Κάθετος Διάδρομος: Η αποτυχία των δημοπρασιών θέτει υπό αμφισβήτηση το έργο
H αποτυχία των χθεσινών δημοπρασιών για τη δέσμευση χωρητικότητας μεταφοράς αερίου στον Κάθετο Διάδρομο, από την Ελλάδα ως την Ουκρανία, έδειξε για μία ακόμα φορά όχι μόνον την έλλειψη ανταγωνιστικότητας απένατι στις εναλλακικές διαδρομές αλλά και την απροθυμία των Βρυξελλών να προχωρήσουν στις απαραίτητες κινήσεις που θα ξεμπλοκάρουν το έργο, ένα έργο που ίδια η ΕΕ είχε στηρίξει σε πολιτικό επίπεδο.
Η τελευταία χειμερινή δημοπρασία που διεξήγαγε χθες ο ΔΕΣΦΑ για τα προϊόντα δυναμικότητας Route 1, 2 και 3 έληξε χωρίς καμία προσφορά, καθώς δεν υπήρξε εμπορικό ενδιαφέρον από τους εν δυνάμει χρήστες. Η Ουκρανία, δεδομένης της ανόδου της τιμής του φυσικού αερίου λόγω του πολέμου στο Ιράν, προτίμησε να χρησιμοποιήσει αέριο από τα αποθέματά της. Ταυτόχρονα, τα μη ανταγωνιστικά κόμιστρα και τα διάφορα ρυθμιστικά εμπόδια συνεχίζουν να αποτελούν εμπόδια.
‘Όμως οι Διαχειριστές που εμπλέκονται στο έργο ενδιαφέρονται να συνεχίσουν τις μηνιαίες δημοπρασίες και τους επόμενους μήνες, αρχής γενομένης από τον Απρίλιο, ως την έναρξη της νέας σεζόν αερίου 2026-27 τον Οκτώβιο, σε μία προσπάθεια να διατηρήσουν “ανοικτό” τον Διάδρομο. Στο πλαίσιο αυτό είναι ενδιαφέρον αν τώρα η ΕΕ, κάτω και από την πίεση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και της μείωσης της προσφοράς υγροποιημένου αερίου (LNG) από το Κατάρ, επιδιώξει να λύσει το πρόβλημα.
Ως σήμερα πάντως, παρά τις πιέσεις που έχουν ασκηθεί τόσο από ελληνικής πλευράς όσο και από τις υπόλοιπες εμπλεκόμενες χώρες και βέβαια και από την Ουάσιγκτον τα διάφορα επιμέρους ρυθμιστικά προβλήματα παραμένουν, όπως και το ζήτημα με το κόμιστρο μεταφοράς, που καθιστά τον Κάθετο Διάδρομο ακριβότερο και μη ελκυστικό στους traders.
Oι διαχειριστές έχουν ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την παράταση του προσωρινού καθεστώτος δημοπρασιών έως τον Οκτώβριο, αλλά προς το παρόν η Κομισιόν εμμένει στη θέση ότι πρώτα πρέπει να δοθεί μόνιμη λύση, χωρίς βέβαια να δίνει και ένα χρονοδιάγραμμα για το πότε υπάρξει η λύση αυτή.
‘Έτσι, μένει στον αέρα, η δημοπρασία του Απριλίου (27/4), αφού μπορεί οι Διαχειριστές να θέλουν, αλλά δεν είναι και τόσο βέβαιο ότι θέλει και η Επιτροπή. Στο πλαίσιο αυτό, οι ρυθμιστικές αρχές των χωρών που συναποτελούν τον Κάθετο Διάδρομο, κρατούν στάση αναμονής, περιμένοντας την οριστική θέση της Κομισιόν για να εγκρίνουν τη δημοπρασία του Απριλίου. Μία διαδικασία που θα πρέπει να γίνει όσο το δυνατόν πιο σύντομα για να προλάβει να γίνει η δημοπρασία.
Από την άλλη πλευρά, η Ουάσιγκτον δεν έχει πάψει να ασκεί πιέσεις για την μεταφορά αμερικανικοόυ LNG μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ουάσιγκτον βρίσκεται η γενική διευθύντρια ενέργειας της ΕΕ Ντίττε Γιόργκενσεν για να συμμετάσχει στην κορυφαία ενεργειακή διοργάνωση CERAWeek 2026, που ξεκίνησε χθες. Στην ίδια εκδήλωση συμμετέχει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χωρίς ωστόσο να έχει θέσει τον Κάθετο Διάδρομο στην κορυφή των προτεραιοτήτων. Ακολουθεί στις 30 Μαρτίου -1 Απριλίου το Egypt Energy Show 2026, όπου και πάλι αναμένεται να παρευρεθούν εκπρόσωποι όλων των εμπλεκομένων, ενώ ο Αμερικανός υπουργός Εσωτερικών και επικεφαλής του γραφείου Ενεργειακής Κυριαρχίας του Λευκού Οίκου Doug Burgum θα βρεθεί στην Κροατία στις 28 και 29 Απριλίου στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών (Three Seas Initiative – 3SI), στην οποία συμμετέχουν 13 κράτη-μέλη της ΕΕ μεταξύ Αδριατικής, Βαλτικής και Μαύρης Θάλασσας . Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που λειτουργεί ως πλατφόρμα για την αναβάθμιση των υποδομών, με την Ελλάδα να παίζει βασικό ρόλο για τη σύνδεση της περιοχής με τη Μεσόγειο και όπου η προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου να αναμένεται ψηλά στην ατζέντα.
