Στη δεύτερη θέση σε όλη την Ευρώπη έρχεται η Ελλάδα σε ότι αφορά τις χώρες με τη μεγαλύτερη εγκατεστημένη ισχύ ηλιακής-θερμικής ενέργειας, σύμφωνα με στοιχεία της Solar Heat Europe, που επικαλείται η Κομισιόν σε ανακοίνωσή της.
Την πρώτη θέση στη σχετική κατάταξη καταλαμβάνει η Γερμανία με 13.285 MWth και ακολουθούν η Ελλάδα με 4.202 MWth και η Ιταλία με 3.829 MWth.
Συνολικά πάντως, σε όλη την ΕΕ η εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών παρουσίασε σημαντική αύξηση το 2025, φθάνοντας περίπου στα 406 GW από 338 GW το 2024 και ξεπερνώντας τον στόχο που είχαν θέσει από το 2022 οι Βρυξέλλες για την περυσινή χρονιά, περί εγκατάστασης ηλιακής ισχύος 380 GW.
Πλέον, τα φωτοβολταϊκά έχουν γίνει η πιο ανταγωνιστική πηγή ηλεκτρικής ενέργειας σε πολλά μέρη της ΕΕ, χάρη στις τεράστιες μειώσεις στο κόστος της.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, το 47,5% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ προήλθε από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας το 2024, με την ηλιακή ενέργεια να αντιπροσωπεύει σχεδόν το 1/4, 23,4%. Τον Ιούνιο του 2025, για πρώτη φορά στην ιστορία, ο ήλιος ήταν η κύρια πηγή της ηλεκτρικής ενέργειας που παρήχθη στην Ευρώπη.
Μια σειρά από ηλιακές τεχνολογίες είναι διαθέσιμες για την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας με διαφορετικούς τρόπους:
. Τα ηλιακά φωτοβολταϊκά (Φ/Β) πάνελ, που αποτελούνται από μεμονωμένα ηλιακά στοιχεία και μετατρέπουν το ηλιακό φως σε ηλεκτρισμό.
. Τα ηλιακά- θερμικά πάνελ , που αξιοποιούν τη θερμότητα του ήλιου και χρησιμοποιούνται κυρίως για τη θέρμανση νερού και χώρων σε κτίρια ενώ μπορούν να παρέχουν ατμό για τη βιομηχανία ή ακόμα και κλιματισμό και ψύξη.
. Η τεχνολογία συγκεντρωμένης ηλιακής ενέργειας, που χρησιμοποιεί καθρέφτες για τη συγκέντρωση του ηλιακού φωτός και την παραγωγή θερμότητας και ατμού για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Περίπου 11 εκατομμύρια στέγες στην Ευρώπη διαθέτουν ηλιακή θερμική ενέργεια και θερμική αποθήκευση. Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς ηλιακής θερμικής ενέργειας στην ηπειρωτική Ευρώπη ήταν 41 GW το 2023.
Τα ηλιακά φωτοβολταϊκά και τα ηλιακά θερμικά πάνελ μπορούν να εγκατασταθούν σε στέγες και ακόμη και να ενσωματωθούν σε κτίρια, για παράδειγμα ως ηλιακά κεραμίδια ή προσόψεις. Σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, οι ιδιοκτήτες σπιτιών και οι ενοικιαστές μπορούν να εγκαταστήσουν μίνι ηλιακά πάνελ σε κάγκελα μπαλκονιών, τοίχους ή βεράντες.
Εάν σε μια δεδομένη στιγμή παράγεται περισσότερη ενέργεια από την απαραίτητη από τα ηλιακά φωτοβολταϊκά πάνελ, αυτή μπορεί να αποθηκευτεί σε τοπικές μπαταρίες ή σε τοπική θερμική αποθήκευση, να μοιραστεί με άλλους καταναλωτές, να διοχετευτεί στο ηλεκτρικό δίκτυο και να πωληθεί
Επειδή όμως κάθε κτίριο δεν είναι κατάλληλο για την εγκατάσταση ηλιακών πάνελ, οι ενεργειακές κοινότητες και οι λύσεις κοινής χρήσης ενέργειας μπορούν να δώσουν στους καταναλωτές τη δυνατότητα να επωφεληθούν από αυτή την καθαρή και φθηνή πηγής ενέργειας, ακόμη και αν δεν είναι δυνατή η εγκατάσταση στο δικό τους κτίριο.
Η ηλιακή θερμική ενέργεια μπορεί να αποτελέσει εξαιρετική πηγή καθαρού και οικονομικά προσιτού ζεστού νερού και θέρμανσης χώρου όχι μόνο για τα σπίτια, αλλά και για τη βιομηχανία. Παραδείγματα βιομηχανιών που χρησιμοποιούν ηλιακή θερμική ενέργεια στην ΕΕ περιλαμβάνουν τη χαρτοβιομηχανία, τα αγροδιατροφικά προϊόντα, τη βιομηχανία λουλουδιών και τη βιομηχανία ποτών.
Όπως τονίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ανακοίνωση της, η ΕΕ διαθέτει ισχυρή παραγωγική βάση για την ηλιακή θερμική ενέργεια, με το 90% της ευρωπαϊκής ζήτησης να καλύπτεται από παραγωγή εντός ΕΕ.
Εκτιμάται ότι 7,2 εκατομμύρια εργαζόμενοι απασχολούνταν σε ηλιακά φωτοβολταϊκά το 2024, σύμφωνα με την Ετήσια Ανασκόπηση του Διεθνούς Οργανισμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για το 2025. Το 10,6% αυτών των θέσεων εργασίας βρισκόταν στην ΕΕ, παρέχοντας απασχόληση σε περίπου 764.400 εργαζόμενους. Επιπλέον, η ηλιακή θέρμανση και ψύξη και η συγκεντρωμένη ηλιακή ενέργεια συνέβαλαν σε 19.000 και 5.000 θέσεις εργασίας αντίστοιχα.
Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι η παραγωγή ηλιακής φωτοβολταϊκής ενέργειας είναι συχνά αποκεντρωμένης φύσης, γεγονός που μπορεί να διαδραματίσει βασικό ρόλο στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ενεργειακού συστήματος. Αν και είναι μια μεταβλητή πηγή ενέργειας, που σημαίνει ότι δεν μπορεί να παράγει ενέργεια εικοσιτέσσερις ώρες το 24ωρο επί επτά ημέρες την εβδομάδα, χάρη στην αποθήκευση η παραγόμενη ενέργεια μπορεί να κατανεμηθεί εντός του 24ωρου, επιτρέποντας στα ηλιακά συστήματα να παρέχουν ηλεκτρική ενέργεια ακόμη και τη νύχτα ή κατά τη διάρκεια διακοπών του δικτύου.
