Στρατηγικής σημασίας η θέση της Ελλάδας για την ενέργεια δήλωσε ο Doug Burgum

Τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου, που μπορεί να μεταφέρει αμερικανικό φυσικό αέριο από την Ελλάδα ως την Ουκρανία και να τροφοδοτήσει τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης υπογράμμισε ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ και επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας στο  Λευκό Οίκο κ. Doug Burgum,  κατά την επίσκεψη του χθες στις εγκαταστάσεις υγροποιημένου αερίου (LNG) του ΔΕΣΦΑ στη  Ρεβυθούσας.

Στη συνέντευξη τύπου που έδωσε μαζί με τον υπουργό Περιβάλλοντος- Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, ο κ. Burgum μίλησε για τις ενεργειακές ευκαιρίες που έχει η Ελλάδα, με τη στρατηγική της θέση και τις υποδομές όπως αυτή της Ρεβυθούσας και τους αγωγούς που φθάνουν στη ΝΑ Ευρώπη.    Είπε ότι βασικός πυλώνας της πολιτικής της χώρας του  είναι η ειρήνη και η ευημερία και τόνισε ότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει δεσμευτεί να φέρει ειρήνη σε όλο τον κόσμο, προσθέτοντας ότι ένας τρόπος για να το πετύχει αυτό είναι η ενεργειακή διπλωματία. “ Η αφθονία της ενέργειας που μπορούν να παρέχουν οι ΗΠΑ, μπορεί να σταματήσει την προμήθεια ενέργειας από αυτούς που πωλούν  ενέργεια για να χρηματοδοτούν πολέμους και να τροφοδοτήσει την ανάπτυξη του ΑΙ” ανέφερε ο Αμερικανός υπουργός και επισήμανε τη σημασία της χώρας μας, καθώς στη Ρεβυθούσα μπορεί να φθάνει  αμερικανικό LNG  και να διοχετεύεται στη ΝΑ Ευρώπη  μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, που λειτουργεί για να μεταφέρει ειρήνη, όπως είπε.

Προλογίζοντας τον Αμερικανό υπουργό, ο κ. Παπασταύρου τόνισε οι ΗΠΑ παραμένουν στρατηγικός εταίρος της Ελλάδας και ότι οι σχέσεις της Ουάσινγκτον με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη είναι στο καλύτερο σημείο, που ήταν ποτέ. Ως απτό παράδειγμα ανέφερε την ενεργειακή συνεργασία, προσθέτοντας ότι την  Κυριακή στη Ρεβυθούσα ξεφόρτωσε πλοίο ελληνικών συμφερόντων αμερικανικό LNG. Πρόσθεσε ότι   το 2025 το 81% του LNG   στη χώρα μας προήλθε από τις ΗΠΑ και επισήμανε τη δυνότητα το LNG, μέσω Ρεβυθούσας και του  FSRU Αλεξανδρούπολης να μεταφέρεται από τον  Κάθετο Διάδρομο στις χώρες της ΝΑ Ευρώπης, φέρνοντας ανάπτυξη και σταθερότηττα στην ευρύτερη περιοχή. Για εμάς η σχέση Ελλάδας -ΗΠΑ είναι στρατηγική, κατέληξε ο κ. Παπασταύρου.

Πάντως, παρά την πολιτική στήριξη που έχει ο Κάθετος Διάδρομος από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη και παρά τις προσπάθειες του ΔΕΣΦΑ, οι μέχρι σήμερα επιδόσεις του ήταν πενιχρές, αν κρίνουμε από τα αποτελέσματα των 4 μηνιαίων δημοπρασιών που έχουν γίνει ως τώρα  για τη δέσμευση χωρητικότητας προκειμένου ποσότητες αερίου να φθάσουν στην Ουκρανία.

To προϊόν δεν βρήκε αγοραστές και σύμφωνα με τους traders το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει είναι οι τιμές, καθώς τα σωρευτικά τέλη διέλευσης από τις χώρες απ’ όπου περνά ο αγωγός είναι αρκετά υψηλά, πράγμα που καθιστά μη ανταγωνιστικά τα προϊόντα του, σε σχέση με την άλλη βασική διαδρομή μεταφοράς, επίσης  αμερικανικού LNG στην Ουκρανία, μέσω Πολωνίας, Ουγγαρίας και Σλοβακίας.

