Χαμηλότερες ταρίφες στον Κάθετο Διάδρομο για να είναι ανταγωνιστικό το 2ο FSRU
Εντός του 2026 η Gastrade θα λάβει την τελική επενδυτική απόφαση (FID) για την υλοποίηση του 2ου πλωτού σταθμού αποθηκευσης -επαναεριοποίησης φυσικού αερίου (FSRU) στα ανοιχτά της Αλεξανδρούπολης, το “ΑΣΦΑ Θράκης”, καθώς τα υψηλά τέλη διέλευσης του “Κάθετου Διαδρόμου” φαίνεται να προβληματίζουν την εταιρία, δεδομένου ότι το αέριο πρέπει να διατίθεται σε ανταγωνιστικές τιμές στην ΝΑ Ευρώπη και στην Ουκρανία, τιμές ικανές να προσελκύσουν πελάτες σε μία αγορά που εφοδιάζεται και από άλλα FSRU, όπως της Πολωνίας, της Κροατίας και της Λιθουανίας.
‘Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε χθες ο κ. Δημήτρης Κοπελούζος, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του φερώνυμου ομίλου, σε γεύμα εργασίας με δημοσιογράφους, τρεις είναι οι βασικές προϋποθέσεις για την επιτυχία του εγχειρήματος: H μείωση των τελών του Κάθετου Διαδρόμου, οι συμβάσεις δέσμευσης χωρητικότητας αλλά και οι μακροχρόνιες εγγυήσεις για την υλοποίηση των συμβάσεων αυτών, που πρέπει να είναι ανάλογες με την επένδυση. Ο προϋπολογισμός του 2ου FSRU είναι πολύ υψηλότερος από το FSRU Αλεξανδρούπολης, που είναι το πρώτο που λειτούργησε στη χώρα και το μοναδικό μερί στιγμής.
Το κόστος για τον δεύτερο πλωτό σταθμό της Gastrade υπολογίζεται σε 650 εκατ. ευρώ, καθώς οι τιμές των υλικών εκτοξεύτηκαν μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Το 1ο FSRU στοίχισε 490 εκατ. ευρώ, (χωρίς τα χρηματοοικονομικά) εκ των οποίων τα 226 εκατ. Ευρώ ήταν επιδοτήσεις. Για το “ΑΣΦΑ Θράκης” όμως δεν προβλέπεται καμία επιδότηση, αλλά ούτε και φθηνή δανειοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, καθώς η ΕΕ δεν επιδοτεί πλέον έργα αερίου και η ΕΤΕπ δεν χορηγεί δάνεια σε έργα αερίου.
“Είναι προφανές, από τη διαφορά κόστους και μόνον των δύο έργων, ότι για να έχεις μία εύλογη απόδοση, ακόμα και την ελάχιστη, πρέπει τα υπόλοιπα κόστη να μειωθούν, δεδομένου και του ανταγωνισμού από τα FSRU των άλλων χωρών της περιοχής, τα οποία αφενός γεωγραφικά βρίσκονται πιο κοντά στον τελικό καταναλωτή και αφετέρου τα περισσότερα έχουν κατασκευαστεί πριν τον πόλεμο στην Ουκρανία, όταν τα σχετικά κόστη ήταν χαμηλότερα” εξήγησε ο κ. Κοπελούζος. Τόνισε ότι πρόκειται για ένα έργο με στρατηγική προοπτική, ότι η Gastrade έχει σοβαρούς μετόχους, ( Ελμίνα Κοπελούζου, Gaslog, ΔΕΠΑ, ΔΕΣΦΑ, Bulgartransgas με μερίδιο 20% ο καθένας), που έφεραν προστιθέμενη αξία, στο πρότζεκτ, το οποίο ξεκίνησε από σχέδιο του κ. Κοπελούζου. “Όλοι οι μέτοχοι ενδιαφέρονται για το ΑΣΦΑ Θράκης” δήλωσε χαρακτηριστικά, αλλά θα πρέπει να μειωθούν οι ταρίφες στον Κάθετο Διάδρομο, τον διασυνδετήριο αγωγό μεταφοράς αερίου που ξεκινά από την Ελλάδα και φθάνει ως την Ουκρανία. “Εμείς γνωρίζουμε ότι το 2ο FSRU θα είναι ένα έργο χαμηλής απόδοσης” είπε, τονίζοντας ότι η FID θα ληφθεί, αφού πρώτα εξασφαλιστούν οι πελάτες, δηλαδή κλείσουν συμφωνίες δέσμευσης χωρητικότητας στη μονάδα.
