Οι μπαταρίες μπορούν να μειώσουν τις τιμές του ηλεκτρισμού
H Ελλάδα μπορεί να έχει καιθυστερήσει στην ενσωμάτωση των μπαταριών αποθήκευσης ηλεκτρισμού στο σύστημά της, σε αρκετές χώρες της ΕΕ όμως οι μπαταρίες έχουν εισέλθει δυναμικά και ήδη από το 2025 άρχισαν να ανταγωνίζονται την ενέργεια από φυσικό αέριο,.
Τις ώρες με μεγάλη κατανάλωση φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή, οπότε αυξάνονται οι τιμές,, παρουσιάζεται μία κερδοφόρος ευκαιρία για τις μπαταρίες, που μπορούν να αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια σε χαμηλή τιμή όταν παράγεται άφθονη από φωτοβολταϊκά και αιολικά και να την πωλούν τις ώρες που οι τιμές αυξάνονται. Σύμφωνα με μελέτη του οίκου Ember, τα πρώιμα στοιχεία από την επίδραση των μπαταριών στο σύστημα το 2025, έδειξαν ότι η σημαντική επιτάχυνση της εγκατάστασης μονάδων αποθήκευσης μπορεί να αντιμετωπίσει τις αυξήσεις τιμών
Η μέση ετήσια μείωση κατά 20% στο κόστος των μπαταριών την τελευταία δεκαετία, σε συνδυασμό με τις μεγάλες και διευρυνόμενες αποκλίσεις τιμών εντός της ημέρας στις αγορές χονδρικής, έχει καταστήσει την επένδυση στην αποθήκευση μπαταριών πιο ελκυστική οικονομικά ελκυστική από ποτέ.
Η βελτιωμένη επιχειρηματική προοπτική ήδη ενίσχυσε την ανάπτυξη μπαταριών: το 2025 οι μεγάλες μπαταρίες της ΕΕ ξεπέρασαν τα 10 GW, ισχύς υπερδιπλάσιο σε σχέση με μόλις δύο χρόνια πριν, τα 4 GW του 2023.
Σήμερα σχεδόν οι μισές μπαταρίες σε κλίμακα δικτύου της ΕΕ συγκεντρώνονται σε δύο μόνο χώρες, την Ιταλία και τη Γερμανία. Όμως από το 2025 η ανάπτυξη μπαταριών επιταχύνθηκε σε όλη την ΕΕ, με έργα που άρχισαν να κατασκευάζονται ή ανακοινώθηκαν
Στη χώρα μας όπως και στην Ισπανία και την Πολωνία το pipeline των μπαταριών σε κλίμακα δικτύου έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ το 2025. Στην Ελλάδα, όπως σημειώνει η έκθεση, η λειτουργική χωρητικότητα μπαταριών σε κλίμακα δικτύου παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή σε σύγκριση με την εγκατεστημένη αιολική και ηλιακή ενέργεια.
Η Γερμανία και η Πολωνία ηγούνται στο pipeline της αποθήκευσης με μπαταρίες και ακολουθεί η Ιταλία. Εάν όλα τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη προχωρήσουν, η χωρητικότητα θα ξεπεράσει τα 40 GW, δεκαπλάσια αύξηση από τα επίπεδα του 2023, και θα είναι λιγότερο γεωγραφικά συγκεντρωμένη. Ταυτόχρονα παρατηρείται ένα μεγάλο άλμα στην αξία των εισαγωγών κινεζικών μπαταριών στην ΕΕ τους πρώτους 11 μήνες του 2025
Στην Ιταλία, που είναι ένας από τους ηγέτες σε εγκατεστημένες μπαταρίες στην ΕΕ, παρατηρήθηκαν ήδη από την περυσινή χρονιά ενδείξεις κάλυψης της ζήτησης κατά τις ώρες αιχμής της χρήσης φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή. Η χώρα φιλοξενεί μεγάλες μπαταρίες 1,9 GW (περίπου το 20% της συνολικής λειτουργικής χωρητικότητας της ΕΕ). Από τον Ιανουάριο έως τον Οκτώβριο του 2025 η εγκατεστημένη χωρητικότητα των μονάδων αποθήκευσης αυξήθηκε κατά 0,7 GW(+40% σε σύγκριση με το 2024) , ενώ ακολουθούν σε διάφορα στάεδια κατασκευής ή αδειοδοτικής διαδικασίας νέα έργα ισχύος 10 GW
