Φυσικό Αέριο: Ανησυχούν την Ευρώπη οι απειλές Πούτιν

Φυσικό Αέριο: Ανησυχούν την Ευρώπη οι απειλές Πούτιν

Ανησυχία για την επάρκεια του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, με τα τα αποθέματα ήδη να υποχωρούν,  προκαλούν οι απειλές του προέδρου της Ρωσίας Βλάντιμιρ Πούτιν περί πρόωρης διακοπής της προμήθειας φυσικού αερίου, παρά την επίσημη αντίδραση των Βρυξελλών, όπως διατυπώθηκε από τον Επίτροπο Ενέργειας Dan Jørgensen.

Ο Επίτροπος απέρριψε τις απειλές  Πούτιν, λέγοντας ότι αποτελούν ακόμα μία απόδειξη της χρήσης της ενέργειας ως όπλο και δήλωσε ότι η ΕΕ εστιάζει στην εξασφάλιση εναλλακτικών προμηθειών από τη Νορβηγία και τις ΗΠΑ, καθώς και στις πολιτικές για την Καθαρή Ενέργεια. Το ζήτημα όμως είναι πόσο επιπλέον αέριο και σε ποιες τιμές θα καταφέρει να προμηθευτεί η ΕΕ από τρίτους προμηθευτές αν παραταθεί το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, τη στιγμή μάλιστα που,  με βάση τις αποφάσεις που έχουν ληφθεί, στις 26 Απριλίου τίθεται σε εφαρμογή η απαγόρευση σύναψης βραχυπρόθεσμων συμβάσεων προμήθειας ρωσικού LNG και ήδη πλοία με φορτία υγροποιημένου αερίου  που προορίζονταν για την Ευρώπη αλλάζουν ρότα και ανακατευθύνονται σε ασιατικά λιμάνια, καθώς οι αγοραστές εκεί προσφέρουν υψηλότερες τιμές.

Γι ‘αυτό άλλωστε και  οι δηλώσεις Jørgensen δεν φάνηκε να καθησυχάζουν τις αγορές, με τις τιμές  του αερίου να εκτοξεύονται την Παρασκευή στα 52,80 ευρώ/MWh, μία άνοδος άνω του 50% σε σχέση με τις τιμές που ίσχυαν πριν την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν.  Πρόκειται για τα  υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2023, ενώ τα αποθέματα αερίου της Ευρώπης έχουν ήδη αρχίσει να μειόνονται: Στις 6 Μαρτίου η πληρότητα στις υπόγειες αποθήκες της ΕΕ είχε πέσει στο 29,4% από  30% στις 28/2 και στα τερματικά υγροποιημένου αερίου (LNG) στο 51,3% από 54,2%. Στη χώρα μας πάντως,  η άφιξη νέων φορτίων LNG, αύξησε την πληρότητα στη Ρεβυθούσα στο 78,7%  (280.460 m3) από 35,7% ή 127.320 κυβικά μέτρα, μία εβδομάδα πριν.

Όμως το 2025, το μεγαλύτερο μέρος των προμηθειών αερίου της Ελλάδας προερχόταν από ρωσικό αέριο- αγωγού, που εισέρχεται στη χώρα μας από την πύλη στο Σιδηρόκαστρο. Οι εισαγωγές αυτές κάλυψαν το 44,6% των συνολικών προμηθειών αερίου, με δεύτερο το LNG που αντιστοιχούσε στο 38%, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ. Επίσης η Ελλάδα, δεν εισάγει LNG από τη Ρωσία, και ελάχιστες ήταν οι ποσότητες που αγόραζε από το Κατάρ, το οποίο  έχει κηρύξει force majeure και έχει διακόψει τις εξαγωγές λογω του πολέμου.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος- Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε χθες ότι ειδικά για το φυσικό αέριο οι ροές προς τη χώρα μας αυτή τη στιγμή είναι κανονικές, επισημαίνοντας ότι σε μία παρατεταμένη κρίση αυτό που θα μας επηρεάσει δεν είναι η ασφάλεια εφοδιασμού αλλά οι τιμές. Σχετικά με τις απειλές Πούτιν είπε ότι επιβεβαιώνουν την ορθότητα της επιλογής της ΕΕ για την πλήρη απεξάρτηση από τη Ρωσία.

Ωστόσο προβλήματα έχουν ήδη αρχίζουν να εμφανίζονται: H Τρανσδνειστερία- η περιοχή που έχει αποσχιστεί από τη Μολδαβία-προειδοποιεί ότι το αέριο που διαθέτει αρκεί για λίγες ημέρες ακόμα,  ενώ χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία , που εξαρτώνται από τα ρωσική ενέργεια,   εκτιμάται ότι θα θέσουν πολύ ψηλά το θέμα στην ατζέντα, πιέζοντας την Ευρώπη. Αναλυτές εκτιμούν ότι αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, τότε η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθεμάτων ως το τέλος Μαρτίου θα πέσει στο  22–27%, σημαντικά χαμηλότερα από το 41% που ήταν ο μέσος όρος των τελευταίων  5 ετών .

Προς το παρόν πάντως η ΕΕ παραμένει πιστή στο χρονοδιάγραμμα που έχει θέσει για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, το οποίο για το 2026 προβλέπει ότι το :

– Στις 25 Απριλίου : Απαγόρευση βραχυπρόθεσμων συμβάσεων για ρωσικό LNG.

– 17 Ιουνίου : Απαγόρευση βραχυπρόθεσμων συμβάσεων για ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών.

– 1 Ιανουαρίου 2027: Πλήρης απαγόρευση όλων των μακροπρόθεσμων συμβάσεων LNG.

Στόχος είναι από την 1 Iανουαρίου 2028 να τεθεί σε ισχύ η  πλήρης απαγόρευση όλων των προμηθειών αερίου από τη Ρωσία.

Πάντως,  η αμερικανική κυβέρνηση επέτρεψε προσωρινά στην Ινδία να εισάγει πετρέλαιο από τη Ρωσία, καθώς η χώρα αντιμετωπίζει έλλειψη, δεδομένου ότι  το 90% των προμηθειών της προερχόταν από τις χώρες του Κόλπου. Πρόκειται για την προσωρινή αναστολή του αμερικανικού εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο και αέριο όσο μένουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ,  Τόσο η Αρχή Αερίου της Ινδίας (Gail) όσο και η πετρελαϊκή  Indian Oil Corp (IOC) έχουν αρχίσει να μειώνουν τις ποσότητες αερίου που παραδίδουν στους βιομηχανικούς πελάτες τους σύμφωνα με το Reuters.

Έτσι παραμένει το ερώτημα για τις Βρυξέλλες κατά πόσον θα καταφέρουν να τηρήσουν τις αποφάσεις τους για το ρωσικό αέριο και πετρέλαιο, όσο συνεχίζονται οι συγκρούσεις στον Κόλπο.