Η αποτυχία των δημοπρασιών προκαλεί ανησυχία για τις προοπτικές του “Κάθετου Διαδρόμου”
Aνησυχία για τις προοπτικές του “Κάθετου Διαδρόμου” μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα στην Ουκρανία, μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Μολδαβίας έχει αρχίσει να προκαλεί η αποτυχία των δημοπρασιών για την προώθηση του προϊόντος. Είναι η δεύτερη φορά, που δεν εκδηλώθηκε κανένα αγοραστικό ενδιαφέρον, πράγμα που αποδίδεται στην υψηλή τιμή του σε σχέση με τον ανταγωνισμό από άλλα “κανάλια” μεταφοράς αερίου και κυρίως από την όδευση αμερικανικού υγροποιημένου αερίου (LNG) μέσω Πολωνίας, Ουγγαρίας Σλοβακίας, η οποία τροφοδοτεί με φθηνότερο αέριο την Ουκρανία.
Στις 6 Αυγούστου ρωσικά drones βομβάρδιασαν και προκάλεσαν ζημιές στο σταθμό συμπίεσης Orlovka του “Κάθετου Διαδρόμου”, που βρίσκεται στα σύνορα Ρουμανίας-Ουκρανίας. ‘Όμως η απουσία αγοραστικού ενδιαφέροντος στη δημοπρασία της Δευτέρας (25/8),για το προϊόν “Route 1” του ΔΕΣΦΑ και των άλλων Διαχειριστών, δεν συνδέεται τόσο με το το ρωσικό βομβαρδισμό, αλλά με την τιμή του προϊόντος, που παρά τις εκπτώσεις στα τέλη μεταφοράς, στις οποίες προέβησαν οι Διαχειριστές όλων των χωρών απ’ όπου περνά ο Κάθετος Διάδρομος μετά την αποτυχία της πρώτης δημοπρασίας τον Ιούνιο, φαίνεται ότι παραμένει πολύ ακριβό για τις ουκρανικές εταιρίες.
Η τελευταία, τέταρτη κατά σειρά, δημοπρασία αφορούσε στη μεταφορά στην Ουκρανία 3,1 εκατ. κυβικών μέτρων αερίου την ημέρα κατά το μήνα Σεπτέμβριο, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Είχε το ίδιο απογοητευτικό αποτέλεσμα με αυτό της 1ης δημοπρασίας για τον Ιούνιο, ενώ πενιχρά ήταν τα αποτελέσματα και των δύο επόμενων δημοπρασιών Ιουλίου και Αυγούστου.
Η Ουκρανία, φαίνεται ότι και τον επόμενο χειμώνα θα συνεχίσει να παραλαμβάνει φθηνότερο αέριο μέσω της “γνώριμης οδού” , από την Ουγγαρία, τη Σλοβακία και την Πολωνία. Ας σημειωθεί ότι μετά τα τελευταία έργα επέκτασης/αναβάθμισης στο τερματικό υγροποιημένου αερίου (LNG) του Świnoujście στη Βαλτική Θάλασσα στη Πολωνία, που ολοκληρώθηκαν στις αρχές του 2025, η ετήσια δυναμικότητα επανεριοποίησης του σταθμού έφθασε από στα 8,3 δισ. κυβικά μέτρα. Παράλληλα ολοκληρώθηκαν και έργα αναβάθμισης του εξαγωγικού δυναμικού των αγωγών της χώρας.
Στις αρχές Ιουλίου η πολωνική εταιρία ενέργειας Orlen υπέγραψε ακόμα μία συμφωνία, για την προμήθεια της Ουκρανίας με αέριο, προερχόμενο από τις ΗΠΑ. Οι πρόσθετες ποσότητες, των 140 εκατ. Κυβικών μέτρων θα αρχίσουν να παραδίδονται τους επόμενους μήνες, όπως είχε ανακοινώσει η Orlen τον Ιούλιο. Πρόκειται για την τέταρτη συμφωνία προμήθειας που συνάπτει η Orlen με την ουκρανική Naftogaz από το Μάρτιο έως σήμερα, με το συνολικό όγκο των προηγούμενων 3 συμφωνιών προμήθειας να φθάνει σχεδόν τα 300 MMcm, ισοδύναμα με περίπου 3 φορτία πλοίων μεταφοράς LNG.
Για τις ανάγκες του φετινού χειμώνα η Ουκρανία υπολογίζεται ότι πρέπει να γεμίσει τις υπόγειες αποθήκες αερίου με περίπου 4 δισ.κ.μ αερίου ως την 1η Νοεμβρίου.
Ο ανταγωνισμός με την Πολωνία και την διαδρομή μέσω Ουγγαρίας- Σλοβακίας για την προμήθεια της Ουκρανίας με αμερικανικό αέριο φαίνεται ότι αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο για τον Κάθετο Διάδρομο. Είναι χαρακτηριστικό, ότι η τρίτη δημοπρασία του “Route 1” για τον Αύγουστο, ποου έδωσε κάποιες ελπίδες στον ΔΕΣΦΑ, αφορούσε σε ποσότητα μόνον 400.000 κμ την ημέρα, από τον αγωγό συνολικής μεταφορικής ικανότητα 11,3 εκατ. κμ/ημέρα. Οι ουκρανικές εισαγωγές αερίου τον Αύγουστο μέσω Ρουμανίας (Κάθετος Διάδρομος) αντιστοιχούσαν μόλις στο 2% των συνολικών εισαγωγών της χώρας κατά τον τρέχοντα μήνα, ύψους 21,6-21,7 εκατ. κυβικών μέτρων/ημέρα.
Το προϊόν ‘Route 1” των δημοπρασιών για τον Κάθετο Διάδρομο αφορά αέριο, προέλευσης κυρίως από το Αζερμπαϊτζάν. ‘Ίσως το “Route 2”, το νέο προϊόν που ετοιμάζει ο ΔΕΣΦΑ για τον “Κάθετο Διάδρομο” με αέριο που θα προέρχεται από τις ΗΠΑ μέσω του FSRU της Αλεξανδρούπολης, να έχει καλύτερη τύχη. Στόχος είναι η πρώτη δημοπρασία για το “Route 2” να πραγματοποιηθεί στα τέλη Σεπτεμβρίου για παράδοση αερίου στην Ουκρανία τον Οκτώβριο, οπότε και αναμένεται να τεθεί σε πλήρη εμπορική λειουργία o πλωτός τερματικός σταθμός της Αλεξανδρούπολης. Το FSRU Αλεξανδρούπολης έχει ήδη τεθεί σε σταδιακή λειτουργία, μετά την αποκατάσταση της βλάβης που υπέστη στα τέλη Ιανουαρίου.
Ωστόσο και για το “Route 2” η τελική τιμή διάθεσης του προϊόντος στην Ουκρανία αναμένεται να παίξει καθοριστικό ρόλο.
