Σκληρή απάντηση της Αθήνας στην αμφιθυμία της Κύπρου για το GSI
Σε αδιέξοδο για ακόμα μία φορά φαίνεται να περιέρχεται η υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης- Κύπρου, του Great Sea Interconnector (GSI), λόγω της αφιθυμίας της κυβέρνησης της Λευκωσίας, που εκδηλώνεται με τις αντικρουόμενες δηλώσεις των υπουργών της, προκαλώντας την κατάφορη δυσαρέσκεια της ελληνικής πλευράς με ένα μπαράζ δηλώσεων ανώτατων κυβερνητικών αξιωματούχων.
O υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Μάκης Κεραυνός, σε πρόσφατες δηλώσεις του χαρακτήρισε μη βιώσιμο τον GSI, σχεδόν την ίδια στιγμή που υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη στην Αθήνα διέρρεαν την πληροφορία ότι εντός των επόμενων δύο μηνών θα επανεκιννήσει το σκάφος για τις έρευνες όδευσης του καλωδίου έξω από τα νερά της Κάσου, συνοδευόμενο από ελληνικά πολεμικά πλοία. Πρόκειται για την έρευνα που έχει παγώσει εδώ και ένα χρόνο, όταν η πρώτη έξοδος του ερυνητικού πλοίου προκάλεσε την αντίδραση της Τουρκίας, που έστειλε πολεμικά πλοία στην περιοχή.
‘Έτσι χθες, τόσο ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζιδάκης, όσο και ο υπουργός Περιβάλλοντος- Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης και ο διεθνολόγος και βουλευτής της ΝΔ Τάσος Χατζηβασιλείου μετέφεραν στη Λευκωσία το μήνυμα ότι πρέπει ότι να ξεκαθαρίσει επιτέλους τη θέση της και να πληρώσει το μερίδιο της για ένα έργο που έχει τη σφραγίδα της ΕΕ και θα ωφελήσει τους Κύπριους καταναλωτές και όχι τους Έλληνες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ελληνική και η κυπριακή κυβέρνηση διαβουλεύονται για τον GSI εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο και ότι το Σεπτέμβριο του 2024 κατέληξαν στην υπογραφή διακρατικής συμφωνίας, μετά από ένα “θερμό” καλοκαίρι συνεχών τριβών και διαπραγματεύσεων, όταν είχε κοντέψει και πάλι να ναυαγήσει το έργο ‘Ένα χρόνο μετά βρισκόμαστε ξανά στο ίδιο έργο θεατές.
Σε συνέντευξη του στην Καθημερινή της Κύπρου, ο υπουργός Οικονομικών δήλωσε ότι το έργο (GSI) «δεν είναι βιώσιμο με τους συγκεκριμένους όρους» και επικαλέστηκε δύο ανεξάρτητες μελέτες από σοβαρούς οργανισμούς που έχει στη διάθεση του. Χαρακτήρισε το έργο πολύπλοκο με οικονομική, τεχνική και γεωπολιτική πτυχή και επέρριψε ευθύνες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή η οποία αποφάσισε να το χρηματοδοτήσει με 650 εκατομμύρια και μετά από 15 χρόνια από την έναρξη του «δεν διερωτάται γιατί δεν έγινε αυτό το έργο».
Άλλοι Κύπριοι υπουργοί όμως διαβεβαιώνουν ότι η Λευκωσία θα τηρήσει τις δεσμεύσεις, που ανέλαβε με τη διακρατική συμφωνία και όσα έχουν συμφωνηθεί στις μεταγενέστερες επαφές με την Αθήνα.