“Οποιος φτιάξει το 2ο FSRU θα είναι ευεργέτης για τη χώρα. Για το 3ο FSRU, μια που με ρωτάτε, θα είναι κατεστραμμένος ευεργέτης” είπε χαριτολογώντας, δείχνοντας με τον τρόπο αυτό ότι δεν πιστύει ότι χωρά 3ο FSRU παρά τα σχέδια που υπάρχουν.
Προοπτικά πάντως “βλέπει” πως τη αγορά φυσικού αερίου στη ΝΑ Ευρώπη, την Ουγγαρία και την Ουκρανία θα αυξηθεί, εκτιμώντας ότι οι ανάγκες για το καύσιμο στην περιοχή θα φθάσουν τα 30-35 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως το 2030-32, κυρίως λόγω της αντικατάστασης των λιγντικών-ανθρακικών μονάδων που λειτουργούν στις χώρες αυτές με παραγωγή ηλεκτρισμού από φυσικό αέριο αλλά και της αναθέρμανσης της οικονομίας μετά τη λήξη του πολέμου στην Ουκρανία. Οι πρόσθετες ποσότητες αερίου που θα χρειαστεί η περιοχή εκτιμά ότι θα φθάσουν στα 17 δισ.κ.μ. αερίου, όσο περίπου είναι σήμερα το αέριο που εισάγουν οι χώρες της περιοχής από τη Ρωσία, το οποίο όμως έχει ημερομηνία λήξης, αφού η ΕΕ έχει αποφασίσει την απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού αέριου από το τέλος του 2027.
Οι δυνατότητες της χώρας μας για εξαγωγή αερίου στη Ν.Α Ευρώπη σήμερα είναι 5 δισ.κμ ετησίως από τον Κάθετο Διάδρομο, συν 3,5 δισ κ.μ. από το Σιδηρόκαστρο και μελλοντικά 1,5 δισ κ.μ μέσω αγωγού με τη Βόρεια Μακεδονία, που αργότερα θα φθάσει στη Σερβία. Ας σημειωθεί ότι ο ΔΕΣΦΑ σύντομα πρόκειται να προκηρύξει το διαγωνισμό για το έργο Κομοτηνή-Καρπερή.
Αν το ΑΣΦΑ Θράκης αρχίσει να κατασκευάζεται το 2026 σε δύο χρόνια, δηλαδή το 2028 θα έχει ολοκληρωθεί.
Ο κ Κοπελούζος δεν θεωρεί ότι υπάρχει ενδεχόμενο επαναφοράς του ρωσικού αερίου στην ΕΕ όταν λήξει ο πόλεμος στην Ουκρανία, εκτιμώντας ότι απόφαση της ΕΕ για την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο είναι οριστική.
Ερωτώμενος αν υπάρχει ενδεχόμενο συνεργασίας με το κρατικό αναπτυξιακό αμερικανικό fund DFC είπε ότι είναι ανοικτός σε συζητήσεις και αν υπάρξει κάποια συγκεκριμένη πρόταση που να δίξνει προστιθέμενη αξία στο έργο θα την εξετάσει. Διευκρίνσε πάντως ότι το DFC χορηγεί δάνεια και ότι δανειοδοτικό ενδιαφέρον για το έργο έχει ήδη εκδηλωθεί από ελληνικές και ξένες τράπεζες. Στελέχη του ομίλου επιβεβαίωσαν τις επαφές με την enerwave (πρώην elpedison ), λέγοντας πάντως ότι “μιλάμε όπως μιλάμε και με άλλους”.
Ιδιαίτερη έμφαση ο κ. Κοπελούζος έδωσε στο γεγονός ότι τα σλοτ στις εγκαταστάσεις της Ρεβυθούσας δεν επαρκούν, καθώς έχουν ήδη κλείσει ως το 2036 σαπό ‘Έλληνες χρήστες και έναν ξένο. Πρόσθεσε ότι μικρές δυνατότητες για τα επόμενα τρία χρόνια έχει και το FSRU της Αλεξανδρούπολης, με κρατήσεις για το το 60-65% της δυναμικότητας του ως το 2030, μετά όμως οι δυνατότητες κράτησης χωρητικότητας αυξάνονται.
Τέλος εκτίμησε ότι οι τιμές του LNG μεσο-μακροπρόθεσμα θα πέσουν -σήμερα το TTF είναι φθηνότερο κατα΄3,8 ευρώ/MWh από το ρωσικο αέριο, ενώ σε ερώτηση αν θα συμμετείχε σε ενδεχόμενη Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, είπε ότι πρώτα θα πρέπει να δει τους όρους και να εξετάσει την επένδυση.