Το 2025, οι μπαταρίες της Ιταλίας συνέβαλαν στην κάλυψη της ζήτησης μια τάση που θα μπορούσε να επιταχυνθεί γρήγορα όσο υλοποιούνται τα νέα έργα. Τον Σεπτέμβριο του 2025, τα μεγάλης κλίμακας συστήματα μπαταριών παρείχαν στο σύστημα κατά μέσο όρο 1,1 GW κατά τις πρώτες βραδινές ώρες (7-8 μ.μ.). Αυτό αντιπροσώπευε μόνο το 3% της ζήτησης σε εκείνες τις ώρες, σε σύγκριση με το μερίδιο 52% της ενέργειας από ορυκτά καύσιμα, κυρίως φυσικό αέριο. Ωστόσο, με την ολοκλήρωση των έργων στο pipeline, η χωρητικότητα των μπαταριών θα μπορούσε να αυξηθεί σχεδόν έξι φορές, να καλύψει υψηλότερα μερίδια ζήτησης κατά τις ώρες αιχμής της χρήσης φυσικού αερίου και να μειώσει την υψηλή εξάρτηση της χώρας από το ακριβό φυσικό αέριο.
Ένα πρώτο παράδειγμα για το τι θα μπορούσε να συμβεί στην Ιταλία είναι η Καλιφόρνια. Η χωρητικότητα των μπαταριών σε κλίμακα δικτύου της Καλιφόρνιας το 2021 ισοδυναμούσε με το τρέχον επίπεδο της Ιταλίας (2 GW), εκτοξεύτηκε όμως στα 13 GW μέσα σε τέσσερα χρόνια. Το 2025, οι μπαταρίες στην Καλιφόρνια κάλυψαν συστηματικά σχεδόν το ένα πέμπτο της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις βραδινές αιχμές, περιορίζοντας ολοένα και περισσότερο την ανάγκη για φυσικό αέριο. Σε μόλις τέσσερα χρόνια, το μερίδιο των ορυκτών καυσίμων ηλεκτροπαραγωγής στην Καλιφόρνια, κατά τη βραδινή αιχμή της ζήτησης μειώθηκε από 44% τον Σεπτέμβριο του 2021 σε 34% τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ η συνεισφορά των μπαταριών αυξήθηκε από 3% σε 22% κατά την ίδια περίοδο. Αυτό δείχνει ότι οι χώρες της ΕΕ που αναπτύσσουν μπαταρίες για την αποθήκευση άφθονης καθαρής ενέργειας θα μπορούσαν να μειώσουν την εξάρτησή τους από το ακριβό φυσικό αέριο.
Η ανάπτυξη μεγαλύτερης χωρητικότητας μπαταριών μπορεί να αντικαταστήσει σημαντικό μέρος της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο και να μειώσει τις τιμές χονδρικής του ηλεκτρισμού σε περιόδους υψηλής ζήτησης. Η ηλιακή και η αιολική ενέργεια που αποθηκεύεται σε μια μπαταρία και μετατοπίζεται στο βράδυ υπολογίζεται ότι κοστίζει περίπου 64 ευρώ/MWh στην Ιταλία Πρόκειται για μια ανταγωνιστική τιμή σε σύγκριση με το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από έναν τυπικό σταθμό φυσικού αερίου, το οποίο κατά μέσο όρο το 2025 στην Ιταλία ήταν 111 ευρώ/MWh και συνήθως καθόριζε την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στις αγορές χονδρικής.
Σημαντική είναι η συμβολή των μπαταριών και στη μείωση των περικοπών ενέργειας από ΑΠΕ, μία αυξανόμενη τάση τα τελευταία χρόνια όσο αυξάνεται η διείσδυση της πράσινης ενέργειας, καθώς οι Διαχειριστές Δικτύων περιορίζουν σκόπιμα την παραγωγή σταθμών ΑΠΕ λόγω της υπερπροσφοράς ενέργειας ή των φυσικών/τεχνικών περιορισμών του δικτύου. . Όπου γίνονται περικοπές, υπάρχει η ευκαιρία αξιοποίησης της απορριπτόμενης ενέργειας για μεταγενέστερη χρήση μέσω αποθήκευσης. Οι μπαταρίες που φορτίζουν χρησιμοποιώντας φθηνή καθαρή ενέργεια – η οποία διαφορετικά θα χανόταν – αποκομίζουν κέρδος, καθώς οι περίοδοι υψηλών περικοπών στις ΑΠΕ συνήθως συμπίπτει με τις χαμηλότερες τιμές, που μερικές φορές γίνονται αρνητικές. Το 2025, επτά χώρες της ΕΕ κατέγραψαν αρνητικές τιμές στο 5% ή περισσότερο των ωρών.