Σε χθεσινό δημοσίευμα του, μάλιστα ο έγκυρος ενεργειακός οίκος ICIS αναφέρει ότι το λόμπυ των ενεργειακών traders της Ευρώπης , η Energy Traders Europe θέτει και θέματα συμβατότητας του Κάθετου Διαδρόμου με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, προειοδοποιώντας για κινδύνους που συνδέονται με τη δέσμευση χωρητικότητας στον εν λόγω αγωγό.

Οι προειδοποιήσεις αυτές δημοσιοποιούνται τις παραμονές της  συνάντησης που έχουν προγραμματίσει στο Τσισινάου της Μολδαβίας όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς στον Κάθετο Διάδρομο για να συζητήσουν  “κεκλεισμένων των θυρών” τη δυνατότητα αποστολής αερίου από την Ελλάδα στην Ουκρανία. Σήμερα, οι συμμετέχοντες θα έχουν τις προκαταρκτικές επαφές μέσω τηλεδιασκέψεων και στις 19 Σεπτεμβρίου θα ακολουθήσει η συνάντηση στρογγυλής τραπέζης υψηλού επιπέδου.

Ας σημειωθεί ότι στα τέλη Σεπτεμβρίου ο ΔΕΣΦΑ θα πρέπει να διεξάγει  τη πέμπτη δημοπρασία δέσμευσης χωρητικότητας στον Κάθετο Διάδρομο για μεταφορά αερίου στην Ουκρανία τον Οκτώβριο.

O διευθύνων σύμβουλος της Energy Traders Europe κ. Marc Copley δήλωσε στο ICIS ότι ένας αριθμός πρόσφατων ενεργειών (σσ δημοπρασίες) για την προσφορά σταθερής μηνιαίας δυναμικότητας μεταφοράς αερίου από την Ελλάδα στην Ουκρανία, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου μπορεί να μην είναι συμβατές με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Και τούτο γιατί αφορούν  προϊόντα κατά παραγγελία, περιοριζόμενα σε σημεία εξόδου στην Ουκρανία.

Κατά τον ίδιο, ο καλύτερος τρόπος για να εξασφαλιστεί ασφαλής και προσιτή ενέργεια από τον Κάθετο Διάδρομο είναι να διασφαλιστεί ότι το αέριο μπορεί να ρέει ελεύθερα από τα σύνορα. “Μέτρα όπως το Route 1 (το πρώτο προϊόν που δημοπραττήθηκε) δημιουργεί προηγούμενο, που μπορεί να διασπάσει τις αγορές  και να υπονομεύσει τους στόχους” πρόσθεσε.

Ας σημειωθεί ότι η Energy Traders Europe είχε εξ αρχής εγείρει ζητήματα με το προιόν “Route 1”, θεωρώντας ότι περορίζει τις εταιρίες να δεσμεύουν  χωρητικότητα κατά μήκος του συνόλου της διαδρομής του Κάθετου Διαδρόμου, υποχρεώνοντας τους να κλειδώνουν δυναμικότητα στην Ελλάδα ως σημείο εισόδου και την Ουκρανία ως σημείο εξόδου, παρότι ενδιαμεσα βρίσκονται άλλες τρεις χώρες, η Βουλγαρία,  Ρουμανία και η Μολδαβία.

Το όλο θέμα έχει φθάσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροοπή και τον Ευρωπαίο Ρυθμιστή (ACER), ο οποίος αναμένεται να εκδώσει εντός των επόμενων ημερών την απόφαση του για το κατά πόσον είναι συμβατά τα συγκεκριμένα προϊόντα (Route 1) με τους κανονισμούς της ΕΕ.

Πέρα όμως από το ζήτημα αυτό, φαίνεται ότι δεν έχει κλείσει και η υπόθεση με τα υψηλά κόμιστρα του Κάθετου Διαδρόμου, το οποίο αναμένεται να συζητηθεί εκ νέου στη συνάντηση στη Μολδαβία. Ας σημειωθεί ότι ήδη τα τέλη διέλευσης έχουν μειωθεί από τους Διαχειριστές των χωρών απ΄όπου περνά ο Κάθετος Διάδρομος, όμως σύμφωνα με τους traders πρέπει να γίνει περαιτέρω μείωση, προκειμένου να είναι ανταγωνιστική η τελική τιμή.

Τα τέλη διέλευσης αποτελούν ένα ακανθώδες ζήτημα, με τη ρουμανική Transgaz να θεωρείται ότι χρεώνει ορισμένες από τις υψηλότερες ταρίφες της ευρύτερης περιοχής, χωρίς μέχρι στιγμής να δείχνει ότι σκοπεύει να τις μειώσει.