Το πακέτο των μέτρων στήριξης για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης
Χωρίς αποφάσεις, οι οποίες αναμένεται να ληφθούν ως το τέλος της εβδομάδας, έληξε η έκτακτη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε χθες το βράδυ στο Μέγαρο Μαξίμου, μετά την επιστροφή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη από την Κύπρο για τα μέτρα αντιμετώπισης της αύξησης της τιμής των καυσίμων και των ανατιμητικών τάσεων στην αγορά, μετά το σοκ που προκάλεσε η εκρηκτική άνοδος της τιμής του πετρελαίου, που άγγιξε τα 120 δολ/βαρέλι στο άνοιγμα των αγορών, αλλά και του φυσικού αερίου που ξεκίνησε την ημέρα πάνω από τα 68 ευρώ/Mwh.
Στη “φαρέτρα” των αρμόδιων υπουργείων βρίσκονται μία σειρά από μέτρα, που είχαν χρησιμοποιηθεί την περίοδο της ενεργειακής κρίσης του 2022-23, όπως το fuel pass στα καύσιμα, η επιδότηση στους λογαριασμούς ρεύματος και φυσικού αερίου, το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων, οι εντατικοί έλεγχοι στην αγορά και το επίδομα ακρίβειας.
Πάντως σχεδόν το σύνολο της αντιπολίτευσης εκτός της επιδοματικής πολιτικής, ζητά τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στη βενζίνη και στο ντίζελ, καθώς και μείωση του ΦΠΑ τουλάχιστον στα βασικά προϊόντα. Ο πρωθυπουργός δέχθηκε τις εισηγήσεις των υπουργών Ανάπτυξης Τάκη Θεωδορικάκου και Περιβάλλοντος- Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, οι τελικές αποφάσεις όμως θα ληφθούν αφού επιστρέψει από το Παρίσι, για το οποίο αναχωρεί σήμερα.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν επίσης ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζιδάκης και ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, με τηλεδιάσκεψη από τις Βρυξέλλες, όπου συνεδριάζει το Εurogroup.
Η τιμή του πετρελαίου Brent, μετά την απότομη αύξηση κατά 29% στο άνοιγμα των αγορών, υποχώρησε κατά τη διάρκεια της ημέρας, οι τιμές όμως δείχνουν να έχουν μετατοπιστεί πια στη ζώνη των 100 δολ/βαρέλι, με ανοδικές τάσεις και ότι αυτό συνεπάγεται για την ελληνική και την ευρωπαϊκή οικονομία. Πάντως λίγο πριν το κλείσιμο χθες το brent βρισκόταν στα 94,836 δολ/βαρέλι (+ 2,06%). Ανάλογη νευρικότητα παρουσίασε και το φυσικό αέριο, με την τιμή TTF στο ολλανδικό χρηματιστήριο να ανοίγει στα 68,635 ευρώ/MWh, για να πέσει στη συνέχεια και να κλείσει στα 55,895 ευρώ/MWh , κατά 4,702% υψηλότερα σε σχέση με το προηγούμενο κλείσιμο. έναντι των 32-33 ευρώ που κινούντα πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στο Ιράν.
Την ίδια ώρα στη χώρα μας οι τιμές των καυσίμων, βενζίνη και ντίζελ τραβούν την ανηφόρα , με σχεδόν το σύνολο της αγορά να θεωρεί ότι ζήτημα ημερών η αμόλυβδη να ξεπεράσει τα 2 ευρώ/λίτρο, τιμές άλλωστε που από την περασμένη εβδομάδα έχουν κάνει την εμφάνιση τους στα νησιά και χθες ακόμα και σε κάποια πρατήρια της Αττικής. Μόνον οι τιμές ηλεκτρισμού στην εγχώρια αγορά δείχνουν προς το παρόν να αντιστέκονται στις έντονες ανοδικές πιέσεις, εκμεταλλευόμενες τις καιρικές συνθήκες που ευνοούν την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και συγκρατούν τη ζήτηση. Ωστόσο οι όποιες προβλέψεις για τις μελλοντικές κινήσεις τόσο του πετρελαίου και του αερίου όσο και της ηλεκτρικής ενέργειας είναι παρακινδυνευμένες, δεδομένου ότι τα πάντα εξαρτώνται από τη διάρκεια των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και κυρίως τη διακοπή της ναυσιπλοΐας από τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου, υπό κανονικές συνθήκες, διοχετεύεται το 1/5 των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και αερίου στην παγκόσμια αγορά.