Στη Γερμανία, που είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός ηλιακής ενέργειας στην ΕΕ, οι μπαταρίες θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη μείωση των περικοπών. Η Γερμανία περιέκοψε περίπου το 3,1% της συνολικής ηλιακής παραγωγής το 2025, από 1,9% το 2024, ενώ η μηνιαία μείωση της αιολικής ενέργειας παρέμεινε κατά μέσο όρο 4,8% το 2025. Συνολικά, η Γερμανία μείωσε περίπου 9,6 TWh αιολικής και ηλιακής παραγωγής το 2025, σχεδόν το 4% της συνολικής παραγωγής από τις δύο αυτές πηγές.
Εάν τα έργα που σχεδιάζονται στη Γερμανία για εγκατάσταση μπαταριών (σοδύναμα με 10,5 GW/26,3 GWh) είχαν απορροφήσει την παραγωγή που απορρίφθηκε, τότε το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας θα μπορούσε να είχε αποφύγει το ένα τρίτο της μείωσης που έγνει το 2025 και να περιορίσει κατά περίπου 0,8 δισεκατομμύρια ευρώ το κόστος, εκ του οποίου 613 εκατ. Ευρώ για ανακατανομή και 219 εκατ. ευρώ για προμήθεια φυσικού αερίου. Η μείωση αυτού του κόστους θα μπορούσε να είχε περιορίσει τους λογαριασμούς ρεύματος των καταναλωτών, καθώς το κόστος ανακατανομής μετακυλίεται στους καταναλωτές μέσω των τελών δικτύου που περιλαμβάνονται στον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος. Η χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας μέσω μπαταριών θα είχε επίσης μειώσει την παραγωγή φυσικού αερίου κατά 3,7% (3 TWh) σε ολόκληρο το έτος.
Πρόκειται για οφέλη που ξεπερνούν το απαραίτητο κόστος επένδυσης σε μπαταρίες. Για να επιτευχθεί ετήσια εξοικονόμηση 0,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, η πρόσθετη επένδυση σε μπαταρίες εκτιμάται σε 145 εκατομμύρια ευρώ ετησίως καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής της τεχνολογίας.
Η σχέση κόστους-οφέλους για την επένδυση σε μπαταρίες βελτιώνεται περαιτέρω, δεδομένου ότι θα χρησιμοποιούνταν για πρόσθετες υπηρεσίες σταθεροποίησης δικτύου και θα χρησιμοποιούνταν για μια περίοδο πολλών ετών.
Το πιθανό όφελος από την αξιοποίηση της ενέργειας που χάνεται από τις περικοπές είναι σημαντικό για χώρες όπου η ταχεία επέκταση της ηλιακής ενέργειας δεν είχε ακόμη αντισταθμιστεί από παρόμοια ανάπτυξη μπαταριών, όπως η Ελλάδα, η Πολωνία ή η Ισπανία. Η έλλειψη σαφούς κανονιστικού πλαισίου είναι ένας από τους παράγοντες που έχουν επιβραδύνει την ανάπτυξη της αποθήκευσης μπαταριών, αλλά αυτό αλλάζει. Η Ισπανία ενέκρινε νέους κανόνες για την επιτάχυνση της ανάπτυξης μπαταριών, ως μέρος ενός πακέτου για τη μελλοντική θωράκιση του ισπανικού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας και την αντιμετώπιση βασικών τρωτών σημείων που εντοπίστηκαν μετά το μπλακ-άουτ της Ιβηρικής. Τελευταία και στη χώρα μας γίνονται βήματα για την ολοκλήρωση του θεσμικού/ρυθμιστικού πλαισίου για τις μπαταρίες.