Πολύ πρόσφατα είναι τα γεγονότα του Ιουλίου, όταν χρειάστηκαν τρεις τηλεδιασκέψεις των εμπλεκομένων με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για να δεσμευθεί η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας της Κύπρου να εκδώσει την απόφαση που θα άνοιγε το δρόμο για την καταβολή στον ΑΔΜΗΕ, που υλοποιεί το έργο, των 25 εκατ ευρώ, τα οποία αντιστοιχούν στα τέλη χρήσης δικτύου του κυπριακού σκέλους του καλωδίου για το 2025. Επρόκειτο όμως για μία απόφαση με αστερίσκους, καθώς για να επικυρωθεί η ανάκτηση, έχει τεθεί ως προϋπόθεση ο Διαχειριστής (ΑΔΜΗΕ) να εξασφαλίσει την Άδεια Ιδιοκτήτη και Διαχειριστή του GSI.
Οι συνεχείς “αστερίσκοι”, οι υπαναχωρήσεις και η αναβλητικότητα της Κύπρου σε κάθε βήμα που αφορά στον GSI δείχνουν ότι στη Λευκωσία είτε υπάρχουν άλλα συμφέροντα που αντιστρατεύονται το έργο- είναι γνωστή εξάλλου η αντίθεση τοπικών ηλεκτροπαραγωγών στον GSI-είτε ότι η κυπριακή κυβέρνηση ή κάποια από τα στελέχη της δεν θέλουν την εμπλοκή της χώρας σε μία υπόθεση που μπορεί να ξεσηκώσει ανεπιθύμητες αντιδράσεις από την Τουρκία σε μία χρονική περίοδο εξαιρετικής γεωπολιτικής ρευστότητας. Έτσι οι τριβές με την Αθήνα τροφοδοτούν μία συνεχή αναβλητικότητα, ενώ παράλληλα τηρούν και τα προσχήματος στην περίπτωση που τελικώς ναυαγήσει η όλη υπόθεση.
Μόνο που από την άλλη πλευρά, την ελληνική, υπάρχει μεγάλο οικονομικό κόστος. Ο ΑΔΜΗΕ, που προωθεί και υλοποιεί το καλώδιο έχει ήδη καταβάλει πάνω από 250 εκατ. Ευρώ για το έργο και θέλει να ξεκινήσει η ανάκτηση των δαπανών έτσι όπως συμφωνήθηκε πέρυσι. Οι ‘Έλληνες καταναλωτές θα αρχίσουν ήδη από τους λογαριασμούς ρεύματος του Σεπτεμβρίου να πληρώνουν επαυξημένα τέλη δικτύου μεταφοράς, λόγω του GSI. Μάλιστα, όπως προβλέπει η συμφωνία που έχουν υπογράψει οι δύο χώρες, οι καταναλωτές των δύο χωρών θα επιβαρυνθούν για την ανάκτηση των δαπανών ακόμα και αν το καλώδιο δεν υλοποιηθεί ποτέ, εξ αιτίας τρίτων παραγόντων που δεν οφείλονται στον ΑΔΜΗΕ.
Ταυτόχρονα υπάρχει και το γεωπολιτικό κόστος, δεδομένου ότι η ελληνική κυβέρνηση ποτέ δεν έκρυψε το γεωπολιτικό βάρος που δίδει στην ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την Κύπρο. Την ώρα που η Αθήνα είναι έτοιμη να λάβει την απόφαση για την έξοδο του ερευνητικού σκάφους με τη συνοδεία πολεμικών πλοίων και εν όψει της αναμενόμενης συνάντησης του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν στη Νέα Υόρκη, η Κύπρος θέτει ζήτημα βιωσιμότητας του καλωδίου, περίπου ένα χρόνο μετά από τότε που υπέγραψε τη διακρατική συμφωνία με την Ελλάδα για τη διασύνδεση….…
‘Όπως δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χθες το βράδυ στην ΕΡΤ «είναι επιτακτική ανάγκη, η κυπριακή πλευρά να ξεκαθαρίσει άμεσα τη θέση της».
Να μάθουμε επιτέλους αν η Κύπρος θέλει ή δεν θέλει τη διασύνδεση.
