Μείωση των τελών χρήσης του Κάθετου Διαδρόμου αερίου
Mετά από πέντε αποτυχημένες δημοπρασίες, ο ΔΕΣΦΑ και οι υπόλοιποι Διαχειριστές Μεταφοράς Αερίου κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου επανέρχονται με σημαντικές εκπτώσεις στα τέλη χρήσης δικτύου, προκειμένου το προϊόν αερίου “Route 1” που προορίζεται για την Ουκρανία, να βρει επιτέλους αγοραστές.
Στο πλαίσιο αυτό ο ΔΕΣΦΑ και οι άλλοι τέσσερις Διαχειριστές απεύθυναν επιστολή στις εθνικές ρυθμιστικές αρχές με τις μειωμένες τιμές για το “Route 1”, το οποίο σκοπεύουν να συνεχίσουν να παρέχουν μέσω μηνιαίων δημοπρασιών δέσμευσης χωρητικότητας στον Κάθετο Διάδρομο για δώδεκα μήνες, αρχής γενομένης από τον Νοέμβριο.
Στο Κάθετο Διάδρομο έκτος του ΔΕΣΦΑ συμμετέχουν οι Διαχειριστές της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας. Μάλιστα η μείωση των υψηλών τελών χρήσης του αγωγού, ένα από των ζητήματα που είχαν επισημάνει traders ως αιτία των προηγούμενων αποτυχημένων δημοπρασιών, έρχεται σε συνέχεια της συνάντησης που είχαν πρόσφατα στην Αθήνα οι εκπρόσωποι των πέντε διαχειριστών με πρωτοβουλία του ΔΕΣΦΑ. Για το το άλλο θέμα πάντως που έχουν θέσει αρκετοί traders, δηλαδή τη δυνατότητα να μπορούν να διαθέσουν αέριο από τον Κάθετο Διάδρομο και στις ενδιάμεσες χώρες ως την Ουκρανία, δεν επήλθε καμία αλλαγή, καθώς και το νέο σχέδιο επιτρέπει την πώληση του προϊόντος μόνον στην Ουκρανία.
Οι μηνιαίες δημοπρασίες για το έτος φυσικού αερίου 2025-2026 θα γίνονται κάθε τέταρτη Δευτέρα του μήνα που προηγείται της παράδοσης, δηλαδή η πρώτη που θα αφορά στον Νοέμβριο προγραμματίζεται για τις 27 Οκτωβρίου και η τελευταία την τέταρτη Δευτέρα του Σεπτεμβρίου για παράδοση τον Οκτώβριο 2026. Η διαβούλευση επί του νέου σχεδίου των Διαχειριστών ολοκληρώνεται στις 21 Οκτωβρίου 2025.
Στην επιστολή τους προς τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές οι 5 Διαχειριστές αναφέρουν ότι η Ουκρανία θα πρέπει να συνεχίσει να εισάγει σημαντικούς όγκους φυσικού αερίου μέσω πολλαπλών οδών, προκειμένου να καλύψει με ασφαλή τρόπο την ζήτηση της χώρας για φυσικό αέριο, για κατανάλωση από οικιακούς χρήστες, παραγωγούς θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας, όσο και για την πλήρωση των αποθηκών της. Κοινός στόχος είναι η καθιέρωση του Κάθετου Διαδρόμου ως τη νέα ενεργειακή ραχοκοκαλιά της Ευρώπης, όπως τον χαρακτήρισε πρόσφατα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.
Πάντως σήμερα η Ουκρανία τροφοδοτείται με αέριο κυρίως μέσω Πολωνίας και Σλοβακίας.
Το νέο πλαίσιο που εισηγείται ο ΔΕΣΦΑ στη ΡΑΑΕΥ προβλέπει ειδικές ρυθμίσεις, πέραν των υφιστάμενων στο ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο, που θα πρέπει να υιοθετηθούν από τις ρυθμιστικές αρχές της Ελλάδας (ΡΑΑΕΥ), της Βουλγαρίας (EWRC), της Ρουμανίας (ANRE), της Μολδαβίας (ANRE) και της Ουκρανίας (NCREPU).
Σύμφωνα με αυτές, το ειδικό προϊόν Route 1:
. Θα διατίθεται σε μηναία βάση από τον Νοέμβριο του 2025 έως και τον Σεπτέμβριο του 2026 από κοινού από τους Διαχειριστές της Ελλάδας (ΔΕΣΦΑ), της Βουλγαρίας (BULGARTRANSGAZ), της Ρουμανίας (TRANSGAZ), της Μολδαβίας (VESTMOLDTRANSGAZ) και της Ουκρανίας (Gas TSO of Ukraine LLC) στα σημεία διασύνδεσης Kulata / Sidirokastron, Negru Voda 1 / Kardam, Isaccea 1 / Orlovka, Kaushany και Grebenyky με κατεύθυνση μεταφοράς από την Ελλάδα στην Ουκρανία.
. Το προϊόν θα διατίθεται μέσω δημοπρασίας δυναμικότητας που θα πραγματοποιείται την τέταρτη Δευτέρα κάθε μήνα και θα κατανέμεται ισόποσα σε όλα τα σημεία διασύνδεσης
. Ως οριακή τιμή της δημοπρασίας ορίζεται το άθροισμα των Οριακών Τιμών εκκίνησης που εφαρμόζει ο κάθε διαχειριστής μειωμένη κατά 25% για τον ΔΕΣΦΑ και την BULGARTRANSGAZ, κατά 50% για την TRANSGAZ και την VESTMOLDTRANSGAZ και κατά 46% για την Gas TSO of Ukraine LLC.
Ο Κάθετος Διάδρομος έχει την πολιτική στήριξη τόσο της ΕΕ όσο και των ΗΠΑ. Η πλήρης απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο ως το τέλος του 2027 ενισχύει το ρόλο του για τη τροφοδοσία της Ουκρανίας αλλά και τη ευρύτερης περιοχής της ΝΑ Ευρώπης με αέριο προερχόμενο από άλλες πηγές και κυρίως υγροποιημένο αέριο, που φθάνει στη χώρας μας στις εγκαταστάσεις της Ρεβυθούσας και στο FSRU της Αλεξανδρούπολης αλλά και αέριο από το Αζερμπαϊτζάν, μέσω του αγωγού ΤΑΡ.
