημα με τη γαλλική Nexans, την εταιρία που κατασκευάζει το καλώδιο. Η Nexans έχει διαμηνύσει στον Διαχειριστή ότι μπορεί να διακόψει τις εργασίες στο τέλος Αυγούστου, αν δεν πληρωθεί μέχρι τότε. Εξ’ ού και η σπουδή για να λάβει η ΡΑΕΚ τις απαιτούμενες αποφάσεις ως το τέλος Ιουλίου.
Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι η συμφωνία Ελλάδας- Κύπρου προβλέπει ότι ο ΑΔΜΗΕ θα ανακτήσει τις δαπάνες για τον GSI, ακόμα και αν η διασύνδεση δεν ολοκληρωθεί ποτέ, για λόγους που δεν εμπίπτουν στην ευθύνη του Διαχειριστή.
