Νέο εργαλείο 500 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση των υπηρεσιών ενεργειακής απόδοσης εξετάζει η ΕΕ
Ενα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο, με πιλοτικό σχήμα μόχλευσης χρηματοδότησης ύψους 500 εκατ. ευρώ, προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των Υπηρεσιών Ενεργειακής Απόδοσης .
Η πρωτοβουλία προβλέπεται να ξεκινήσει το 2026 στο πλαίσιο της Δράσης για την Προσιτή Ενέργεια για να καλύψει χρηματοδοτικά κενά και να διευρύνει την πρόσβαση σε εξειδικευμένα επενδυτικά κεφάλαια, με πιθανή υποστήριξη από τον συμβουλευτικό μηχανισμό InvestEU Advisory Hub.
Το νέο εργαλείο θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την υφιστάμενη στήριξη της ΕΤΕπ σε εταιρείες ενεργειακών υπηρεσιών και σε λύσεις απανθρακοποίησης για ΜμΕ, επιχειρώντας να δημιουργήσει ένα πιο ώριμο και ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον για έργα ενεργειακής εξοικονόμησης. Στηρίζεται στη φιλοσοφία ότι εξειδικευμένοι πάροχοι θα αναλαμβάνουν την επένδυση και θα αποπληρώνονται μέσω των μελλοντικών εξοικονομήσεων ενέργειας, αντί οι επιχειρήσεις να επωμίζονται εξ αρχής το κόστος αναβάθμισης.
Ανάλογες υπηρεσίες στη χώρα μας προσφέρουν ήδη αρκετές εταιρίες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, όπως η ΔΕΗ, η enerwave, η Ηρων κά, ωστόσο η επέκταση των υπηρεσιών αυτών σε ευρύτερη κλίμακα απαιτεί μεγαλύτερη χρηματοδότηση.
Για την ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης, η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΤΕπ, επεξεργάζεται την αναβάθμιση του προϊόντος εγγυήσεων βιωσιμότητας του InvestEU, το οποίο διαχειρίζεται το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (EIF). Η αύξηση των διαθέσιμων πόρων, σε συνδυασμό με νέες δυνατότητες συγχρηματοδότησης, αναμένεται να διευκολύνει την πρόσβαση των ΜμΕ σε κεφάλαια για έργα απανθρακοποίησης και ενεργειακής αναβάθμισης.
Επίσης, στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (MFF), η ενεργειακή απόδοση προτείνεται να στηριχθεί μέσω του νέου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας και ενός νέου σχήματος, του λεγόμενου «Επιταχυντή Ενεργειακής Απόδοσης», που θα αξιοποιεί συνδυασμό επιχορηγήσεων, επιστρεπτέας στήριξης και συμβουλευτικών υπηρεσιών, όπως η υποστήριξη ανάπτυξης έργων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συγκέντρωση (aggregation) των επενδυτικών έργων — ιδίως σε τομείς όπως η θέρμανση και η ψύξη — ώστε να αποκτήσουν κρίσιμη μάζα και να καταστούν ελκυστικά για τις κεφαλαιαγορές. Στόχος είναι η διευκόλυνση της δημιουργίας μιας διαπραγματεύσιμης αγοράς ενεργειακής απόδοσης, όπου τα έργα θα μπορούν να «πακετάρονται» και να χρηματοδοτούνται ευκολότερα από θεσμικούς επενδυτές.
Κομβικό ρόλο αναμένεται να παίξει η ΕΤΕπ, μέσω μίας ενοποιημένης δέσμης χρηματοδοτικών εργαλείων — από δάνεια και εγγυήσεις έως επιχορηγήσεις — αξιοποιώντας και ίδιους πόρους. Η στήριξη θα μπορεί να διοχετεύεται μέσω του ECF InvestEU, αλλά και μέσω ειδικών πρωτοβουλιών με τη μορφή επιστρεπτέας χρηματοδότησης, συμβουλευτικής υποστήριξης ή άμεσων επιχορηγήσεων.
Παράλληλα, η Επιτροπή επιχειρεί να αντιμετωπίσει το χρόνιο πρόβλημα του κατακερματισμού των εθνικών χρηματοδοτικών εργαλείων για την καθαρή ενέργεια. Στο πλαίσιο αυτό σκοπεύει να συστήσει ένα νέο όργανο, το Επενδυτικό Συμβούλιο για την Ενεργειακή Μετάβαση, με εκπροσώπους επενδυτών — συμπεριλαμβανομένων των θεσμικών επενδυτών — χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, κρατών-μελών και υψηλόβαθμων στελεχών της Επιτροπής. Θα λειτουργεί ως εξειδικευμένη πλατφόρμα διαλόγου για την ενέργεια, παρέχοντας στρατηγική ανατροφοδότηση ώστε οι ευρωπαϊκές πολιτικές και τα χρηματοδοτικά εργαλεία να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς και να στηρίζουν μακροπρόθεσμες ιδιωτικές επενδύσεις.