Το ξέφρενο ράλι στις τιμές του αργού , το οποίο έθφασε στα 119,46 δολ/βαρέλι, κατά 46,67% υψηλότερα από το προηγούμενο κλείσιμο στα 93 δολ/βαρέλι της Παρασκευής (6/3) ανακόπηκε όταν έγινε γνωστή η είδηση ότι συγκλήθηκε εκτάκτως σύσκεψη των υπουργών Οικονονικών των χωρών του G7 με αντικείμενο την αποδέσμευση ποσοτήτητων πετρελαίου από τα αποθέματα ασφαλείας. Παρότι, η τηλεδιάσκεψη δεν οδήγησε σε απόφαση, η δήλωση ότι η Ομάδα των 7 μεγαλύτερων οικονομικά χωρών, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ ,βρίσκεται σε κατάσταση ετοιμάτητας να αποδεσμεύσει πετρέλαιο από τα στρατηγικά αποθέματα αν χρειαστεί, φάνηκε να καθησυχάζει κάπως τις αγορές και φρέναρε την άνοδο.
Η τιμή του πετρελαίου Brent είχε φθάσει ξανά στα 120 δολ/βαρέλι τον Ιούλιο του 2022. ‘Όμως το 2022 ήταν και η τελευταία φορά που το Brent είχε κινηθεί στα 100 δολ/βαρέλι, τότε εξ αιτίας της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Σήμερα η κατάσταση φαίνεται πιο πολύπλοκη. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν de facto κλειστά και κανείς δεν γνωρίζει για πόσο χρονικό διάστημα ακόμα θα διαρκέσει η ίδια κατάσταση. Αρκετοί από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου/αερίου παγκοσμίως, περιλαμβανομένων της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κουβέιτ, του Κατάρ και του Ιράκ μειώνουν ή αναστέλλουν την παραγωγή τους , καθώς αδυνατούν να τη διοχετεύσουν , ενώ την ίδια στογμή μεγάλα πετρελαϊκά συγκροτήματα στοχοποιούνται με πυραυλικές επιθέσεις από το Ιράν.
Πιο ευάλωτες την περίοδο αυτή φαίνονται οι αγορές της Ασίας, λόγω της μεγάλης εξάρτησής τους από το αργό πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής, πράγμα που εξηγεί και το υψηλό premium που δίνουν για φορτία αργού ή/και φυσικού αερίου. Η Ελλάδα όπως και οι χώρες της υπόλοιπης Ευρώπης παρουσιάζουν μία σχετικά καλύτερη εικόνα όσον αφορά στα αποθέματα ασφαλείας που διαθέτουν, επαρκή για 90 ημέρες, ωστόσο δεν παύει η ανησυχία τόσο για τις τιμές όσο και για την ασφάλεια εφοδιασμού, καθώς κάθε ημέρα που περνά η διεθνής αγορά γίνεται όλο και πιο ελλειμματική και ανταγωνιστική.
Παρεμφερής είναι η εικόνα στο φυσικό αέριο, το οποίο καθορίζει και τις τιμές του ηλεκτρισμού στη χονδρική αγορά. Στη χώρα μας η τιμή αερίου TTF αποτυπώνεται τον επόμενο μήνα, δηλαδή τον Μάρτιο απυπωνεται η τιμή TTF Φεβρουαρίου . ‘Ετσι, δεδομένης και της υψηλής παραγωγής των ΑΠΕ , καθώς και της συγκρατημένης, λόγω εποχής, ζήτησης, η μέση τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στην Αγορά Επόμενης Ημέρας διαμορφώνεται σήμερα στα 84,90 ευρώ/MWh (+2,37%). Οι ΑΠΕ κυριαρχούν στο ενεργειακό μείγμα με μερίδιο 52,01%, ενώ η συνεισφορά των μονάδων φυσικού αερίου περιορίζεται στο 25,99% και ακολουθούν τα μεγάλα υδροηλεκτρικά της ΔΕΗ με μερίδιο 15,06%. Οι εξαγωγές παραμένουν υψηλές στο 22,3% του όγκου συναλλαγών, ενώ οι εισαγωγές μειώνονται σε μόλις 1,61%. Ωστόσο πολλές ήταν οι ώρες με μηδενικές τιμές, περίπου από τις 9.00 το πρωί ως τις 4.00 το απόγευμα λόγω της υπερπροσφοράς των ΑΠΕ.
Συνολικά στο πρώτο δεκαήμερο, από 1 ως 10 Μαρτίου, η μέση τιμή χονδρικής έχει αυξηθεί σημαντικά , στα 94,76 ευρώ/MWh, σε σχέση με τα 78,35 ευρώ/MWh της μέσης τιμής του προηγούμενου μήνου. Η μέγιστη οριακή τιμή ήταν τα 561 ευρώ/MWh και η ελάχιστη τα -50 ευρώ/MWh. Για σήμερα η μέγιστη τιμή διαμορφώνονται στα 253,89 ευρώ/MWh ενώ ελάχιστη μηδενίζεται.
Εκτός και αν το πετρέλαιο αρχίσει σύντομα να ρέει από τα Στενά του Ορμούζ και μειωθούν οι συγκρούσεις στον Κόλπο, η ανοδική πίεση στις τιμές μάλλον θα συνεχιστεί, όπως εκτιμούν οι περισσότεροι αναλυτές.
