Σοβαρό πρόβλημα για το αέριο στην Ελλάδα από τις απειλές Πούτιν
Σε κίνδυνο για την ασφάλεια εφοδιασμού της Ελλάδας με φυσικό αέριο μπορεί να εξελιχθεί, αν βέβαια πραγματοποιηθεί, η απειλή του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν να διακόψει τις εξαγωγές ρωσικού αερίου στην Ευρώπη, δεδομένου ότι το 44,6% των συνολικών εισαγωγών αερίου της χώρας μας το 2025 προερχόταν από τη Ρωσία , σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ.
Είναι προφανές ότι αν αυτό συμβεί, η Ελλάδα μέσα στην κρίση που έχει ξεσπάσει στη Μέση Ανατολή θα πρέπει να βρει εναλλακτικές πηγές προμήθειας για το 44,6% του αερίου που καταναλώνει, πράγμα που μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά δύσκολο αλλά και εξαιρετικά δαπανηρό όσο συνεχίζεται ο πόλεμος και όσο παραμένουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, με το Κατάρ να έχει σταματήσει πλήρως την παραγωγή υγροποιημένου αερίου (LNG) και το κοίτασμα Λεβιάθαν, στα ανοικτά του Ισραήλ, που τροφοδοτούσε τόσο το Ισραήλ όσο και την Αίγυπτο να παραμένει κλειστό.
Σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, η απειλή Πούτιν, που στη διάρκεια της ημέρας έγινε πιο συγκεκριμένη με τις δηλώσεις του αναπληρωτή πρωθυπουργού Αλεξάντρ Νόβακ, μπορεί να είναι ένα διαπραματευτικό χαρτί της Ρωσίας, είτε για να πιέσει την ΕΕ γενικότερα είτε για να ανεβάσει τις τιμές σε υφιστάμενα συμβόλαια προμήθειας. “ Η Ρωσία θα μπορούσε να διακόψει τις προμήθειες αυτή τη στιγμή εν μέσω της απότομης αύξησης των τιμών ενέργειας που προκλήθηκε από την κρίση στο Ιράν” είπε ο Ρώσος πρόεδρος.
Κάτω από τις τρέχουσες συνθήκες όμως είναι μία απειλή που για μία σειρά από χώρες-μέλη, όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, που δεν έχουν πρόσβαση στη θάλασσα και εφοδιάζονται μόνον με ρωσικό αέριο, αποτελεί το εφιαλτικό σενάριο.
Ο κ. Νόβακ συνέδεσε την πιθανή απόφαση – η οποία, όπως είπε, δεν έχει ληφθεί ακόμη – με την επιθυμία της ΕΕ να απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού αερίου είτε μέσω αγωγού, είτε ως υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) “Θα συναντηθούμε σύντομα, σύμφωνα με τις οδηγίες του Προέδρου Πούτιν, για να συζητήσουμε την τρέχουσα κατάσταση με τις ενεργειακές εταιρείες και τις πιθανές οδούς μεταφοράς για τον ενεργειακό εφοδιασμό” είπε ο κ. Νόβακ
Πάντως, η αντίδραση του αερίου TTF στη πλατφόρμα διαπραγμάτευσης του ‘Άμστερνταμ στις απειλές της Ρωσίας ήταν σχετικά χλιαρή, με τις τιμές να παρουσιάζουν μεν άνοδο αλλά όχι ιδιαίτερα μεγάλη. Μετά από διάφορες αυξομειώσεις, με απώλειες και κέρδη, οι τιμές έκλεισαν υψηλότερα κατά 3,277% στα 50,365 ευρώ/MWh, μετά την πτώση της τάξης του 8% που είχαν παρουσιάσει την προηγούμενη ημέρα. Η συγκρατημένη άνοδος ίσως να οφείλεται στο γεγονός ότι οι εισαγωγές αερίου από τη Ρωσία υπολογίζεται ότι έχουν υποχωρήσει μόλις στο 13% του συνολικού μείγματος αερίου που προμεθεύεται η Ευρώπη και ότι αυτό αφορά κάποιες χώρες της ανατολικής και νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ας σημειωθεί ότι πριν το 2022, η Ρωσία κάλυπτε περίπου το 40% των αναγκών της ΕΕ σε αέριο.
Όσον αφορά στην Ελλάδα, τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ για το 2025 δείχνουν ότι η συνολική ζήτηση φυσικού αερίου ανήλθε σε 78,75 TWh, αυξημένη κατά 14% σε σχέση με το 2024, με την εγχώρια κατανάλωσηνα φθάνει στις 70,16 TWh, αυξημένη κατά 6% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Οι εισαγωγές ρωσικού αερίου μέσω Τουρκίας- Βουλγαρίας (αγωγός Turkstream) από την πύλη του Σιδηροκάστρου κάλυψαν το 44,6% και το LNG από τη Ρεβυθούσα το 38%, κατά 63,3% υψηλότερα σε σχέση με το 2024.
Ακόμα και αν αυξηθούν οι εισαγωγές LNG από τις ΗΠΑ, είναι προφανές ότι το αμερικανικό αέριο δεν μπορεί να καλύψει ξαφνικά της ανάγκες της Ευρώπης, που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή της στερεί ήδη περίπου το 15% των προηθειών LNG από το Κατάρ. ‘Άλλωστε τα εξαγωγικά τερματικά των ΗΠΑ ήδη δουλεύουν στο φαύλ όπως και τα παραγωγικά κοιτάσματα και η δυναμικότητα τους δεν μπορεί να αυξηθεί από την μία ημέρα στην άλλη.
Τα πάντα βέβαια θα εξαρτηθούν από το πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και για πόσο χρονικό διάστημα θα παραμένουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ. Σε πρώτη φάση πάντως ο αντίκτυπος βρίσκεται στις τιμές. Ενδεικτικό του ανταγωνισμού είναι ότι πλοίο που μετάφερε LNG στην Ευρώπη και ήδη είχε φθάσει ανοικτά της `Ισπανίας, άλλαξε ξαφνικά ρότα και κατευθύνεται πλέον προς την Ασία, όπου οι αγοραστές πληρώνουον υψηλότερες τιμές. Και όλα αυτά σε μία περίοδο που τα αποθέματα αερίου της Ευρώπης βρίσκονται μόλις στο 30%
